خطر بیخ گوش پارسه؛ صالحیامیری ترمز الحاق حریم تختجمشید را کشید
در پی تصویب جنجالی الحاق محدوده مهدیه به مرودشت، وزیر میراث فرهنگی در نامهای فوری به وزیر راه، خواستار توقف دستاندازی به حریم تختجمشید شد.
مصوبه جنجالی الحاق محدوده «مهدیه» به شهر مرودشت و پیشروی ساختوسازها در حریم درجه دو تختجمشید، سرانجام با واکنش رسمی عالیترین مقام میراث فرهنگی کشور روبهرو شد.
وزیر میراث فرهنگی در نامهای اضطراری به وزیر راه و شهرسازی، خواستار توقف فوری این الحاقیه شده است؛ تصمیمی که کارشناسان آن را مقدمهای برای رسمیتبخشی به دههها تخلف ساختمانی و تهدیدی مستقیم علیه اصالت این اثر ثبتجهانی میدانند.
نامه اعتراضی به وزارت راه؛ ترمز الحاق مهدیه کشیده شد؟
به گزارش خبرنگار ما، ماجرای الحاق بخشی از حریم تختجمشید به شهر مرودشت که در سکوت خبری شورای شهرسازی به تصویب رسیده بود، با پیگیری کارشناسان وارد فاز تازهای شد. یک منبع موثق در وزارت میراث فرهنگی تایید کرد که سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در نامهای به فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، رسماً خواستار لغو و توقف الحاق محدوده شهرک مهدیه به بافت شهری مرودشت شده است.
این درخواست بلافاصله از سوی وزیر راه و شهرسازی به غلامرضا کاظمیان شیروان، معاون شهرسازی و معماری ارجاع شد تا پرونده این مصوبه پرابهام دوباره بازبینی شود.
هشدار پایگاه پارسه: اتصال مرودشت به شهر کهن فاجعهبار است
مخالفتها با دستاندازی به حریم باستانی تنها به راهروهای پاستور ختم نمیشود. محمدجواد جعفری، رئیس پایگاه میراث جهانی پارسه، در گفتگو با خبرنگار ما پرده از ابعاد فنی این تصمیم برداشت و گفت: «بخشی از محدوده مصوب جدید مرودشت، دقیقاً داخل حریم درجه دو تختجمشید قرار دارد. متولیان این اقدام را زیر عنوان ساماندهی و خدماترسانی مطرح کردهاند، اما نامگذاری موجه، ماهیت آسیبزای آن را تغییر نمیدهد.»
به گفته مدیر پایگاه پارسه، حریم درجه یک تختجمشید در واقع محدوده کهنشهر پارسه است و چنانچه شهر امروزی مرودشت به حریم دو و سپس حریم یک تحمیل شود، بافت معاصر به هسته تاریخی پیوند میخورد؛ رخدادی که افزون بر تخریب لایههای باستانشناختی، معضلات پیچیده اجتماعی و بصری در پی دارد.
شهرکسازی زیر سایه کمتوجهی؛ آیا تخلفات قبلی سند میخورند؟
بحران حریم تختجمشید رویدادی خلقالساعه نیست. سالهاست که در محدوده معروف به شهرک مهدیه، سازهها یکی پس از دیگری بدون ضابطه میراثی بالا رفتهاند. امین طباطبایی، از کارشناسان این حوزه، به خبرنگار ما توضیح میدهد:
- رسمیتبخشی به ساختوسازهای غیرمجاز: این شهرک طی چند دهه و در حریم درجه دو توسعه یافته است. الحاق رسمی آن به مرودشت، عملاً به تخلفات گذشته مشروعیت قانونی میبخشد.
- فقدان اهرمهای نظارتی: حتی اگر کاربریها را صرفاً گردشگری تعریف کنند، تجربه ثابت کرده شهرداریها ابزار یا انگیزه کافی برای مهار تراکمفروشی و ممانعت از تغییر کاربری در محوطههای پیرامونی را ندارند.
- تغییر جهت توسعه شهری: با این مصوبه، موتور توسعه مرودشت به سمت تختجمشید هدایت میشود؛ روندی که بازگشت از آن ناممکن خواهد بود.
مطالبه فعالان میراث فرهنگی: امضاکنندگان مصوبه باید پاسخگو باشند
مهرداد منیعاتی، فعال حوزه میراث فرهنگی، با انتقاد از شفافنبودن روندهای اداری در استان فارس، تاکید کرد که هویت تاریخی ایران وجهالمصالحه توسعه نامتوازن نخواهد شد: «تختجمشید نه ملک اختصاصی مرودشت است و نه متعلق به شیراز؛ این میراث هویت کل ایران و ثروت بشریت است. وزارت میراث فرهنگی باید صراحتاً اعلام کند این صورتجلسه در چه تاریخی و با امضای کدام مسئولان امضا شده است. فرزانه صادق در دوره معاونت، همواره مدافع بافتهای تاریخی بود و اکنون در مقام وزیر راه، انتظار میرود اجازه ندهد مرزهای پهنه میراث جهانی مخدوش شود.»
با وجود پیگیریهای مکرر خبرنگار ما، مسئولان ادارهکل میراث فرهنگی فارس حاضر به پاسخگویی درباره چرایی موافقتهای اولیه با این الحاقیه نشدند؛ سکوتی که حساسیت تشکلهای مردمنهاد و افکار عمومی را دوچندان کرده است.