سقوط قیمت دام؛ آغاز گرانی بزرگ گوشت در سال آینده
کاهش قیمت دام زنده و کشتار دامهای مولد، شاید امروز خبر خوبی به نظر برسد؛ اما میتواند بذر گرانی شدید گوشت در سال آینده را بکارد
وفور امروز، بحران فردا؟
اظهارات مدیرعامل اتحادیه دام سبک نشان میدهد بازار دام زنده در وضعیتی پارادوکسیکال قرار گرفته است؛ قیمتها سقوط کرده اما تولیدکننده در آستانه ورشکستگی است. وقتی دامدار نتواند نهاده تأمین کند، سادهترین و تلخترین تصمیم، فروش و حتی کشتار دام مولد است. این یعنی مصرف سرمایه تولید.در اقتصادی که تولید، ستون امنیت غذایی است، کشتار دام مولد نه یک خبر عادی، بلکه زنگ خطر است.
چرا قیمت دام افت کرده اما گوشت ارزان نشده؟
اخبار سبز کشاورزی؛دام زنده به گفته فعالان این حوزه بین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان معامله میشود؛ رقمی که نسبت به سالهای گذشته در این فصل پایینتر است. اما مصرفکننده کاهش محسوسی در قیمت گوشت احساس نمیکند.
اینجا شکاف ساختاری بازار خود را نشان میدهد:
از دامدار تا سفره مردم، زنجیرهای از واسطهها، هزینههای بستهبندی، توزیع و سود خردهفروشی وجود دارد. نبود شفافیت قیمتی و نظارت مؤثر، باعث شده کاهش قیمت در مبدأ، الزاماً به کاهش در مقصد منجر نشود.اگر شاخص، قیمت لاشه در کشتارگاه است، چرا سازوکار انتقال این کاهش به بازار خردهفروشی شفاف نیست؟
فشار هزینهها؛ تولید زیر تیغ ارز
افزایش نرخ ارز، مستقیماً قیمت نهادههای دامی را بالا میبرد. وقتی خوراک دام گران میشود اما قیمت فروش دام سقوط میکند، حاشیه سود به صفر یا حتی منفی میرسد.
در چنین شرایطی، دامدار نه انگیزهای برای نگهداری دام دارد و نه توان مالی برای ادامه تولید. نتیجه روشن است: عرضه کوتاهمدت بالا میرود (به دلیل فروش اجباری)، قیمت میشکند، اما در میانمدت جمعیت دام کاهش مییابد.
کالابرگ؛ مُسکن است یا راهحل؟
گسترش کالابرگ میتواند تقاضا را تقویت کند و بخشی از فشار را از دوش تولیدکننده بردارد. اما اگر همزمان سیاستی برای تثبیت هزینههای تولید وجود نداشته باشد، کالابرگ صرفاً تقاضا را تحریک میکند بدون آنکه عرضه پایدار را تضمین کند.
سؤال اساسی این است: آیا سیاست حمایتی به جای تولید، فقط به مصرف متمرکز شده است؟
آینده بازار؛ واردات در کمین
کشتار دامهای مولد یعنی کاهش زاد و ولد سال آینده. کاهش جمعیت دام یعنی افت عرضه داخلی. افت عرضه یعنی افزایش قیمت. و افزایش قیمت، به احتمال زیاد دولت را به سمت واردات بیشتر سوق میدهد.اما واردات راهحل پایدار نیست؛ فقط زمان میخرد و وابستگی ایجاد میکند.
اگر امروز برای حفظ سرمایه تولید فکری نشود، فردا هزینه آن را مصرفکننده با گوشت گرانتر و تولیدکننده با بازار بیثباتتر خواهد پرداخت.بازار دام در ظاهر آرام است؛ اما زیر پوست آن، بحرانی در حال شکلگیری است که بیتوجهی به آن، امنیت غذایی کشور را تهدید خواهد کرد.
