چرا تهران «خالی» نشد؟ واکنش متفاوت تهرانیها به جنگ در مقایسه با «حملات ۱۲ روزه»
چرا تهران در جنگ جدید «خالی» نشد؟ تحلیل دلایل اقتصادی، روانی و تجربیات گذشته که تهرانیها را به ماندن در پایتخت وادار کرد. جزئیات مهم در دنیای اقتصاد.
در حالی که سایه جنگ دوباره بر پایتخت سنگینی میکند، یک پرسش اساسی ذهنها را به خود مشغول کرده است: چرا تهران، برخلاف انتظار و تجربهی «حملات ۱۲ روزه»، این بار «خالی» نشد؟
اخبار سبز کشاورزی؛ مشاهدات میدانی و تحلیلها از دلایل اقتصادی تا روانی، نشان میدهد که تهرانیها تصمیمی متفاوت گرفتهاند.
نبض زندگی در تهران زیر سایه تهدید؛ پایتخت تعطیل نشد!
برخلاف تصور اولیه و تجربه تلخ «حملات ۱۲ روزه» که منجر به تخلیه گسترده پایتخت در همان روزهای ابتدایی شد، این بار شهروندان تهرانی واکنشی متفاوت از خود نشان دادهاند. طی بیش از سه روز گذشته که پرتابههای جنگی تهدیدآفرین بودهاند،
اکثریت جمعیت همچنان در پایتخت باقی ماندهاند. حتی شهرهای حومهای مانند پرند و پردیس که در جنگ پیشین به «پایتختهای ۲ و ۳» تهران تبدیل شده بودند، این بار شاهد ازدحام مسافران موقت نبودند.
شواهد عینی، از جمله تراکم خودروها در پارکینگهای مسکونی و حجم نسبی ترددها، نشان میدهد که خروج گسترده تهرانیها از شهر، آنچنان که در دوره قبل شاهد بودیم، رخ نداده است.
اگرچه آمار رسمی و دقیقی از حجم سفرهای خروجی منتشر نشده، اما دادههای میدانی حاکی از آن است که عمده تهرانیها با وجود شدت بیشتر حملات در برخی ساعات، ترجیح دادهاند در شهر خود بمانند.
۵ دلیل کلیدی برای ماندن تهرانیها در پایتخت
تجربه جنگ قبلی و شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه، دو عامل اصلی هستند که به نظر میرسد شهروندان را به ماندن در تهران ترغیب کردهاند. در ادامه به ۵ دلیل عمده اشاره میکنیم:
1-«جیب خالی»؛ مهمترین عامل اقتصادی: اصلیترین پاسخی که از سوی کسانی که در تهران ماندهاند شنیده میشود، فشار اقتصادی و «جیب خالی» است. تجربه سفرهای پرهزینه در جنگ ۱۲ روزه، که هزینه خرید مایحتاج را در مقصد به شدت افزایش داد، در کنار جهشهای تورمی اخیر، توان مالی خانوارها را برای سفرهای غیرضروری محدود کرده است. این عامل، احتمالاً مهمترین دلیل ماندن مردم در شهر است.
2-برداشت متفاوت از ماهیت درگیریها: برخی تهرانیها احتمالاً درگیریهای کنونی را با جنسی متفاوت از «جنگ شهری» که در گذشته تجربه کرده بودند، تلقی میکنند. این برداشت، هرچند ناخودآگاه، میتواند بر تصمیم آنها برای ماندن در پایتخت تأثیر بگذارد.
3-درسهایی از تجربههای گرانقیمت گذشته: ورود چند میلیون مسافر به شهرهای شمالی در جنگ ۱۲ روزه، منجر به نایاب شدن کالاها و اختلال در دسترسی به سوخت شد. این تجربههای تلخ و پرهزینه، اکنون به عنوان دلیل سوم برای انتخاب هرچند اجباری «ماندن در تهران» مطرح است.
4-ترس از «تخریب خانه» و عدم حضور در محل: روایتهایی از تخریبهای جزئی یا شدید ساختمانها در جنگ قبلی، باعث شده تا بسیاری از شهروندان تهرانی حاضر به ترک خانههای خود نباشند. نگرانی از عدم حضور در محل هنگام وقوع حادثه و نیاز به تسلط سریع بر اموال، عامل مهمی در این تصمیمگیری است، هرچند که این انتخاب نیز اضطرابهای خاص خود را به همراه دارد.
5-ارزیابی متفاوت از طول دوره جنگ و تعطیلیها: برداشت برخی شهروندان از مدت زمان احتمالی درگیریها و تعطیلیهای ناشی از آن، ممکن است بر تصمیمگیری آنها برای ماندن در تهران تأثیر گذاشته باشد. این عامل، با در نظر گرفتن تجارب گذشته، میتواند در محاسبات ذهنی افراد نقش داشته باشد.
ترافیک شمال؛ نه لزوماً خروج گسترده!
هرچند در ابتدای هفته، خبرهای جادهای از «ترافیک سنگین در جادههای شمال» حکایت داشت، اما تجربیات سالهای گذشته نشان میدهد که این ترافیک لزوماً به معنای خروج عظیم تهرانیها از شهر نیست. پارامترهای شهری دیگر، مانند حضور نسبی شهروندان در فروشگاهها و میزان تردد خودروها در سطح شهر، واقعیت متفاوتی را تأیید میکنند.
در نهایت، شواهد کنونی حاکی از آن است که تعداد افرادی که تهران را ترک کردهاند، به شکل قابل توجهی کمتر از جنگ نیمه اول امسال بوده است. تهرانیها در این دوره، ترکیبی از شرایط اقتصادی، تجربیات گذشته و ملاحظات روانی را در تصمیم خود برای ماندن در پایتخت دخیل دانستهاند./ دنیای اقتصاد
