کشاورزی صادراتمحور؛ چرا سلامت محصول و خاک اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
کشاورزی صادراتمحور نیازمند تولید محصول سالم، خاک زنده و مدیریت تغذیه است.کاهش مصرف سموم، بهبود کیفیت میوه و سلامت خاک شرط رقابت در بازارهای جهانی است
در سالهای اخیر، مفهوم کشاورزی در حال تغییر اساسی است. اگر در گذشته هدف اصلی بسیاری از باغداران تنها افزایش تولید و برداشت بیشتر بود، امروز موضوع مهمتری به نام کیفیت و سلامت محصول در اولویت قرار گرفته است. این تغییر نگاه، بهویژه در بازارهای صادراتی، اهمیت بسیار بیشتری پیدا کرده است.
بازارهای جهانی امروز تنها به مقدار تولید توجه نمیکنند، بلکه به سلامت محصول، میزان باقیمانده سموم، کیفیت تغذیهای و حتی سلامت خاکی که محصول در آن تولید شده است نیز توجه دارند. به همین دلیل، کشاورزی صادراتمحور بدون توجه به سلامت خاک و گیاه عملاً امکانپذیر نیست.
یکی از مهمترین الزامات صادرات محصولات کشاورزی، کاهش مصرف بیرویه سموم و کودهای شیمیایی است. بسیاری از کشورها استانداردهای سختگیرانهای برای باقیمانده سموم (MRL) دارند و محصولاتی که از این حد فراتر بروند، اجازه ورود به بازارهای بینالمللی را نخواهند داشت. همین موضوع باعث شده است که مدیریت تغذیه و کنترل آفات به شکل علمی اهمیت ویژهای پیدا کند.
از سوی دیگر، خاک سالم نقش پایهای در تولید محصول سالم دارد. خاکی که از نظر زیستی فعال باشد و دارای مواد آلی کافی و میکروارگانیسمهای مفید باشد، توانایی بیشتری در تأمین عناصر غذایی بهصورت طبیعی دارد. در چنین شرایطی، نیاز به مصرف سنگین کودهای شیمیایی کاهش یافته و در نتیجه، کیفیت نهایی محصول نیز بهبود پیدا میکند.
در مقابل، خاکهای فقیر و تخریبشده معمولاً باعث تولید محصولاتی با کیفیت پایینتر، مقاومت کمتر و حساسیت بیشتر به آفات و بیماریها میشوند. این محصولات نهتنها در بازار داخلی ارزش کمتری دارند، بلکه در بازارهای صادراتی نیز شانس رقابت بسیار پایینی خواهند داشت.
درختی که تغذیه متعادل و ریشه سالم داشته باشد، میتواند محصولی یکنواختتر، باکیفیتتر و با ماندگاری بالاتر تولید کند. این موضوع در محصولاتی مانند خرما و مرکبات که سهم مهمی در صادرات کشاورزی دارند، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
یکی دیگر از نکات مهم در کشاورزی صادراتمحور، ردیابی و مدیریت تغذیه است. یعنی باید مشخص باشد که درخت چه نوع تغذیهای دریافت کرده، چه زمانی تغذیه انجام شده و چه نوع نهادههایی استفاده شده است. این شفافیت در بسیاری از بازارهای جهانی یک الزام جدی محسوب میشود.
در این میان، رویکردهای جدید کشاورزی به سمت استفاده از نهادههای آلی و زیستی حرکت کردهاند. این نهادهها علاوه بر تأمین عناصر غذایی، نقش مهمی در بهبود ساختار خاک، افزایش فعالیت میکروبی و کاهش وابستگی به سموم شیمیایی دارند. همین موضوع باعث شده است که بسیاری از تولیدکنندگان به سمت سیستمهای تغذیه پایدارتر حرکت کنند.
«پک معجزهگر سبز» نیز در همین راستا طراحی شده است؛ ترکیبی آلی–زیستی–معدنی که هدف آن تقویت خاک، بهبود ریشه و کمک به تولید محصول سالمتر است. در بسیاری از باغها گزارش شده است که استفاده از این نوع ترکیبات میتواند به بهبود کیفیت میوه، کاهش تنشهای گیاه و افزایش یکنواختی محصول کمک کند.
در نهایت باید گفت کشاورزی صادراتمحور فقط به معنای تولید بیشتر نیست، بلکه به معنای تولید هوشمندانهتر است. یعنی تولیدی که هم از نظر اقتصادی بهصرفه باشد، هم از نظر سلامت قابل قبول و هم از نظر کیفیت، توان رقابت در بازارهای جهانی را داشته باشد.
آینده کشاورزی متعلق به محصول سالم، خاک زنده و مدیریت علمی است.
دکتر وطنخواه
09175102628
