سوگ چهلم؛ همدلی دولت با یک اندوه ملی
تصمیم دولت برای برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر
تصمیم دولت برای برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر، واکنش تحلیلگران را برانگیخت؛ روایتی از همدلی، عدالت و مدیریت اندوه جمعی.
وقتی دولت رسماً خود را شریک عزای مردم معرفی میکند، پیام آن فراتر از یک مراسم نمادین است. اعلام برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر، نشانهای از تلاش برای مدیریت اندوه جمعی و ترمیم شکافهای اجتماعی است؛ تصمیمی که واکنشها و تحلیلهای متنوعی را در فضای سیاسی و اجتماعی کشور برانگیخته است.
اخبار سبز کشاورزی؛ در روزهای گذشته، انتشار خبر تصمیم دولت برای برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر به نقل از محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، توجه افکار عمومی را به رویکرد دولت در مواجهه با پیامدهای حوادث تلخ دیماه جلب کرد. رویکردی که از نگاه برخی تحلیلگران میتواند گامی بهسوی همدلی، شفافیت و بازسازی اعتماد اجتماعی باشد.
اعلام رسمی مراسم چهلم؛ از مصلی تهران تا حرم امام رضا(ع)
معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور، در حاشیه جشنواره امام رضا(ع)، با اشاره به سوگواری ملی پس از حوادث دیماه اعلام کرد که مراسم چهلم جانباختگان قرار است در مصلی تهران و حرم امام رضا(ع) و همچنین در مساجد و اماکن مذهبی سراسر کشور برگزار شود.
این تصمیم، یادآور تجربههایی از دولتهای پیشین در مواجهه مستقیم و علنی با سوگ اجتماعی است؛ تجربههایی که با هدف کاهش تنش و نزدیکتر شدن دولت و جامعه دنبال شدهاند.
جوادیحصار: دولت باید خود را صاحب عزا بداند
محمدصادق جوادیحصار، سخنگوی حزب اعتمادملی، با تأکید بر مسئولیت دولت در قبال این رخدادها میگوید: «هیچ انسان شریفی نمیتواند نسبت به رنج خانوادههایی که عزیزان خود را از دست دادهاند بیتفاوت باشد. بسیاری از جانباختگان، شهروندانی بودند که برای بیان مطالبات اقتصادی و اجتماعی به خیابان آمدند، نه برای خشونت.»
به گفته او، تصمیم دولت برای برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر پیام روشنی دارد: پذیرش درد مشترک مردم و تلاش برای همدلی با جامعهای که داغدار است. جوادیحصار تأکید میکند که این مصیبت، تنها محدود به خانوادههای جانباختگان نیست، بلکه یک اندوه ملی است.
سوگواری عمومی؛ حق طبیعی خانوادههای داغدار
این تحلیلگر اصلاحطلب بر ضرورت فراهم شدن شرایطی امن و آرام برای برگزاری مراسمهای یادبود تأکید میکند و میگوید: خانوادهها باید بدون نگرانی بتوانند سوگواری کنند. به باور او، اگر این مسیر با عقلانیت، متانت و احترام به احساسات عمومی طی شود، میتواند به ترمیم شکافهای اجتماعی کمک کند.
شیرزاد: جامعه باید از فضای امنیتی فاصله بگیرد
مهدی شیرزاد، فعال سیاسی میانهرو، ضمن استقبال محتاطانه از رویکرد همدلانه دولت، معتقد است که عزاداری نباید «دولتی» شود. او میگوید: «بهترین کمک دولت این است که اجازه دهد خانوادهها به شیوه خود عزاداری کنند و همزمان، با پذیرش مسئولیت و شفافیت، اعتماد عمومی را بازسازی کند.»
به اعتقاد شیرزاد، تغییر فضای جامعه از حالت امنیتی به فضای سیاسی و گفتوگومحور، آزادی بازداشتشدگان کمسنوسال و تضمین امنیت سرمایهگذاری، از الزامات عبور از این بحران اجتماعی است.
حقیقتپور: تفکیک قربانیان، شرط عدالت و آرامش
منصور حقیقتپور، فعال سیاسی اصولگرا، نیز تصمیم دولت برای برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر را اقدامی مثبت ارزیابی میکند، اما بر لزوم «غربالگری» تأکید دارد. به گفته او، باید میان نیروهای مدافع امنیت، شهروندان بیگناه و افرادی که با نیت تخریب وارد میدان شدند، تفکیک قائل شد.
او میگوید: «مهربانی با مظلومان و دلجویی از خانوادههای بیگناه، وظیفه قطعی دولت است؛ اما برخورد با عوامل خشونتطلب نیز باید قاطع و عادلانه باشد.»
سوگ چهلم؛ فرصتی برای ترمیم اعتماد اجتماعی؟
در مجموع، برگزاری مراسم چهلم جانباختگان حوادث اخیر از نگاه طیفهای مختلف سیاسی، میتواند به فرصتی برای همدلی ملی تبدیل شود؛ فرصتی که موفقیت آن، بیش از هر چیز به شیوه اجرا، صداقت در رفتار و احترام عملی به کرامت انسانی بستگی دارد.
اگر این مسیر با تدبیر و عقلانیت ادامه یابد، شاید بتوان از دل سوگ، پلی برای گفتوگو و کاهش فاصله میان دولت و جامعه ساخت.
