تهران زخمی اما ایستاده؛ روایت شهر از دل آوارهای جنگ

تهران هنوز ایستاده است، اما چهره‌اش دیگر شبیه قبل نیست. از میدان انقلاب تا تهرانسر، از گیشا تا مجیدیه، رد زخم‌های جنگ در کوچه‌ها و ساختمان‌ها باقی مانده؛ شهری که هزاران خانه آسیب دیده، اما مردمش همچنان در تلاش برای بازگشت به زندگی هستند.

 

تهران زخمی اما ایستاده؛ شهری با هزاران جای زخم

روایت تهران زخمی اما ایستاده تنها روایت ساختمان‌های فرو ریخته نیست؛ روایت زندگی‌هایی است که زیر آوار جنگ تغییر کرده‌اند. در محله‌های مختلف پایتخت، کوچه‌هایی دیده می‌شود که هنوز آثار انفجار و تخریب در آن‌ها باقی مانده است.

بر اساس گزارش مدیریت بحران تهران، تنها در مدت ۴۰ روز جنگ، حدود ۴۴ هزار و ۷۵۰ واحد مسکونی و تجاری در پایتخت آسیب دیده‌اند. این آمار نشان می‌دهد که زخم‌های جنگ تنها محدود به یک منطقه نیست و از جنوب شهر تا شمال تهران گسترده شده است.

این وضعیت حتی می‌تواند در آینده بر الگوی سکونت، قیمت مسکن و مهاجرت درون‌شهری اثر بگذارد؛ زیرا وقتی امنیت یک محله قابل پیش‌بینی نباشد، تمایل به ماندگاری نیز کاهش می‌یابد.

 

جاجرودی؛ کوچه‌ای که دیگر خانه‌ای در آن نمانده

در خیابان جاجرودی، دیگر نشانی از خانه‌های چندطبقه باقی نمانده است. تنها اسکلت‌های نیمه‌فروریخته ساختمان‌ها دیده می‌شود که هنوز خطر ریزش دارند.

مادری میان آوارها به دنبال اسباب‌بازی‌های دختر خردسالش می‌گردد. پس از چند دقیقه جست‌وجو، پیراهنی خاک‌آلود از زیر آوار بیرون می‌آورد و با بغض می‌گوید: «پیراهنم را پیدا کردم… این بهترین لباسم بود.»

در این کوچه، حدود ۲۰ ساختمان چهار تا هفت طبقه به‌طور کامل غیرقابل سکونت شده‌اند و برآوردها نشان می‌دهد بیش از ۳۰۰ خانواده خانه‌های خود را از دست داده‌اند.

میان آوارها می‌توان هر چیزی پیدا کرد؛ از کتاب‌های دانشجویی و وسایل آشپزخانه گرفته تا مدادرنگی و دوچرخه‌ای که زیر موج انفجار مچاله شده است.

 

میدان انقلاب؛ قلب فرهنگی تهران که تغییر کرده است

یکی از زنانی که از کنار ساختمان‌های تخریب‌شده عبور می‌کند، زیر لب می‌گوید: «میدان انقلاب دیگر شبیه قبل نیست.»

حمله موشکی به ساختمان فرماندهی ستاد پلیس پیشگیری، ساختمان‌های اطراف را نیز تخریب کرده است. در خیابان کارگر جنوبی، پنجره‌های شکسته، میزهای اداری بیرون‌ریخته و دستگاه‌های کپی خاک‌گرفته، تصویری از خسارت‌های وارد شده به واحدهای تجاری را نشان می‌دهد.

بیش از ۵۰ واحد مسکونی و تجاری در این محدوده پس از انفجار غیرقابل استفاده شده‌اند. با این حال برخی مغازه‌داران تلاش کرده‌اند کرکره‌ها را بالا بزنند و کسب‌وکار خود را دوباره راه بیندازند.

 

گیشا؛ موج انفجاری که چند خیابان را لرزاند

در کوچه پنجم خیابان بلوچستان در محله گیشا، اتاقی با کاغذدیواری صورتی از دور دیده می‌شود؛ اتاقی که دیگر دیواری برای محافظت از آن باقی نمانده است.

ساختمانی که در ابتدای کوچه هدف حمله قرار گرفته، اکنون به تلی از خاک تبدیل شده و ساختمان‌های اطراف نیز به‌شدت آسیب دیده‌اند. ساکنان می‌گویند شدت انفجار به حدی بوده که حتی شیشه مغازه‌های خیابان نصر، در خیابان پشتی منطقه، شکسته است.

در این محله، علاوه بر این ساختمان، چند نقطه دیگر نیز در هفته‌های گذشته هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ از جمله اطراف کلانتری گیشا و ساختمان‌هایی که هنوز با داربست و حفاظ فلزی سرپا نگه داشته شده‌اند.

 

خیابان مطهری؛ ۱۴ ساختمان غیرقابل سکونت

در خیابان شهید مطهری نیز آثار انفجار همچنان باقی است. حمله موشکی به ساختمان فرماندهی دیپلمات فراجا، خانه‌ها و واحدهای اطراف را نیز تخریب کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ۱۴ ساختمان چهار تا هفت طبقه در این محدوده به شدت آسیب دیده‌اند و بسیاری از آن‌ها خالی از سکنه شده‌اند.

در میان مغازه‌های تعطیل، تنها چند رستوران و کافه فعالیت خود را از سر گرفته‌اند. در مقابل یکی از رستوران‌ها، عکس کارکنانی دیده می‌شود که در روز انفجار جان خود را از دست دادند؛ رهگذران لحظه‌ای می‌ایستند، به عکس‌ها نگاه می‌کنند و سپس در سکوت عبور می‌کنند.

 

تهرانسر؛ محله‌ای که هنوز از موج انفجار می‌ترسد

در تهرانسر، حمله به مناطق اطراف فرودگاه مهرآباد باعث تخریب خانه‌هایی در شعاع صد متری شده است. ساختمان‌هایی بدون دیوار و پنجره، تصویری تکراری در این محله است.

یکی از اهالی می‌گوید: «اگر جنگ ادامه پیدا کند، شاید دیگر از محله ما چیزی باقی نماند.»

در یکی از ساختمان‌های تخریب‌شده، اتاقی دیده می‌شود که با عروسک‌های کودکانه تزئین شده بود. میان آوارها، خرس عروسکی سفیدرنگی دیده می‌شود که دود انفجار آن را خاکستری کرده است.

 

مجیدیه؛ کوچه‌ای که به ویترین خسارت جنگ تبدیل شد

در کوچه اکبری محله مجیدیه، ساختمانی هفت‌طبقه هدف حمله قرار گرفت و موج انفجار باعث تخریب خانه‌های اطراف و خودروهای عبوری شد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد دست‌کم ۱۵ خانواده در این کوچه خانه‌های خود را از دست داده‌اند. بسیاری از ساختمان‌ها هنوز با پنجره‌های شکسته و پرده‌های بیرون‌زده رها شده‌اند و برخی ساکنان هنوز جرئت بازگشت به خانه‌هایشان را ندارند.

 

تهران زخمی اما ایستاده؛ شهری که هنوز نفس می‌کشد

داستان تهران زخمی اما ایستاده تنها روایت خرابی ساختمان‌ها نیست؛ روایت مردمی است که تلاش می‌کنند زندگی را دوباره از زیر آوار بیرون بکشند.

از شهر ری تا زعفرانیه، رد جنگ در چهره شهر دیده می‌شود. بسیاری از قربانیان این ویرانی‌ها، شهروندان عادی بوده‌اند؛ کسانی که هیچ نقشی در جنگ نداشتند، اما بیشترین هزینه آن را پرداخت کردند.

با وجود این زخم‌ها، تهران همچنان ایستاده است؛ شهری که هنوز در میان آوار، نشانه‌هایی از امید و بازسازی دیده می‌شود.