شیلات ایران؛ تضمین امنیت غذایی در دوران تحریم

نگاه به صنعت شیلات ایران، نه تنها به عنوان یک بخش اقتصادی، بلکه به عنوان سنگ بنای امنیت غذایی کشور ضروری است.

اخبار سبز کشاورزی؛ با وجود چالش‌های پیش روی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی، این صنعت با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و سیاست‌های هوشمندانه، همچنان در مسیر رشد و توسعه حرکت می‌کند.

۱. شیلات؛ سنگ بنای امنیت غذایی ملی

امنیت غذایی، یکی از ارکان اساسی هر کشور است و شیلات ایران در این راستا نقش حیاتی ایفا می‌کند. با توجه به جمعیت بالای کشور و نیاز روزافزون به پروتئین، صنعت شیلات مسئولیت تأمین بخشی از نیاز غذایی کشور را بر عهده دارد. بر اساس آخرین آمار منتشر شده در سایت سازمان شیلات ایران، تولید ماهی در قفس در سال گذشته به حدود ۱۴۵ هزار تن رسیده است؛ رشدی چشمگیر که نشان‌دهنده توانمندی این بخش در مقابله با محدودیت‌های واردات و نوسانات قیمت مواد اولیه است.

علاوه بر ماهی در قفس، صید و پرورش میگو نیز نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی دارد. تولید میگو در سال گذشته حدود ۶۰ هزار تن بوده و با توجه به طرح‌های توسعه‌ای در حال اجرا، پیش‌بینی می‌شود این میزان در سال جاری افزایش یابد. این افزایش تولید، به کاهش وابستگی به واردات و تقویت خودکفایی کشور در این بخش کمک شایانی خواهد کرد. همچنین، تولید آبزیان در کل کشور در سال گذشته به حدود ۱.۵ میلیون تن رسیده است.

۲. چالش‌های پیش روی شیلات در سایه تحریم‌ها

صنعت شیلات ایران در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی مواجه بوده است. تحریم‌های بین‌المللی، دسترسی به فناوری‌های نوین، تأمین مالی پروژه‌ها و صادرات محصولات را با مشکل مواجه کرده است. با این حال، سازمان شیلات ایران با اتخاذ رویکردهای نوآورانه و استفاده از ظرفیت‌های داخلی، در تلاش است تا این چالش‌ها را مرتفع نماید.

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، عدم کفایت منابع مالی برای اجرای پروژه‌های توسعه‌ای است. با وجود تلاش‌های صورت گرفته برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، کمبود منابع مالی همچنان یکی از موانع اصلی پیشرفت صنعت شیلات است. با این حال، سازمان شیلات با همکاری بانک‌ها و مؤسسات مالی، در تلاش است تا با ارائه تسهیلات ویژه و طرح‌های حمایتی، این مشکل را کاهش دهد.

همچنین، مشکل دسترسی به تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته، یکی دیگر از چالش‌های مهم پیش روی صنعت شیلات است. با توجه به تحریم‌ها، واردات این تجهیزات با مشکل مواجه شده است و تولیدکنندگان، مجبور به استفاده از فناوری‌های قدیمی و ناکارآمد هستند.

۳. رویکردهای استراتژیک سازمان شیلات ایران

سازمان شیلات ایران با اتخاذ رویکردهای استراتژیک، در تلاش است تا صنعت شیلات را در مسیر رشد و توسعه قرار دهد. این رویکردها شامل موارد زیر است:

• توسعه زنجیره ارزش: تمرکز بر فرآوری و بسته‌بندی محصولات شیلاتی، به منظور افزایش ارزش افزوده و صادرات.
• استفاده از فناوری‌های نوین: سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین در زمینه صید، پرورش و فرآوری، به منظور افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها.
• تقویت ظرفیت‌های داخلی: حمایت از تولیدکنندگان داخلی و ارائه آموزش‌های تخصصی، به منظور ارتقای سطح دانش و مهارت نیروی انسانی.
• توسعه صادرات: ایجاد بازار‌های جدید برای محصولات شیلاتی و تسهیل صادرات به بازارهای جهانی.
• اجرای طرح‌های توسعه‌ای جدید: پروژه‌های توسعه‌ای با هدف افزایش تولید و ایجاد اشتغال در مناطق ساحلی با همکاری بخش خصوصی و دولتی. این طرح‌ها شامل؛ توسعه پایگاه‌های پرورش ماهی در قفس در مناطق مختلف کشور، بهینه‌سازی فرآیندهای تولید و انتقال دانش فنی به جوانان است.

سازمان شیلات ایران بر اهمیت همکاری با بخش خصوصی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی برای حل مشکلات صنعت شیلات، تأکید و باور دارد با اتخاذ رویکردی مشارکتی بتوان با استفاده از تجربیات و دانش فنی بخش خصوصی، به رشد و توسعه پایدار صنعت شیلات دست یافت.

۴. چشم‌انداز آینده شیلات ایران

با توجه به سیاست‌های اتخاذ شده و ظرفیت‌های موجود، صنعت شیلات ایران در سال‌های آینده با رشد و توسعه چشمگیری روبه‌رو خواهد شد. با اجرای طرح‌های توسعه‌ای جدید، افزایش تولید و بهبود کیفیت محصولات، می‌توان با کاهش وابستگی به واردات و افزایش صادرات، به خودکفایی در این بخش دست یافت.

صنعت شیلات ایران، با داشتن ظرفیت‌های بالقوه فراوان، می‌تواند به عنوان یک محرک اقتصادی برای کشور عمل نموده و در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی، نقش مهمی ایفا کند. در واقع می‌توان با تکیه بر دانش، فناوری و سرمایه انسانی، این صنعت را به یک قطب اقتصادی تبدیل کرد. با پیشرفت‌ها و بهبود شرایط، انتظار می‌رود صادرات محصولات شیلاتی ایران به بازارهای جهانی در سال آتی به میزان قابل توجهی افزایش یابد.