مراسم آغاز سال زراعی یا جشن نمایشی نوری قزلجه؛ هیاهو برای هیچ!
برگزاری جشن آغاز سال زراعی توسط نوری قزلجه در شرایطی که کشاورزان با مطالبات معوق، گرانی نهاده‌ها و بلاتکلیفی قیمت تضمینی دست‌به‌گریبان‌اند، چه دستاوردی دارد؟
وقتی کشاورز هنوز پول گندم سال قبل خود را نگرفته، زمانی که کودپایه برای کشت پاییزه وجود ندارد، هنگامی که بذر نایاب شده و سم ضدعفونی بذر به میزان کافی در دسترس نیست، چه چیزی را جشن می‌گیرید؟!
کشاورزی کشور با جشن، نمایش، دوربین و تاکسی‌سواری اداره نمی‌شود؛ این حوزه نیازمند پرداخت به‌موقع مطالبات گندم‌کاران، تأمین به‌موقع بذر، کود و سمِ در دسترس برای کشاورزان، قیمت‌گذاری شفاف حداقل ۳ ماه پیش از آغاز کشت و پاسخ‌گویی مسئولان است.
بیشتر بخوانید: چند سفر خارجی، چند همراه، چند میلیارد هزینه و چه نتیجه و دستاوردی؟
«نوری قزلجه» در ادامه سلسله نمایش‌های پر زرق و برق اما بی‌دستاورد خود، امروز در کرج، شویی به نام «آغاز سال زراعی جدید» را با حضور رئیس‌جمهور برگزار کرد؛ مراسمی که قرار است نماد برنامه‌ریزی برای تولید، امنیت غذایی و آینده کشاورزی کشور باشد.
یک پرسش تلخ اما درست
در همین روز، یک پرسش تلخ و اساسی پیش‌روی افکار عمومی قرار دارد: وقتی کشاورز هنوز با مطالبات معوق، قیمت تضمینی نامعلوم محصولات کشاورزی و هزینه‌های سنگین و کمرشکن تولید دست‌وپنج نرم می‌کند، اولویت وزیر جهاد کشاورزی برگزاری جشن و نمایش است یا حل مشکلات واقعی کشاورزان و تولیدکنندگان؟
این پرسش، ساخته و پرداخته منتقدان نیست؛ گزارش‌های متعدد منتشرشده در رسانه‌ها مؤید این است که با وجود پرداخت بخشی از مطالبات گندم‌کاران، تسویه کامل مطالبات آن‌ها هنوز محقق نشده و نرخ نهایی خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۵ـ۱۴۰۶ نیز اعلام نشده است.
بیشتر بخوانید: وزیر جهاد کشاورزی یکی از مقصران اصلی اعتراضات دی ماه پارسال بود+ویدئو
مدیریت «سه نون»!
به بیان روشن‌تر، به برکت مدیریت فاجعه‌بار «قزلجه بستان‌آبادی» در وزارت جهاد کشاورزی، در حالی که کشاورز باید برای فصل جدید زراعی تصمیم بگیرد، نه تمام پول محصول قبلی‌اش را دریافت کرده، نه از قیمت تضمینی محصول آینده‌اش اطمینان دارد و نه توان لازم برای خرید بذر، کود و سم را دارد. این یعنی چه؟ یعنی کشاورز باید بذر بخرد، زمین را آماده کند، کود و سم تهیه کند، هزینه کارگر و ماشین‌آلات را بپردازد و ریسک آب‌وهوا و بازار را بپذیرد؛ آن‌هم در شرایطی که بخشی از سرمایه‌اش هنوز در حساب بدهی دولت باقی مانده است.
آیا می‌توان از تولیدکننده انتظار برنامه‌ریزی دقیق داشت، اما ابزار اصلی برنامه‌ریزی او (قیمت و نقدینگی) را در هاله‌ای از ابهام نگه داشت؟ هزینه تولید به‌شدت بالا رفته؛ پاسخ وزیر جهاد کشاورزی چیست؟ موضوع فقط مطالبات گندم‌کاران نیست. در تیرماه امسال، معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی در مکاتبه‌ای رسمی درباره افزایش هزینه واردات نهاده‌های کشاورزی از جمله کود شیمیایی، سموم و بذر هشدار داد و خواستار بازنگری در حقوق و عوارض گمرکی شد. در همان ماه، قیمت مصوب هر کیسه کود اوره در شبکه رسمی توزیع از حدود ۶۸۷ هزار تومان به بیش از یک میلیون و ۵۵۲ هزار تومان افزایش یافت؛ افزایشی بیش از دو برابر! پس دغدغه درباره هزینه نهاده‌ها، گلایه‌ای بی‌‌پشتوانه نیست؛ موضوعی است که حتی در مکاتبات درون وزارتخانه نیز مطرح شده است. پرسش اینجاست که در برابر چنین فشاری، چه برنامه مؤثر و قابل‌اندازه‌گیری برای تأمین به‌موقع نهاده‌ها و کاهش فشار کمرشکن تأمین نقدینگی بر کشاورزان اجرا شده است؟ سهم این برنامه‌ها در جشن پرطمطراق امروز نوری قزلجه چقدر بود و سهم پاسخ‌های روشن و زمان‌بندی‌شده چقدر؟
پس از جشن قزلجه، حالا صورت‌حساب و کارنامه را منتشر کنید
هیچ‌کس منکر ضرورت برنامه‌ریزی ملی برای سال زراعی جدید نیست. گردهمایی کارشناسان، بررسی الگوی کشت و هماهنگی دستگاه‌ها می‌تواند مفید باشد؛ اما مفید بودنِ اصلِ یک مراسم، به معنای موجه بودنِ اجرای هر نمایش، هر میزان هزینه، هر تشریفات و هر ادعای تبلیغاتی درباره آن نیست. اگر این جشن واقعاً برای حل مسائل کشاورزی طراحی شده بود، وزارت جهاد کشاورزی باید بی‌پرده اعلام کند: هزینه کامل برگزاری این جشن چقدر بوده؟ منابع مالی آن از کدام ردیف تأمین شده؟ چه تعداد مدیر، مسئول و کارشناسِ مراکز خدمات کشاورزی در این جشن شرکت کرده‌اند؟ خروجی‌های مشخص این جشن چه بوده و هر تصمیم با چه زمان‌بندی و توسط کدام مسئول اجرایی دنبال خواهد شد؟ پاسخ به این پرسش‌ها نه تخریب است و نه مخالفت با برنامه‌ریزی؛ حداقل انتظار از دستگاهی است که با منابع عمومی و سرنوشت امنیت غذایی کشور سروکار دارد.
از سوی دیگر، حضور رئیس‌جمهور در این مراسم، اهمیت پاسخ‌گویی را دوچندان می‌کند. رئیس‌جمهور باید بداند که در پشت صحنه‌های رسمی و در پسِ گزارش‌های خوش‌آب‌ورنگ، کشاورزی ایستاده که برای تأمین هزینه کشت بعدی، به پول محصول قبلی‌اش نیاز دارد. حضور مقام عالی اجرایی نباید به مُهر تأییدی بر کارنامه ضعیف وزیری تبدیل شود که درباره عملکرد او و اطرافیانش شائبه‌ها و ابهامات پرشماری مطرح است.
کشاورز با نمایش و عکس یادگاری نمی‌تواند مزرعه‌اش را اداره کند.
اگر سال زراعی جدید قرار است «سال تحول» باشد، تحول را در تسویه مطالبات، اعلام به‌موقع نرخ‌های محصولات کشاورزی تضمینی، دسترسی واقعی به کود و سم، کاهش هزینه تولید و پاسخ‌گویی درباره نتایج عملکرد وزیر جهاد کشاورزی و منصوبانش نشان دهید؛ نه صرفاً در تعداد جشن‌ها، نمایش‌ها و قاب‌های خبری. کشاورز به وعده‌ای که تاریخ اجرای آن معلوم نیست، به آماری که امکان راستی‌آزمایی ندارد و به جشن و نمایشی که خروجی‌اش روشن نیست، نمی‌تواند تکیه کند. او باید امروز بداند با چه قیمتی محصولش را خواهد فروخت، نهاده را با چه هزینه‌ای تهیه خواهد کرد و پول محصولی را که تحویل داده، چه زمانی دریافت می‌کند.
معیار موفقیتِ آغاز سال زراعی، شکوه و جلای جشن نوری قزلجه نیست؛ آرامش خاطر کشاورز است. اگر قرار است از امنیت غذایی سخن گفته شود، نخست باید امنیت اقتصادی تولیدکننده جدی گرفته شود. اگر قرار است از آینده کشاورزی حرف بزنیم، باید تکلیف امروز کشاورز را روشن کنیم. بنابراین مطالبه روشن است: گزارش شفاف هزینه‌های جشن سال زراعی، اعلام برنامه زمان‌بندی‌شده برای تسویه کامل مطالبات گندم‌کاران، تعیین تکلیف نرخ خرید تضمینی و ارائه برنامه عملی برای تأمین نهاده‌های کشاورزی باید منتشر شود. تا آن زمان، افکار عمومی حق دارد بپرسد که این نمایش، جشن آغاز یک سال زراعی موفق بود یا نمایشی پرزرق‌وبرق که فاصله میان روایت رسمی وزیر جهاد کشاورزی و واقعیت زندگی کشاورز را پنهان نمی‌کند؟
قضاوت نهایی را نه دکور پر زرق‌وبرق جشن نوری قزلجه، نه سخنرانی‌ها و نه عکس‌های یادگاری؛ بلکه کارنامه‌ای خواهد ساخت که کشاورز بتواند نتیجه‌اش را در حساب بانکی، هزینه تولید و آینده مزرعه‌اش ببیند.
