بیماری تنفسی زمستانی دام؛ تهدید خاموشی که دامدار را غافلگیر میکند
بیماری تنفسی زمستانی دام یکی از پرهزینهترین چالشهای دامداری است؛ راهکارهای مدیریتی، تغذیهای و پیشگیری از BRD را بخوانید.
با آغاز سرمای زمستان، یک خطر قدیمی اما جدی دوباره به دامداریها بازمیگردد؛ بیماری تنفسی زمستانی دام که اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند سلامت گله و سود دامدار را همزمان به خطر بیندازد.
مدیریت بیماری تنفسی زمستانی دام؛ چالشی جدی در فصل سرما
اخبار سبز کشاورزی؛ تغییرات شدید دمایی در تابستان و سرمای زمستان، همواره دامها را تحت فشار قرار میدهد. مدیریت بیماری تنفسی زمستانی دام در این شرایط، مسئولیتی مستقیم بر عهده دامدار است؛ چراکه پیامدهای این بیماری تنها به دام محدود نمیشود و خسارتهای اقتصادی گستردهای به همراه دارد.
بیماری تنفسی گاو یا BRD در هوای سرد، به دلیل افزایش استرس، سیستم ایمنی دام را تضعیف کرده و مقاومت آن را در برابر عفونتها کاهش میدهد. همین مسئله، این بیماری را به یکی از پرهزینهترین معضلات زمستانی دامپروری تبدیل کرده است.
مراقبت اصولی از دامها در فصل زمستان
یکی از پایههای اصلی مدیریت بیماری تنفسی زمستانی دام، کنترل استرس ناشی از سرماست. محیطهای سرد، نمناک و گلآلود باعث اتلاف گرمای بدن دام شده و آن را مجبور به مصرف انرژی بیشتر میکند.
زمانی که دام انرژی بیشتری برای گرم نگهداشتن بدن خود مصرف میکند، احتمال ابتلا به بیماریهای تنفسی و عفونی افزایش مییابد. فراهمکردن شرایط مناسب نگهداری، نقش مهمی در کاهش این خطر دارد.
نقش جایگاه مناسب در کاهش شیوع BRD
ایجاد بادشکنهای مؤثر و فراهمکردن بستر خشک و مناسب برای استراحت دامها، میتواند به حفظ تعادل دمایی محیط کمک کند. این اقدام ساده، مانع نفوذ مستقیم هوای سرد و کاهش مقاومت دام میشود.
همچنین، مدیریت تراکم دام در جایگاه اهمیت بالایی دارد. بیماری BRD از جمله بیماریهایی است که بهسرعت در گله گسترش مییابد و تماس نزدیک دامها، خطر همهگیری آن را افزایش میدهد. اختصاص فضای کافی برای هر دام، یکی از راهکارهای مؤثر در کنترل این بیماری است.
تغذیه انرژیزا؛ ستون اصلی پیشگیری در زمستان
در فصل سرما، تنظیم یک جیره غذایی پرانرژی برای دامها امری حیاتی است. تغذیه مناسب نهتنها به حفظ دمای بدن دام کمک میکند، بلکه عملکرد سیستم ایمنی را نیز بهبود میبخشد.
بهطور معمول، بهازای هر درجه کاهش دما نسبت به آستانه حرارتی دام، باید حدود یک درصد به نیاز انرژی آن افزوده شود. در شرایط زمستانی، دامها ممکن است با نوسان دمایی ۱۸ تا ۲۰ درجهای مواجه شوند که این موضوع اهمیت تغذیه صحیح را دوچندان میکند.
دسترسی دائم به آب تمیز و کافی نیز از ارکان مهم مدیریت بیماری تنفسی زمستانی دام بهشمار میرود.
شناسایی زودهنگام؛ کلید مهار بیماری تنفسی دام
حتی با رعایت تمام اصول مدیریتی، احتمال بروز BRD بهطور کامل از بین نمیرود. آنچه خسارتها را به حداقل میرساند، تشخیص سریع و اقدام بهموقع است.
علائم رایج بیماری تنفسی زمستانی دام شامل:
- کاهش اشتها
- تنفس غیرطبیعی
- افزایش دمای بدن
- بیحالی و افسردگی
تشخیص زودهنگام دام بیمار در گله، نیازمند تجربه و آموزش نیروی کار است. آموزش کارگران برای شناسایی سریع علائم اولیه، نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.
نقش دامپزشک در درمان اصولی BRD
درمان بیماری تنفسی دام باید حتماً تحت نظر دامپزشک انجام شود. استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیکها نهتنها مؤثر نیست، بلکه میتواند پیامدهای منفی بهدنبال داشته باشد.
توصیه میشود از آنتیبیوتیکهای طولانیاثر و مؤثر بر طیف وسیعی از عوامل ایجادکننده BRD استفاده شود تا از آسیبهای بلندمدت ریوی و افت عملکرد دام جلوگیری گردد.
جمعبندی
مدیریت بیماری تنفسی زمستانی دام نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ شامل بهبود جایگاه، تغذیه مناسب، کاهش استرس سرما و تشخیص زودهنگام است. توجه به این اصول، نهتنها سلامت دام را تضمین میکند، بلکه از خسارتهای سنگین اقتصادی در فصل زمستان جلوگیری خواهد کرد.
