تمدید تاریخ مصرف مرغ منجمد بدون آزمایش
ملاحظات اقتصادی تا کجا بر سلامت مصرف‌کننده مقدم می‌شود؟
نامه‌ای خطاب به مشاور وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان دامپزشکی کشور، درخواست تمدید تاریخ مصرف محصولات مرغ منجمد رتبه B و بخشی از ذخایر تاریخ‌گذشته شرکت پشتیبانی امور دام را مطرح می‌کند؛ درخواستی که به‌ویژه به دلیل پیشنهاد تمدید مصرف محموله‌های تاریخ‌گذشته بدون نمونه‌برداری و انجام آزمایش، پرسش‌های جدی درباره اولویت سلامت عمومی در مدیریت ذخایر پروتئینی ایجاد کرده است.
درخواست تمدید ۱۵ماهه برای مرغ منجمد رتبه B
بر اساس متن نامه، پیش‌تر افزایش مدت ماندگاری مرغ‌های منجمد تولیدشده در کشتارگاه‌های رتبه A+ و A از ۱۲ به ۱۵ ماه مطرح شده است. نویسنده نامه اکنون خواستار تعمیم این تصمیم به محصولات مرغ منجمد رتبه B نیز شده و به نظارت کارشناسان کنترل کیفیت و نیاز کشور به تکمیل ذخایر استراتژیک فرآورده‌های پروتئینی استناد کرده است.
اما مسئله مهم‌تر، بخش دیگری از این مکاتبه است که در آن درخواست شده تاریخ مصرف محصولات مرغ منجمد تاریخ‌گذشته متعلق به شرکت پشتیبانی امور دام، به مدت سه ماه تمدید شود؛ آن هم بدون اجرای فرآیند نمونه‌برداری و انجام آزمایش‌های مربوط به محصولات تاریخ‌گذشته.
تاریخ مصرف، موضوعی فراتر از یک تصمیم اداری
تمدید تاریخ مصرف محصولات پروتئینی را نمی‌توان صرفاً با استناد به نیاز بازار، کمبود ذخایر یا هزینه‌های نگهداری توجیه کرد. ایمنی مواد غذایی به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است؛ از جمله شرایط انجماد و نگهداری، حفظ زنجیره سرد، وضعیت بسته‌بندی، مشخصات هر محموله و نتایج ارزیابی‌های میکروبی و کیفی.
حتی اگر یک محموله در تمام مدت نگهداری در شرایط مناسب انجماد قرار گرفته باشد، این موضوع به‌تنهایی جایگزین ارزیابی علمی و آزمایش‌های لازم برای تصمیم‌گیری درباره تمدید تاریخ مصرف نیست. به‌ویژه درباره محصولات تاریخ‌گذشته، حذف نمونه‌برداری و آزمایش می‌تواند سطح اطمینان از سلامت محموله را با ابهام جدی مواجه کند.
ذخایر استراتژیک نباید به بهای کاهش نظارت حفظ شوند
نگهداری ذخایر راهبردی مواد غذایی برای مدیریت بازار و تأمین نیاز جامعه ضروری است؛ اما هدف از ذخیره‌سازی، تضمین دسترسی مردم به مواد غذایی سالم و قابل مصرف است، نه صرفاً حفظ موجودی انبارها و جلوگیری از زیان مالی.
اگر محصولات تاریخ‌گذشته همچنان قابلیت مصرف دارند، این موضوع باید با ارزیابی فنی و آزمایشگاهی معتبر برای هر محموله مشخص شود. در مقابل، تمدید اداری تاریخ مصرف بدون بررسی کافی، نمی‌تواند تضمینی برای سلامت محصول باشد.
سازمان دامپزشکی باید شفاف‌سازی کند
انتظار می‌رود سازمان دامپزشکی کشور درباره مبانی علمی و ضوابط قانونی چنین درخواستی توضیح دهد و مشخص کند آیا تمدید تاریخ مصرف مرغ منجمد رتبه B و محموله‌های تاریخ‌گذشته، صرفاً یک پیشنهاد بوده یا مبنای تصمیم‌گیری و اقدام اجرایی قرار گرفته است.
همچنین لازم است روشن شود چه مرجعی مسئول تأیید سلامت این محصولات خواهد بود و آیا برای هر محموله، ارزیابی مستقل و مستند انجام می‌شود یا خیر.
در شرایطی که اعتماد عمومی به سلامت زنجیره تأمین غذا اهمیت بالایی دارد، هیچ ملاحظه اقتصادی یا مدیریتی نباید جایگزین نظارت علمی و ضوابط ایمنی مواد غذایی شود. ذخایر پروتئینی زمانی ارزشمندند که علاوه بر تأمین نیاز بازار، سلامت مصرف‌کنندگان را نیز تضمین کنند.
