معجزه در مذاکرات؛ سعید لیلاز: توافق ایران و آمریکا نقطه عطف تاریخی است
سعید لیلاز با تحلیل تفاهم اخیر میان تهران و واشنگتن، این توافق را یک پیروزی بزرگ و نقطه عطف تاریخی میداند. آیا ایران در آستانه جهش اقتصادی است؟
در حالی که گمانهزنیها پیرامون جزئیات تفاهم اخیر میان تهران و واشنگتن به اوج خود رسیده است، تحلیلگران ارشد معتقدند آنچه در ماههای اخیر در مناقشه دو کشور رخ داد، فراتر از یک تغییر سیاسی ساده و شبیه به یک «معجزه» بوده است. سعید لیلاز در تحلیل تازه خود، این تفاهم را نه تنها یک پیروزی برای دستگاه دیپلماسی، بلکه آغازگر عصری جدید در تاریخ معاصر ایران میداند.
سعید لیلاز، تحلیلگر مسائل راهبردی و استاد دانشگاه، در گفتوگویی تفصیلی با روزنامه اعتماد، به کالبدشکافی ابعاد مختلف تفاهم اخیر تهران و واشنگتن پرداخته است. به عقیده او، در روزهای نخست درگیریها، حتی خوشبینترین ناظران بینالمللی نیز تصور نمیکردند ایران بتواند با تکیه بر قدرت میدانی و دیپلماسی، موازنه قدرت را به نفع خود تغییر دهد؛ اما نتیجه، متفاوت از پیشبینیهای بدبینانه رقم خورد.
توافق ایران و آمریکا؛ پیروزی در میانه تنشها
لیلاز با تأکید بر اینکه نفس این تفاهم یک پیروزی بزرگ برای کشور است، مخالفان آن را نه دغدغهمند منافع ملی، بلکه پیرو منافع گروهی میداند. او در این باره میگوید: «همانطور که قرارداد ترکمانچای نیز در دلِ یک شکست، یک توافقنامه بود و نه تسلیمنامه، تفاهم امروز نیز نشان از حفظ اقتدار دارد.»
به باور این تحلیلگر، ایالات متحده به خوبی درک کرده است که جهان به سمت چندقطبی شدن حرکت میکند و اگر بخواهد تکلیف پرونده ایران را روشن کند، باید در یک بازه زمانی محدود (حداکثر تا ۲۰۲۶) اقدام کند؛ چرا که در غیر این صورت، قدرت مانور واشنگتن به شدت کاهش خواهد یافت. تلاشهای پیشین طرف مقابل برای وادار کردن ایران به تسلیم، در نهایت با شکست مواجه شد و این خود دلیلی بر تغییر موازنه قدرت است.
چشمانداز اقتصادی: از تورم جنگ تا فرصتهای نو
یکی از چالشهای اصلی که همواره در تحلیلهای اقتصادی مورد بحث است، تأثیر تفاهم بر معیشت مردم است. لیلاز در این زمینه واقعبینانه سخن میگوید: «مشکلات اقتصادی و تورم واقعیتی غیرقابلانکار است. بخش قابلتوجهی از تورم فعلی، میراث تورم پیش از جنگ است و ممکن است در ماههای آینده نیز شاهد آثار تورمی ناشی از درگیریها باشیم.»
با این حال، او تأکید میکند که این وضعیت به معنای «غیرقابل مدیریت بودن» نیست. به گفته لیلاز، ساختارهای اصلی کشور در جریان این فشارهای سنگین و محاصره اقتصادی آسیب جدی ندیدهاند و ظرفیتهای داخلی ایران همچنان پابرجا است. اصلاح نظام حکمرانی و ساماندهی فضای داخلی، شرط اصلی تبدیل این تفاهم به یک «جهش اقتصادی» است.
ایران وارد عصر جدیدی میشود
سعید لیلاز معتقد است که با امضای این تفاهم، ایران وارد دوره جدیدی از تاریخ خود میشود. او میگوید: «اگر نظام تصمیمسازی کشور حتی برخی اقدامات اعتمادساز را بپذیرد، باز هم معیار نهایی، توازن کلی قدرت است که به نفع ایران تغییر کرده است.»
وی در پایان با دعوت از تمامی جریانهای سیاسی برای حمایت از این مسیر، خاطرنشان میکند که آنچه امروز اهمیت حیاتی دارد، عبور از نگاههای حزبی و تمرکز بر «منافع ملی» است. به اعتقاد او، اگر اصلاحات ضروری در نظام حکمرانی انجام شود، تفاهم اخیر میتواند سکوی پرشی برای رسیدن به جایگاهی شایسته در معادلات جهانی باشد.
