خشکاندن ریشه فساد یا استثنا برای مفسدان؟ تناقضی که دیده میشود
تناقض میان شعار خشکاندن ریشه فساد و اجرای ماده ۴۷۷ برای یک مفسد اقتصادی؛ تصمیمی که افکار عمومی را با پرسشهای جدی روبهرو کرده است.
وقتی عالیترین مقام دستگاه قضا از خشکاندن ریشه فساد سخن میگوید، افکار عمومی انتظار برخوردی بیتعارف و بدون استثنا دارد؛ اما برخی تصمیمات اخیر، این پرسش جدی را ایجاد کرده است: آیا مبارزه با فساد در عمل همان چیزی است که در شعارها شنیده میشود؟
دستور صریح اژهای برای مقابله با فساد
اخبار سبز کشاورزی؛ حجتالاسلام غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، بارها بر ضرورت خشکاندن ریشه فساد و جلوگیری از تحمیل فشار اقتصادی مضاعف بر مردم تأکید کرده است. او صراحتاً اعلام کرده که نباید اجازه داد تصمیمات نادرست یا فساد ساختاری، زندگی و معیشت مردم را بیش از این تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس قوه قضاییه همچنین بر حمایت از فعالان اقتصادی سالم و برخورد قاطع با منشأهای فساد در نهادها و وزارتخانههای حساس از جمله جهاد کشاورزی، نفت، اقتصاد، صمت و بانک مرکزی تأکید داشته؛ مواضعی که در ظاهر، نوید عزم جدی برای اصلاح ساختارها میدهد.
ماده ۴۷۷؛ تصمیمی که سؤالبرانگیز شد
در سوی دیگر این مواضع، صدور دستور اعمال ماده ۴۷۷ برای یک مفسد اقتصادی محکوم با پروندهای سنگین، آن هم از سوی رئیس دیوان عالی کشور، موجی از ابهام و واکنش در افکار عمومی ایجاد کرده است.
ماده ۴۷۷ که برای موارد خاص و تشخیص «خلاف شرع بین» پیشبینی شده، حالا در پروندهای اقتصادی و پرحاشیه بهکار گرفته شده؛ تصمیمی که بسیاری آن را در تضاد آشکار با شعار خشکاندن ریشه فساد ارزیابی میکنند.
پیام دوگانه به جامعه؟
منتقدان میگویند چنین تصمیماتی، ناخواسته پیام دوگانهای به جامعه مخابره میکند: از یک سو، تأکید بر برخورد قاطع با فساد و از سوی دیگر، گشوده شدن مسیرهای استثنایی برای برخی مفسدان اقتصادی.
این تناقض، نهتنها اعتماد عمومی را تضعیف میکند، بلکه این نگرانی را به وجود میآورد که مبارزه با فساد، بیش از آنکه ساختاری و اصولی باشد، به اشخاص و تصمیمات موردی گره خورده است.
افکار عمومی چه انتظاری دارد؟
جامعه امروز انتظار اقداماتی شفاف، یکدست و بدون تبعیض دارد. اگر هدف واقعی، خشکاندن ریشه فساد است، مماشات با مفسدان اقتصادی ــ بهویژه در پروندههای کلان ــ دقیقاً در نقطه مقابل این هدف قرار میگیرد.
مردم بهدرستی میپرسند:
- ابزار واقعی مبارزه با فساد چیست؟
- برخورد قاطع یا استثناسازی برای افراد خاص؟
- شعار یا اقدام عملی؟
جمعبندی
خشکاندن ریشه فساد، تنها با سخنرانی و تأکید رسانهای محقق نمیشود؛ این مسیر نیازمند تصمیمات شفاف، هماهنگ و بدون تبعیض است. هر اقدامی که شائبه بازگشت یا تخفیف برای مفسدان اقتصادی ایجاد کند، نهتنها کمکی به مبارزه با فساد نمیکند، بلکه سرمایه اجتماعی دستگاه قضا را نیز با چالش مواجه میسازد.
