ایران قول دفاع از خود را میدهد; راهحل دیپلماتیک را برای بنبست آمریکا میبیند
تهدیدهای ایالات متحده به اقدام نظامی از زمان جنبش اعتراضی سراسری که منجر به سرکوب گسترده شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در گفتگو با شبکه تلویزیونی سیبیاس آمریکا گفت که انتظار دارد مذاکرات جدیدی در مورد جزئیات یک توافق، «احتمالاً» روز پنجشنبه، برگزار شود، زیرا نگرانیها از درگیری مجدد پس از اقدام واشنگتن در اعزام مجدد نیروهای نظامی به منطقه، افزایش یافته است.
تهدیدهای ایالات متحده به اقدام نظامی از زمان جنبش اعتراضی سراسری که منجر به سرکوب گسترده شد و به گفته گروههای حقوق بشری هزاران نفر را کشته است، چند برابر شده است.
دانشجویان ایرانی در چندین دانشگاه اعتراضات موافق و مخالف دولت را برگزار کردند و منتقدان رهبری روحانی در صورت دستگیری در معرض خطر دستگیری یا بدتر از آن قرار گرفتند.
عراقچی با اشاره به منافع آمریکا در منطقه به عنوان اهداف بالقوه گفت: «اگر ایالات متحده به ما حمله کند، ما حق داریم از خود دفاع کنیم.»
با این حال، او گفت: «شانس خوبی برای دستیابی به یک راه حل دیپلماتیک وجود دارد.»
پس از دور اخیر مذاکرات در ژنو، ایران اعلام کرد که در حال تهیه پیشنویس پیشنهادی برای توافقی است که از اقدام نظامی جلوگیری میکند.
عراقچی به سیبیاس گفت: «من معتقدم وقتی که ما، احتمالاً این پنجشنبه دوباره در ژنو، ملاقات کنیم، میتوانیم روی این عناصر کار کنیم و یک متن خوب تهیه کنیم و به سرعت به یک توافق برسیم.»
آکسیوس پیش از این به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی که نامش فاش نشده بود، گزارش داده بود که اگر ایران پیشنهاد خود را در ۴۸ ساعت آینده ارائه دهد، واشنگتن آماده است تا اواخر هفته دوباره «برای شروع مذاکرات دقیق» ملاقات کند.
ایالات متحده در هفتههای اخیر دو ناو هواپیمابر به همراه سایر جتها و کشتیها به خاورمیانه اعزام کرده و همچنین پدافند هوایی خود را در منطقه تقویت کرده است تا از تهدیدهای مداخله نظامی خود پشتیبانی کند.
استیو ویتکاف، مذاکرهکننده ارشد دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده در امور خاورمیانه، روز شنبه در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت که رئیسجمهور در حال زیر سوال بردن این است که چرا ایران هنوز در برابر فشار ایالات متحده تسلیم نشده است.
او گفت: «او کنجکاو است که چرا آنها تسلیم نشدهاند... من نمیخواهم از کلمه «تسلیم» استفاده کنم، اما چرا آنها تسلیم نشدهاند.»
«چرا، تحت این فشار، با این حجم از قدرت دریایی و نیروی دریایی در آنجا، چرا آنها به ما مراجعه نکردهاند و نگفتهاند: «ما اعلام میکنیم که سلاح نمیخواهیم، پس این کاری است که ما آماده انجام آن هستیم»؟»
دولتهای غربی نگرانند که برنامه هستهای ایران با هدف توسعه بمب باشد، چیزی که تهران مدتهاست آن را انکار کرده است، اگرچه بر حق خود برای غنیسازی اورانیوم برای اهداف غیرنظامی اصرار دارد.
عراقچی در مورد موضوع غنیسازی گفت: «به عنوان یک کشور مستقل، ما حق داریم که خودمان برای خودمان تصمیم بگیریم.»
ترس از جنگ
دور قبلی دیپلماسی در سال گذشته با بمباران اسرائیل علیه جمهوری اسلامی قطع شد.
این امر منجر به یک درگیری ۱۲ روزه در ماه ژوئن شد که ایالات متحده برای مدت کوتاهی با حملات به تأسیسات هستهای به آن پیوست.
با وجود مذاکرات اخیر با میانجیگری عمان، ترس ایرانیان از یک درگیری جدید افزایش یافته است.
حمید، ساکن تهران، به خبرگزاری فرانسه گفت: «من حتی با خوردن قرص هم شبها خوب نمیخوابم... بچهها و نوههایم نگران سلامتی خانوادهام هستند.»
مینا احمدوند، ۴۶ ساله، تکنسین فناوری اطلاعات، معتقد است که «در این مرحله، جنگ بین ایران و آمریکا و همچنین اسرائیل اجتنابناپذیر است و من خودم را برای این احتمال آماده کردهام.»
«من نمیخواهم جنگ اتفاق بیفتد، اما نباید با واقعیتهای موجود شوخی کرد.»
این نگرانیها باعث شده است که چندین کشور خارجی از شهروندان خود بخواهند ایران را ترک کنند، از جمله سوئد، صربستان، لهستان و استرالیا که هشدار دادهاند «پروازهای تجاری در حال حاضر در دسترس هستند اما این وضعیت میتواند به سرعت تغییر کند.»
اعتراضات
ایران پیش از این گفته بود که دستیابی سریع به توافق به نفع آن است اگر به معنای رفع تحریمهایی باشد که اقتصاد آن را فلج کرده است، تحریمهایی که در اعتراضات اواخر سال گذشته به دلیل هزینههای بالای زندگی نقش داشتند.
این تظاهرات به سرعت به اعتراضات گسترده ضد دولتی تبدیل شد که یکی از بزرگترین چالشها برای رهبری جمهوری اسلامی در سالهای اخیر بود و به گفته گروههای حقوق بشری، منجر به سرکوب مرگبار توسط مقامات شد که منجر به کشته شدن هزاران نفر شد.
دانشجویان ایرانی برای تجمعات جدید موافق و مخالف دولت در بزرگداشت کشتهشدگان پس از تجمعات مشابه روز قبل، گرد هم آمدند.
رسانههای محلی و خارج از کشور از تظاهرات در چندین دانشگاه تهران خبر دادند که در آن برخی از شرکتکنندگان پرچم سلطنت مخلوع ایران را تکان میدادند و برخی دیگر شعار "مرگ بر شاه" سر میدادند که توسط انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ سرنگون شد.
ترامپ در ابتدا معترضان را تشویق کرد و تهدید کرد که در بحبوحه سرکوبها از طرف آنها مداخله خواهد کرد، اما تهدیدهای او خیلی زود به برنامه هستهای ایران تغییر کرد.
