وقتی یک تصمیم، امنیت غذایی را نشانه میگیرد
گزارشی مستند از بحران نهادههای دامی و فروپاشی تدریجی تولید مرغ + عکس
حذف ناگهانی ارز ترجیحی نهادههای دامی، بدون آمادهسازی بازار و حمایت از تولید، صنعت مرغداری را با شوک قیمتی و خطر کمبود مرغ روبهرو کرده است
بحران از کجا شروع شد؟
برخلاف روایتهای رسمی، بحران فعلی مرغداری نه نتیجه تحریم است و نه کمبود جهانی نهاده. این بحران، مستقیماً از دل تصمیمی بیرون آمد که بدون زمانبندی، بدون بسته حمایتی و بدون مدیریت گذار اتخاذ شد: قطع ناگهانی ارز ترجیحی نهادههای دامی.
تا پیش از این، مسئولان دولتی و وزیر جهاد کشاورزی بارها از تداوم تأمین نهاده با ارز ترجیحی تا پایان سال ۱۴۰۴ سخن گفته بودند. همین اطمینانبخشی، تولیدکنندگان را به جوجهریزی گسترده سوق داد. اما ناگهان، همهچیز تغییر کرد.
اعداد، تصویر واقعی بحران را نشان میدهند
اخبار سبز کشاورزی؛ بر اساس مستندات رسمی و مکاتبات پیوستشده ، با فعال شدن بازار آزاد نهادهها:
قیمت ذرت از ۱۱٬۳۰۰ تومان به ۴۳٬۰۰۰ تومان رسید
و قیمت کنجاله سویا از ۲۰٬۹۰۰ تومان به ۶۸٬۰۰۰ تا ۷۱٬۵۰۰ تومان افزایش یافت.
یعنی افزایش ۳.۸ تا ۴.۳ برابری تنها در چند روز.
برای یک واحد مرغداری با ۵۴ هزار قطعه جوجهریزیشده در ۳۰ آذرماه، تأمین سهمیه رسمی شامل ۱۵۰ هزار کیلو ذرت و ۷۵ هزار کیلو سویا است که فقط برای خرید این دو قلم نهاده، رقمی حدود ۱۱ میلیارد و ۸۱۲ میلیون تومان سرمایه در گردش نیاز دارد؛ رقمی خارج از توان اغلب تولیدکنندگان.
بازار رهاشده و تولیدکننده ی تنها
پس از حذف ارز ترجیحی، نهتنها سازوکار حمایتی جایگزین تعریف نشد، بلکه بازار عملاً به دست دلالان سپرده شد. قیمتها بهصورت «توافقی» تعیین میشوند و حتی شرکت پشتیبانی امور دام نیز نقش مؤثری در تنظیم بازار ایفا نمیکند. نتیجه روشن است: مرغدار در میانه دوره پرورش، بدون خوراک مانده است.
تفویض اختیار؛ وعدهای که اجرا نشد
رئیسجمهور از تفویض اختیارات به استانداران سخن گفت، اما در عمل، همه تصمیمات در مرکز قفل شده است. مدیران استانی از ترس تبعات، تصمیم نمیگیرند و تولید، قربانی تعلل اداری میشود. مرغداری تعطیلیبردار نیست؛ مرغ زنده منتظر بخشنامه نمیماند.
پیامدهای پنهان؛ بحران با تأخیر میرسد
معدومسازی جوجهها، کاهش جوجهریزی و خروج تدریجی تولیدکنندگان از چرخه تولید آغاز شده است. اثر واقعی این بحران، در ماههای آینده، همزمان با ماه مبارک رمضان و نوروز، با کمبود مرغ و افزایش شدید قیمتها نمایان خواهد شد؛ مستقیماً روی سفره مردم.
جمعبندی: اصلاح بدون عقلانیت دلیل بحران است
اصلاح اقتصادی، بدون برنامه، بدون ذخایر راهبردی، بدون حمایت مالی و بدون مدیریت بازار، اصلاح نیست؛ انتقال بحران از دولت به تولیدکننده و سپس به جامعه است. صنعت مرغداری، یکی از راهبردیترین صنایع کشور در امنیت غذایی است. هر تصمیم شتابزده در این حوزه، هزینهای دارد که دیر یا زود مردم آن را پرداخت خواهند کرد.
