هشدار بزرگ به تجارت ایران؛ چرا باید برای امارات جایگزین پیدا کنیم؟
تنش با امارات بار دیگر ریسک وابستگی تجاری را نمایان کرد. کارشناسان از ضرورت یافتن جایگزین تجارت با امارات و تقویت مسیرهای چین و پاکستان میگویند.
تنشهای اخیر میان ایران و امارات ضربهای تازه به انتقال ارز وارد کرد و بار دیگر نشان داد اتکا به دوبی تا چه اندازه میتواند تجارت خارجی کشور را آسیبپذیر کند. حال پرسش مهم این است: جایگزین تجارت با امارات کدام کشور میتواند باشد؟
اقتصاد ایران سالهاست بخش قابل توجهی از تجارت خارجی خود را از مسیر امارات انجام میدهد؛ مسیری که اگرچه در دوران مختلف به تسهیل واردات و صادرات کمک کرده، اما همواره ریسکهای جدی نیز به همراه داشته است. همین موضوع باعث شده امروز متخصصان از «لزوم یافتن جایگزین تجارت با امارات» بیش از هر زمان دیگری سخن بگویند.
چرا وابستگی شدید به امارات خطرناک است؟
به گزارش تابناک، محدودیتهای بانکی، رفتار غیرقابلپیشبینی صرافیهای دوبی و نوسانهای ناشی از تحولات منطقه، طی سالهای گذشته نگرانیهای زیادی برای فعالان اقتصادی ایجاد کرده است.
تنشهای پس از «جنگ رمضان» و اختلال در انتقال ارز از دوبی، بار دیگر این نگرانی را پررنگتر کرد و بسیاری از کارشناسان آن را یک هشدار جدی برای ساختار تجارت خارجی ایران دانستند.
زمان بازطراحی مسیرهای تجاری ایران فرا رسیده است
کارشناسان معتقدند اکنون زمان آن رسیده که جایگزین تجارت با امارات بهطور جدی بررسی شود. گزینههایی مانند عراق، ترکیه، عمان و بهویژه چین، ظرفیتهایی دارند که میتواند فشار وابستگی به دوبی را کاهش دهد.
مجیدرضا حریری، رئیس اتاق ایران و چین، در گفتوگو با تابناک تأکید کرده است که نباید همه مسیرهای مالی و تجاری ایران تنها بر دوبی متمرکز میبود. به گفته او، همین تمرکز باعث شده کوچکترین تنش، بازار ارز ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
چین؛ مهمترین گزینه برای کاهش ریسک تجاری
حریری با اشاره به سهم حدوداً یکسوم از تجارت خارجی ایران با چین، این کشور را مهمترین گزینه برای تبدیل شدن به مسیر جایگزین تجارت با امارات معرفی میکند.
به باور او، استفاده از یوان، سازوکارهای تسویه مالی و تجربه همکاریهای غیر بانکی، ظرفیتهایی است که میتواند وابستگی ایران به دوبی را کاهش دهد. او یادآور میشود که حتی در شرایط دشوار دوران کرونا نیز ایران توانست یک میلیارد و دویست میلیون دلار واکسن را از چین بدون شبکه بانکی رسمی خریداری کند.
پاکستان؛ گزینهای تازه برای مسیرهای لجستیکی
این مقام تجاری همچنین بر ظرفیتهای پاکستان تأکید میکند. بنادر کراچی و گوادر، با توسعه زیرساختها و نزدیکی جغرافیایی، توانایی دارند بخشی از عملیات تجاری مانند سوئیچ بارنامه را که پیشتر در بندر جبلعلی انجام میشد، به خود اختصاص دهند.
پیامدهای ادامه وابستگی به دوبی
در سالهای اخیر، برخی محدودیتهای صرافیهای دوبی و اختلالهای دورهای در انتقال ارز، تبعات قابلتوجهی برای بازار ارز ایران ایجاد کرده است. حریری به دوره خرداد تا اسفند سال گذشته اشاره میکند؛ دورهای که اختلال در انتقال منابع ارزی از دوبی یکی از عوامل اصلی جهش نرخ ارز تا محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان بود.
نتیجهگیری: تنوعبخشی دیگر یک انتخاب نیست
مجموع تحولات اخیر نشان میدهد تجارت خارجی ایران در مرحلهای قرار گرفته که بازطراحی مسیرهای مبادلات ارزی و تجاری، یک ضرورت استراتژیک است. به گفته کارشناسان، جایگزین تجارت با امارات باید هرچه سریعتر تعیین و فعال شود تا ثبات اقتصادی کشور در برابر شوکهای منطقهای حفظ شود.
