راهکارهای مدیریت تغذیه طیور در مواجهه با نوسانات دمای پاییز
بررسی علل فیزیولوژیک افزایش مصرف خوراک طیور در پاییز و راهکارهای تنظیم جیره برای حفظ ضریب تبدیل غذایی مطلوب مرغداریها.
با تغییر فصل و افت تدریجی دمای هوا در روزهای پاییزی، مرغداران در سالنهای پرورش با پدیدهای فراگیر مواجه میشوند که مستقیماً بر هزینههای جاری و شاخصهای فنی فارم اثر میگذارد.
افزایش محسوس اشتهای گله و مصرف روزانه دان در این بازه زمانی، اگرچه در نگاه نخست روندی طبیعی بهنظر میرسد، اما بدون پایش علمی و اصلاح فرمول جیره میتواند موجب افت راندمان اقتصادی و انحراف شدید از الگوی استاندارد رشد شود.
شناخت دلایل زیستی این تغییر رفتار، پیشنیاز اساسی برای اتخاذ تدابیر مدیریتی درست در نیمه دوم سال است.
تقاضای پنهان فیزیولوژیک برای حفظ دمای بدن
طیور، موجوداتی خونگرم هستند که عملکرد زیستی و متابولیک آنها در یک دامنه دمایی مشخص موسوم به «منطقه خنثای حرارتی» در ایدهآلترین وضعیت ممکن قرار دارد.
با آغاز فصل خنک، اختلاف دمای شب و روز افزایش مییابد و پرنده برای جبران سرمای تحمیلشده به سالن، ناگزیر است گرمای بیشتری تولید کند.
در چنین شرایطی، مکانیزمهای خودکار بدن برای بقا فعال شده و طیور از طریق افزایش مصرف خوراک طیور، تلاش میکنند انرژی لازم را برای ثبات دمای درونی تأمین نمایند.
بخش عمدهای از انرژی دان ورودی در این روزها بهجای هدایت بهسوی وزنگیری یا تولید تخممرغ، صرف گرمایش بیولوژیک و جبران تلفات حرارتی پوست و تنفس میشود.
تله نوسانات پاییزی و چالش ضریب تبدیل غذایی
یکی از چالشهای بنیادین در روزهای پاییز، افت نامحسوس بازدهی دان یا همان ضریب تبدیل غذایی در گلههای گوشتی و تخمگذار است.
وقتی پرنده به ازای هر گرم افزایش وزن، دان بیشتری مصرف کند، هزینه نهایی تولید به شکل سرسامآوری بالا میرود.
عدم کنترل دقیق هوادهی و ناتوانی در همگنسازی دمای سالنها، گله را در معرض کوران هوای خنک قرار میدهد.
پرندگان برای سازگاری با این استرس سرمایی، ساعات بیشتری را در پای دانخوریها سپری میکنند. در صورت غفلت از این چرخه، مرغدار نهتنها دان بیشتری میپردازد، بلکه به وزن هدف یا پیک تولید مورد انتظار نیز دست پیدا نخواهد کرد؛ زیرا بخش زیادی از مواد مغذی گرانقیمت هدر رفته است.
بازآرایی بالانس انرژی در مدیریت تغذیه طیور
رویارویی مؤثر با این تغییرات محیطی، مستلزم بازنگری در جیره و اجرای دقیق اصول مدیریت تغذیه طیور بر پایه منابع انرژی متراکم است.
متخصصان تغذیه با اصلاح نسبت پروتئین به انرژی و بهکارگیری منابع چربی باکیفیت و روغنهای گیاهی، تراکم انرژی جیره را متناسب با نیاز فصل افزایش میدهند.
چربیها علاوه بر تأمین کالری بالا، به دلیل ایجاد گرمای متابولیکی کنترلشده، نیاز پرنده به حجم بالای پرخوری را مهار میکنند.
این ترفند کمک میکند اشتهای پرنده برای رفع نیاز کالری ارضا شود و از پرخوری مکانیکی که بار گوارشی مضاعف ایجاد میکند، جلوگیری به عمل آید.
همگامسازی تهویه و گرمایش برای مهار پرخوری ناخواسته
اقدامات فارمی و بهینهسازی تأسیسات سالن، دوشادوش تنظیم جیره اهمیت حیاتی دارد. پیشگرم کردن اصولی هوای ورودی از طریق تنظیم دریچههای ورود هوا، ممانعت از ایجاد هوای ساکن و مرطوب در بستر و جلوگیری از افت ناگهانی دما در ساعات پایانی شب، جلوی تحریک اشتهای ناشی از سرما را میگیرد.
عایقبندی دیوارهها و استفاده از سیستمهای پایش هوشمند حرارت، ثبات محیطی لازم را فراهم ساخته و مانع از افزایش ناگهانی مصرف خوراک طیور میشود.
توجه همزمان به رطوبت بستر و سلامت دستگاه گوارش در پاییز، امکان حفظ سلامت گله و دستیابی به بهترین ضریب تبدیل غذایی را در تمام طول دوره تضمین میکند.
