گوشتهای مغولی چگونه بازار شب عید ایران را تسخیر کردند؟
حذف سقف واردات گوشت قرمز، بازار شب عید ایران را متحول کرد. بررسی ورود گوشتهای مغولی، تبعات ارزی، خطرات برای دامداران و آینده بازار.
در آستانه شب عید و ماه رمضان، تصمیمی ناگهانی در وزارت جهاد کشاورزی، بازار گوشت ایران را وارد مرحلهای تازه کرد؛ بازاری که حالا با هجوم گوشتهای وارداتی از مغولستان، برزیل و روسیه، هم قیمتها را تکان داده و هم زنگ خطر را برای دامداران داخلی به صدا درآورده است.
فتح بازار شب عید ایران توسط گوشتهای مغولی
اخبار سبز کشاورزی؛ با حذف رسمی سقف واردات گوشت قرمز، دولت عملاً سیاست «تأمین به هر قیمت» را برای کنترل بازار شب عید کلید زده است.
بر اساس این تصمیم، مسیر ورود گوشتهای ارزانقیمت خارجی از کشورهایی مانند مغولستان، برزیل، هند و روسیه هموار شده؛ اقدامی که در ظاهر به نفع مصرفکننده است، اما در باطن میتواند تولید داخلی را با چالش جدی روبهرو کند.
تصمیم وزارت جهاد کشاورزی؛ چرا حالا؟
وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که بهمنظور تأمین گوشت قرمز گرم و منجمد در آستانه ماه رمضان و نوروز، محدودیت سقف واردات برای بازرگانان برداشته شده است.
به گفته مسئولان، این سیاست با هدف افزایش عرضه، مهار التهاب بازار و متعادلسازی قیمتها اجرا شده؛ اما همزمان پرسشهای مهمی درباره تبعات آن مطرح شده است.
جزئیات رسمی حذف سقف واردات گوشت
مجید حسنیمقدم، مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، اعلام کرد:
- از ابتدای بهمنماه، سقف واردات گوشت قرمز برای واردکنندگان حذف شده است
- واردکنندگان واجد شرایط میتوانند متناسب با توان خود واردات انجام دهند
- گوشت وارداتی میتواند از هر کشوری که مورد تأیید سازمان دامپزشکی باشد، تأمین شود
بر این اساس، گوشتهای مغولی، برزیلی، هندی و روسی به بازیگران اصلی بازار شب عید ایران تبدیل شدهاند.
گوشتهای وارداتی؛ تنظیم بازار یا تهدید تولید داخلی؟
اگرچه افزایش واردات میتواند در کوتاهمدت حباب قیمت گوشت را بشکند، اما کارشناسان هشدار میدهند که واردات بیسقف، دامداران داخلی را به حاشیه میراند.
دامدارانی که با هزینههای سنگین نهادههای دامی، انرژی و حملونقل مواجهاند، عملاً توان رقابت با گوشتهای ارزان خارجی را ندارند؛ موضوعی که میتواند تولید سال آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
رقابت واقعی یا انحصار پنهان؟
هرچند وزارت جهاد از «رقابتی شدن بازار» سخن میگوید، اما شرط داشتن سابقه واردات همچنان پابرجاست. این یعنی بازار گوشت عملاً در اختیار چند شرکت بزرگ و قدیمی باقی میماند و حذف سقف واردات، قدرت این بازیگران را برای بلعیدن رقبای کوچکتر افزایش میدهد؛ موضوعی که میتواند در آینده به جهتدهی قیمتها منجر شود.
چالش اصلی؛ سقف واردات برداشته شد، سقف ارز چه؟
یکی از مهمترین ابهامات این تصمیم، تناقض میان سیاست تجاری و سیاست ارزی است. در حالی که وزارت جهاد سقف واردات را حذف کرده، هنوز مشخص نیست بانک مرکزی چه برنامهای برای تأمین ارز دارد.
اگر ثبت سفارشها افزایش یابد اما تخصیص ارز محدود بماند، سناریوی آشنای رسوب کالا در گمرک و فساد گوشتهای گرم دوباره تکرار خواهد شد.
نگرانی از کیفیت؛ خط قرمزی که ممکن است کمرنگ شود
هرچند مسئولان تأکید دارند کیفیت گوشت وارداتی خط قرمز است، اما در بازاری که رقابت بر سر قیمت شکل میگیرد، این خطر وجود دارد که برای کاهش هزینهها، گوشتهای درجه دو از مبادی ارزانقیمت وارد کشور شود؛ موضوعی که سلامت مصرفکننده را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
فراوانی موقت یا وابستگی دائمی؟
حذف سقف واردات گوشت قرمز شاید در کوتاهمدت بازار شب عید را آرام کند و قیمتها را بشکند، اما کارشناسان معتقدند باز کردن بیضابطه مرزها میتواند تولید داخلی را تضعیف و سفره مردم را به گوشت وارداتی وابسته کند.
حالا این پرسش جدی مطرح است: آیا وفور گوشتهای مغولی و برزیلی، بهای سنگینی برای آینده دامداری ایران خواهد داشت؟
