گرانی دارو به قیمت جان بیماران؛ چه کسی پاسخگو است؟
گرانی دارو و حذف ارز ترجیحی جان بیماران را در معرض خطر قرار داده است؛ گزارشی تحلیلی از بدهیهای دولت، ناکارآمدی سیاستهای دارویی و فشار فزاینده بر مردم
در شرایطی که اقتصاد کشور با بحرانهای پیدرپی دستوپنجه نرم میکند، حوزه دارو بیش از هر بخش دیگری تبعات این فشارها را به شکلی ملموس و دردناک نشان میدهد.
اخبار سبز کشاورزی؛ دارو کالایی لوکس یا قابلحذف نیست؛ کمبود یا گرانی آن، در بسیاری از موارد مستقیماً با جان بیماران گره خورده است.
دارو گران میشود، اما بیماری منتظر نمیماند
برخلاف بسیاری از کالاها، حذف دارو از سبد مصرفی به معنای صرفهجویی نیست؛ بلکه در موارد بیماریهای خاص و صعبالعلاج، به معنای تشدید بیماری یا حتی مرگ بیمار است. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که هر بار دارو کمیاب یا نایاب شده، نخستین قربانیان آن بیماران بودهاند.
حذف ارز ترجیحی؛ زنگ خطری برای امنیت دارویی
با مطرح شدن حذف ارز ترجیحی در حوزه دارو از سال آینده و همزمان با افزایش نرخ ارز دولتی، هزینه واردات مواد اولیه و داروهای حیاتی با جهش قابلتوجهی مواجه شده است. این تصمیم، در کنار سیاستهای ناکارآمد دولت در حوزه دارو، فشار سنگینی بر زنجیره تأمین دارو وارد کرده است.
به گفته فدراسیون سلامت اتاق بازرگانی، بدهی دولت به بخش دارویی کشور به رقمی نزدیک به ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده؛ عددی که نفس تولیدکنندگان و واردکنندگان دارو را به شماره انداخته است.
بدهیهای دولت؛ زخمی که فقط مردم تاوانش را میدهند
داستان بدهی دولت تنها به شرکتهای دارویی ختم نمیشود. بدهی انباشته به شرکتها و سازمانهای بیمهگر، روند پرداختها را مختل کرده و در نهایت این بیماران هستند که با افزایش پرداخت از جیب، هزینه این نابسامانی را میپردازند.
آمارها چه میگویند؟ واقعیت چیز دیگری است
دکتر مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اعلام کرده است که ۹۷ درصد اقلام دارویی کشور توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین میشود. او همچنین مجموع نیاز ارزی دارویی کشور (تولید داخل و واردات) را حدود ۲.۵ میلیارد دلار عنوان کرده؛ رقمی که در مقایسه با کشورهای همجمعیت منطقه، چندان بالا نیست.
با این حال، این آمارها در عمل مانع از رشد چندصددرصدی قیمت بسیاری از داروها نشده است.
هشدارها نادیده گرفته شد
چندی پیش دکتر ظفرقندی در نامهای به رئیسجمهور، نسبت به پیامدهای حذف ارز ترجیحی دارو در سال آینده هشدار داد. تجربههای ناموفق طرحهایی مانند «دارویار» و «تجهیزیار» نیز نشان داد که این سیاستها، بیش از آنکه حمایتی باشند، تنها به افزایش قیمت دارو و تحمیل هزینههای بیشتر به مردم انجامیدند.
بیمهها هم همهچیز را جبران نمیکنند
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با تأکید بر شرایط معیشتی مردم میگوید: جامعه دیگر توان تحمل حتی کوچکترین افزایش قیمت را ندارد. به گفته او، حتی اگر بیمهها افزایش قیمت دارو را پوشش دهند، سهم پرداختی مردم (۳۰ درصد) نیز با افزایش قیمت دارو بیشتر میشود؛ و این یعنی فشار مضاعف بر بیماران.
فاصله عمیق میان وعدهها و واقعیت
اگرچه وزیر بهداشت در ۲۱ بهمنماه اعلام کرده که هنوز تصمیمی برای حذف ارز ترجیحی دارو گرفته نشده، اما واقعیت بازار چیز دیگری میگوید. افزایش چندصددرصدی قیمت بسیاری از داروها، نشانهای روشن از شکاف عمیق میان اظهارات رسمی و آن چیزی است که مردم هر روز تجربه میکنند.
دارو، محل آزمون بیتفاوتی نیست
آنچه امروز در حوزه دارو جریان دارد، تنها یک مسأله اقتصادی نیست؛ موضوعی حیاتی و انسانی است. اگر تصمیمات نادرست ادامه یابد، سال آینده میتواند با تنشها و بحرانهای جدیتری در حوزه سلامت همراه باشد. حداقل انتظار این است که دولت در این میدان حیاتی بیتفاوت نباشد و پیش از آنکه دیر شود، چارهای جدی برای حفظ جان بیماران بیندیشد.
