عقبگرد دانشگاه‌های ایران در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۷؛ ۴۰ دانشگاه افت کردند
تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی جهانی تایمز ۲۰۲۷ کاهش یافته و همزمان ۴۰ دانشگاه کشور نسبت به سال گذشته با افت جایگاه مواجه شده‌اند
تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی جهانی تایمز ۲۰۲۷ کاهش یافته و همزمان ۴۰ دانشگاه کشور نسبت به سال گذشته با افت جایگاه مواجه شده‌اند؛ آماری که بار دیگر بحث درباره وضعیت رقابت‌پذیری دانشگاه‌های ایران در نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی را پررنگ کرده است.
براساس گزارشی که «فرهیختگان» منتشر کرده، تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی جهانی تایمز در سال ۲۰۲۷ برای نخستین‌بار پس از ۱۲ دوره کاهش یافته و از ۹۰ دانشگاه در دوره گذشته به ۷۵ دانشگاه رسیده است.
این کاهش تعداد، تنها بخش قابل توجه این گزارش نیست؛ بررسی جایگاه دانشگاه‌های حاضر در رتبه‌بندی نشان می‌دهد ۴۰ دانشگاه ایرانی نسبت به سال گذشته با افت رتبه مواجه شده‌اند و در مقابل، تنها ۶ دانشگاه توانسته‌اند جایگاه خود را ارتقا دهند.
بیشترین صعود برای علوم پزشکی شهید صدوقی یزد
در میان دانشگاه‌های ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد بیشترین میزان بهبود جایگاه را به نام خود ثبت کرده است.
بر اساس داده‌های منتشرشده، این دانشگاه با حدود ۳۰۰ پله صعود نسبت به سال گذشته، یکی از چشمگیرترین تغییرات مثبت را در میان دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۷ داشته است.
همچنین دانشگاه‌های کردستان، شهید باهنر کرمان، علامه طباطبایی، رازی و زنجان نیز در میان دانشگاه‌هایی قرار گرفته‌اند که نسبت به دوره قبل رشد جایگاه داشته‌اند.
پیام نور و بیرجند در صدر افت رتبه
در سوی دیگر جدول، دانشگاه پیام نور و دانشگاه بیرجند بیشترین افت جایگاه را تجربه کرده‌اند.
بر اساس گزارش منتشرشده، هر دو دانشگاه حدود ۵۰۰ پله نسبت به سال گذشته تنزل داشته‌اند؛ افتی که از نظر مقیاس جابه‌جایی، یکی از قابل توجه‌ترین تغییرات در میان دانشگاه‌های ایرانی محسوب می‌شود.
کاهش حضور ایران در رتبه‌بندی جهانی
کاهش تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی تایمز از ۹۰ به ۷۵ دانشگاه، به معنای خروج ۱۵ دانشگاه از فهرست این دوره است؛ موضوعی که در کنار افت رتبه بخش قابل توجهی از دانشگاه‌های حاضر، اهمیت بررسی عملکرد آموزش عالی ایران در شاخص‌های بین‌المللی را بیشتر می‌کند.
رتبه‌بندی‌های جهانی دانشگاه‌ها معمولاً مجموعه‌ای از شاخص‌های مرتبط با آموزش، پژوهش، استنادهای علمی، ارتباط با صنعت و چشم‌انداز بین‌المللی دانشگاه‌ها را مورد ارزیابی قرار می‌دهند. بنابراین تغییر جایگاه دانشگاه‌ها می‌تواند تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل و تغییرات در داده‌ها و روش‌شناسی رتبه‌بندی باشد.
یک هشدار برای آموزش عالی ایران
افت جایگاه ۴۰ دانشگاه در کنار کاهش تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در رتبه‌بندی، صرفاً یک جابه‌جایی آماری نیست و می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی دقیق‌تر وضعیت دانشگاه‌های کشور در عرصه رقابت علمی بین‌المللی باشد.
سؤال مهم این است که چه عواملی باعث شده حضور دانشگاه‌های ایران در این رتبه‌بندی کاهش پیدا کند و چرا بخش قابل توجهی از دانشگاه‌های حاضر، نسبت به دوره گذشته افت جایگاه داشته‌اند؟
پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی دقیق شاخص‌های مؤثر بر رتبه‌بندی، وضعیت بودجه پژوهشی، کیفیت و اثرگذاری تولیدات علمی، همکاری‌های بین‌المللی، ارتباط دانشگاه با صنعت و همچنین سیاست‌های کلان آموزش عالی است.
در مقابل، رشد قابل توجه برخی دانشگاه‌ها نیز نشان می‌دهد که بهبود جایگاه در نظام‌های ارزیابی بین‌المللی امکان‌پذیر است؛ اما تداوم این روند نیازمند شناخت دقیق عوامل مؤثر بر صعود و افت دانشگاه‌ها و تبدیل این داده‌ها به مبنایی برای سیاست‌گذاری آموزشی و پژوهشی است.
اکنون کاهش تعداد دانشگاه‌های ایرانی از ۹۰ به ۷۵ دانشگاه و افت جایگاه ۴۰ دانشگاه، آموزش عالی کشور را با یک سؤال جدی مواجه کرده است: ایران برای حفظ و ارتقای جایگاه دانشگاه‌های خود در رقابت علمی جهانی چه برنامه‌ای دارد؟
