قند موجود در گوشت قرمز با افزایش خطر دیابت نوع ۲ مرتبط است
قند موجود در گوشت قرمز در مطالعهای جدید با افزایش خطر دیابت نوع ۲ مرتبط شناخته شده است؛ اما آیا این ارتباط، رابطه علت و معلولی را ثابت میکند؟
پژوهش جدید نشان میدهد مصرف بیشتر مولکول قندی Neu5Gc که در گوشت قرمز وجود دارد، با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد؛ یافتهای که توجه پژوهشگران را به ترکیبات کمتر شناختهشده مواد غذایی و نقش آنها در سلامت متابولیک جلب کرده است.
قند موجود در گوشت قرمز چیست؟
برخلاف تصور رایج، منظور از قند موجود در گوشت قرمز، شکر معمولی یا قند افزودهشده به غذا نیست. این پژوهش بر مولکولی به نام N-گلیکولیلنورامینیک اسید (Neu5Gc) تمرکز دارد؛ نوعی اسید سیالیک که بهطور طبیعی در بافت بسیاری از پستانداران وجود دارد و از طریق مصرف مواد غذایی حیوانی وارد بدن انسان میشود.
انسان بهطور طبیعی قادر به ساخت این مولکول نیست، اما میتواند مقادیری از آن را از طریق رژیم غذایی دریافت کند. گوشت گاو و گوسفند از منابع غذایی مهم Neu5Gc هستند و این ترکیب در برخی محصولات لبنی نیز یافت میشود.
ارتباط Neu5Gc با دیابت نوع ۲ چیست؟
بر اساس نتایج اولیه یک مطالعه مشاهدهای که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت در سال ۲۰۲۶ ارائه شد، افرادی که بیشترین میزان این مولکول را از رژیم غذایی دریافت میکردند، در مقایسه با گروه دارای کمترین میزان دریافت، با ۶۳ درصد خطر نسبی بالاتر ابتلا به دیابت نوع ۲ مواجه بودند.
این ارتباط پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، فعالیت بدنی، کیفیت کلی رژیم غذایی، سیگار کشیدن و برخی شرایط سلامتی نیز مشاهده شد. پس از لحاظ کردن شاخص توده بدنی، شدت این ارتباط کاهش یافت، اما همچنان از نظر آماری معنادار گزارش شد.
بااینحال، این عدد به معنای افزایش ۶۳ واحد درصدی احتمال ابتلا به دیابت نیست. همچنین، چون نتایج از یک مطالعه مشاهدهای به دست آمدهاند، نمیتوان نتیجه گرفت که Neu5Gc مستقیماً باعث ایجاد دیابت میشود.
التهاب؛ یکی از فرضیههای مطرح درباره قند گوشت قرمز
یکی از توضیحهای احتمالی پژوهشگران، نقش Neu5Gc در فرایندهای التهابی بدن است. از آنجا که بدن انسان این مولکول را بهطور طبیعی تولید نمیکند، ورود آن به بافتها میتواند با پاسخهای ایمنی همراه باشد. برخی پژوهشهای پیشین نیز ارتباط این ترکیب با التهاب را بررسی کردهاند.
با وجود این، هنوز مشخص نیست که این سازوکار تا چه اندازه در افزایش خطر دیابت نوع ۲ نقش دارد. برای تأیید این فرضیه، به مطالعات بیشتر و پژوهشهایی نیاز است که بتوانند رابطه علت و معلولی را روشن کنند.
آیا باید مصرف گوشت قرمز را متوقف کرد؟
شواهد موجود، لزوم حذف کامل گوشت قرمز از رژیم غذایی را ثابت نمیکنند. بااینحال، مطالعات گستردهتر پیشین نیز میان مصرف بیشتر گوشت قرمز، بهویژه انواع فرآوریشده مانند سوسیس و کالباس، و افزایش خطر دیابت نوع ۲ ارتباط گزارش کردهاند.
کارشناسان تغذیه معمولاً بر تنوع غذایی، محدود کردن مصرف گوشتهای فرآوریشده و جایگزین کردن بخشی از منابع پروتئینی با حبوبات، مغزها و سایر مواد غذایی مغذی تأکید دارند.
در نهایت، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ تحت تأثیر مجموعهای از عوامل، از جمله وزن بدن، فعالیت بدنی، سابقه خانوادگی و الگوی کلی تغذیه قرار دارد؛ بنابراین، یافته جدید را باید نشانهای برای ادامه تحقیقات دانست، نه دلیلی قطعی برای مقصر دانستن یک ترکیب غذایی.