بومگردی ایران؛ چرا خانههای خشتی هنوز در حال نفسکشیدنند؟
روز ملی بومگردی امسال، زنگ خطری برای خانههای خشتی ایران است. آیا این پناهگاههای فرهنگ از بحران اقتصادی و بیمهریها جان سالم به در میبرند؟
در حالی که سایه رکود اقتصادی بر صنعت گردشگری سنگینی میکند، «بومگردی» به عنوان پناهگاه فرهنگ و معماری بومی ایران در تلاش برای بقاست. روز ملی بومگردی امسال، بیش از آنکه یک جشن باشد، فریادِ فعالانی است که خانههای خشتی را زنده نگه داشتهاند، اما اکنون زیر بار مشکلات اقتصادی و بیمهریها نفسهایشان به شماره افتاده است.
اخبار سبز ایران؛ سالهاست روستاهای ایران با چالشهای بزرگی نظیر مهاجرت و رکود دستوپنج نرم میکنند. در این میان، اقامتگاههای بومگردی نه تنها به عنوان مراکز اقامتی، بلکه به مثابه سنگری برای حفظ فرهنگ، صنایعدستی و معماری بومی عمل کردهاند. با این حال، فعالان این صنف میگویند فشار بحرانهای اقتصادی و نااطمینانیهای اخیر، حیات این خانههای تاریخی را تهدید میکند.
ثبت ۳۱ اردیبهشت به عنوان «روز ملی بومگردی» در سال ۱۴۰۳، تلاشی برای هویتبخشی به جریانی است که توانسته ظرفیتهای فراموششده روستاها را احیا کند. محمد جهانشاهی، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی، معتقد است این مدل، کاملاً برآمده از فرهنگ ایرانی است و نباید اجازه داد با بیتوجهی از بین برود.
با این وجود، «نجیبترین صنف ایران» که در روزهای بحرانی کشور همواره کنار مردم بوده، امروز در صف انتظار حمایتهای دولتی فراموش شده است. یاور عبیری، رئیس جامعه بومگردی ایران، تأکید میکند که سهم این واحدها از تسهیلات بانکی بسیار اندک است و بسیاری از آنها به دلیل هزینههای جاری و محدودیتهای اینترنت، در آستانه تعطیلی قرار دارند.
چالشهای بقا برای خانههای سنتی
فعالان حوزه بومگردی اکنون خواستار امهال وامها، کاهش تعرفههای انرژی و حمایتهای مالیاتی هستند. آنها معتقدند تعطیلی یک اقامتگاه، تنها از دست رفتن یک کسبوکار نیست؛ بلکه به معنای خاموش شدن چراغِ زیستفرهنگی یک منطقه و توقف روند «مهاجرت معکوس» است که با هزاران امید آغاز شده بود.
در پایان، باید پرسید آیا سیاستگذاران اهمیت واقعی این خانهها را درک میکنند؟ روز ملی بومگردی فرصتی است برای پاسخ به این پرسش که آیا چراغ این خانههای خشتی که هنوز نفس میکشند، برای همیشه روشن میماند یا در غبار بیتوجهیها به تاریخ میپیوندد./پیام ما
