خبر فوری
شناسه خبر: 55580

خرمای کبکاب؛ محصولی ارزشمند با قیمتی ناعادلانه

چرا سود اصلی خرمای کبکاب به نخلداران نمی‌رسد؟ بررسی واقعیت‌های تولید، هزینه‌های سنگین باغداری و شکاف ناعادلانه قیمت خرما از سر باغ تا بازار

خرمای کبکاب؛ محصولی ارزشمند با قیمتی ناعادلانه

در روزهایی که صحبت از حمایت از تولید و کشاورز می‌شود، بد نیست نگاهی واقع‌بینانه به وضعیت یکی از مهم‌ترین محصولات جنوب کشور، یعنی خرمای کبکاب داشته باشیم.

بسیاری از مردم تصور می‌کنند نخلدار پس از برداشت خرما به درآمد قابل توجهی دست پیدا می‌کند، اما واقعیت چیز دیگری است. تولید خرما فرآیندی یک‌روزه یا یک‌ماهه نیست؛ بلکه حاصل یک سال تلاش مستمر، هزینه‌های سنگین و تحمل انواع ریسک‌های طبیعی و اقتصادی است.

برای نمونه، یک باغ ۱۰۰ اصله نخل کبکاب در شرایط معمول بین ۲ تا ۳ تن محصول تولید می‌کند. هزینه‌های آب، گرده‌افشانی، خوشه‌آرایی، تغذیه، مبارزه با آفات و بیماری‌ها، شخم، جمع‌آوری ضایعات، خرید گرده نر، برداشت محصول و سایر هزینه‌های جاری، ده‌ها میلیون تومان هزینه به باغدار تحمیل می‌کند. این در حالی است که بسیاری از هزینه‌های پنهان مانند استهلاک تجهیزات، ارزش زمین، سرمایه خوابیده در باغ، حضور روزانه باغدار و ریسک خسارت‌های ناشی از خشکسالی، گردوغبار، گرما، آفات و نوسانات بازار معمولاً در محاسبات دیده نمی‌شود.

امروزه ارزش یک باغ ۱۰۰ اصله نخل کبکاب در بسیاری از مناطق به چند میلیارد تومان می‌رسد. این سرمایه عظیم در تمام طول سال درگیر تولید است. پرسش اینجاست که اگر همین سرمایه در بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر به کار گرفته شود، چه میزان بازدهی خواهد داشت؟ آیا درآمد حاصل از فروش خرما متناسب با ارزش این سرمایه‌گذاری و میزان زحمتی است که نخلدار متحمل می‌شود؟

متأسفانه در بسیاری از موارد، پاسخ منفی است.

درد اصلی نخلداران جنوب این نیست که محصولشان مشتری ندارد؛ بلکه این است که سهم آنان از ارزش واقعی محصول بسیار ناچیز است. فاصله قیمت خرما از سر باغ تا بازار مصرف گاه به چندین برابر می‌رسد، اما بخش عمده این سود در زنجیره واسطه‌گری توزیع می‌شود و تولیدکننده سهم اندکی از آن دریافت می‌کند.

خرمای کبکاب یکی از باکیفیت‌ترین ارقام خرمای ایران است. این محصول از نظر طعم، ارزش غذایی، قابلیت نگهداری و فرآوری، ظرفیت بالایی برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی دارد. با این حال، نبود نظام بازاریابی مناسب، ضعف صنایع بسته‌بندی و فرآوری، و نبود تشکل‌های قدرتمند تولیدکنندگان باعث شده است که ارزش واقعی این محصول کمتر از شایستگی آن باشد.

حمایت از نخلدار تنها در شعار خلاصه نمی‌شود. حمایت واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که قیمت محصولات کشاورزی بر اساس هزینه‌های واقعی تولید، ارزش سرمایه‌گذاری و سود منطقی تولیدکننده تعیین شود. کشاورزی زمانی پایدار خواهد ماند که تولیدکننده بتواند علاوه بر جبران هزینه‌ها، از فعالیت خود سودی منصفانه نیز کسب کند.

نخلداران جنوب سال‌هاست که با کمترین امکانات، امنیت غذایی و تولید کشور را حفظ کرده‌اند. امروز انتظار آنان چیز زیادی نیست؛ فقط اینکه محصولشان به قیمتی عادلانه و متناسب با ارزش واقعی آن خریداری شود.

 

دکتر وطنخواه  09175102628

گیاه‌پزشک و کارشناس ارشد بیماری‌های گیاهی، فعال حوزه کشاورزی و نخیلات

 

دیدگاه تان را بنویسید

  • علی دهقان پاسخ به نظر

    در بحث کشاورزی و فروش محصول کشاورزی واقعا خرمای کبکاب مظلوم واقع شده .
    من به نوبه خودم از جناب دکتر وطنخواه بابت آگاه سازی و بیان مشکلات نخلداران تشکر می کنم

  • حسین زاده بوشهر پاسخ به نظر

    عرض ادب و احترام خدمت مدیر محترم اخبار سبز کشاورزی .
    و تشکر از جناب دکتر وطنخواه که به زیبایی حقایق را بیان نمودند

  • عبداله برزگری پاسخ به نظر

    واقعا خرمای کبکاب باید قیمتش هزینه نخلداران را جوابگو نیست و از نظر کیفیت از بقیه خرماها بالاتر و قیمتی پایین‌تر هست
    از این که دکتر وطنخواه مقاله های این چنینی می‌نویسند و حرف دل نخلداران بوشهر را می‌زنند واقعا یه مرحبا به ایشان باید گفت

  • اکبر بحرانی پاسخ به نظر

    دقیقاً مشکل همین‌جاست؛ مردم فقط قیمت خرمای بازار را می‌بینند، اما کسی هزینه واقعی تولید را از گرده‌افشانی تا برداشت حساب نمی‌کند. نخلدار یک سال زحمت می‌کشد، ولی هنگام فروش مجبور است با قیمتی که دیگران تعیین می‌کنند کنار بیاید. امیدوارم این مطالب باعث شود صدای نخلداران بیشتر شنیده شود

  • حاج احمد رضایی پاسخ به نظر

    ما نخلداران با هزینه آب، کارگر، کود، سم، گرده، هرس و برداشت هر سال با افزایش هزینه‌ها روبه‌رو هستیم، ولی قیمت محصول همیشه متناسب با این افزایش‌ها بالا نمی‌رود. اگر این روند ادامه پیدا کند، نگهداری نخلستان برای خیلی از کشاورزان صرفه اقتصادی نخواهد داشت

  • اصغر نظری پاسخ به نظر

    به نظر من باید زنجیره ارزش خرمای کبکاب اصلاح شود. وقتی محصول از نخلدار با یک قیمت خریداری می‌شود و در مراحل بعدی با چند برابر قیمت به دست مصرف‌کننده می‌رسد، مشخص است که مشکل فقط تولید نیست؛ مشکل اصلی در بازاررسانی، بسته‌بندی، فرآوری و توزیع ارزش افزوده است

  • حاج یونس پاسخ به نظر

    اگر سود واقعی تولید خرما به نخلدار نرسد، طبیعی است که نسل جوان انگیزه‌ای برای ادامه نخلداری نداشته باشد. نخلستان فقط چند درخت نیست؛ سرمایه و آینده یک خانواده است. باید کاری کنیم که نخلداری دوباره از نظر اقتصادی برای جوان روستایی جذاب باشد

  • حاج یونس پاسخ به نظر

    اگر سود واقعی تولید خرما به نخلدار نرسد، طبیعی است که نسل جوان انگیزه‌ای برای ادامه نخلداری نداشته باشد. نخلستان فقط چند درخت نیست؛ سرمایه و آینده یک خانواده است. باید کاری کنیم که نخلداری دوباره از نظر اقتصادی برای جوان روستایی جذاب باشد

  • رستگار آبپخش پاسخ به نظر

    یک نکته مهم در این مقاله این است که ارزش سرمایه‌ای نخلستان هم باید دیده شود. نخلدار فقط هزینه کود و آب نمی‌دهد؛ زمین، درخت، تجهیزات، سرمایه و یک سال زمانش را هم درگیر تولید می‌کند. بنابراین قیمت محصول باید به‌گونه‌ای باشد که امکان ادامه و بازسازی نخلستان هم وجود داشته باشد

  • گشتاسب ابپخش پاسخ به نظر

    تا زمانی که نخلداران پراکنده و منفرد عمل کنند، قدرت چانه‌زنی آنها پایین خواهد بود. تشکیل تشکل‌های واقعی و قدرتمند نخلداران می‌تواند یکی از راه‌های کاهش فاصله بین قیمت سر باغ و قیمت نهایی بازار باشد. اتحاد تولیدکننده، اولین قدم برای دفاع از قیمت واقعی محصول است

  • محمد رضایی پاسخ به نظر

    خیلی وقت‌ها فکر می‌کنیم مشکل فقط دلال است، اما موضوع پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. وقتی نخلدار امکان نگهداری، بسته‌بندی، فروش مستقیم یا دسترسی به بازارهای بزرگ را ندارد، طبیعی است که قدرت انتخابش کم شود. باید زیرساخت‌هایی ایجاد شود که کشاورز مجبور نباشد محصولش را در کوتاه‌ترین زمان بفروشد

  • مهندس رحیمی پاسخ به نظر

    نخلداری زمانی پایدار می‌ماند که سه موضوع همزمان مورد توجه قرار بگیرد: کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری و مهم‌تر از همه، اصلاح نظام بازار. افزایش تولید به‌تنهایی کافی نیست؛ اگر سهم تولیدکننده از ارزش نهایی محصول افزایش پیدا نکند، افزایش تولید حتی می‌تواند مشکل مازاد محصول و افت قیمت را تشدید کند

  • محمد احمدی پاسخ به نظر

    وقتی خرمای کبکاب را از بازار خریداری می‌کنیم، قیمت نهایی با قیمتی که به نخلدار پرداخت شده فاصله زیادی دارد. سؤال این است که چرا این فاصله باید این‌قدر زیاد باشد؟ هم مصرف‌کننده حق دارد محصول باکیفیت را با قیمت منطقی بخرد و هم نخلدار حق دارد بابت یک سال زحمتش درآمد عادلانه‌ای داشته باشد

  • دشتستانی پاسخ به نظر

    اینکه درباره مشکلات نخلداران نوشته می‌شود، خودش ارزشمند است؛ چون سال‌ها بسیاری از این مشکلات گفته نشده یا جدی گرفته نشده است. امیدواریم این بحث‌ها فقط در حد مقاله باقی نماند و مسئولان، تشکل‌های کشاورزی و خود نخلداران برای اصلاح بازار کبکاب وارد عمل شوند

  • پاسخ به نظر

    سلام و عرض ادب خدمت دکتر وطن‌خواه که به خوبی موارد رو عرض کردند باغداران بلوچستان که سهم عمده ای در تولید خرما دارند وخرمای ربی که از نوع پر فروش ترین و صادراتی به حساب می آید توسط دلال باقیمت ناچیز خریداری میشود لذا اگر مسولان دولتمردان در قیمت گذاری عادلانه که حق باغدار با این همه زحمت بدست می آورد دخالت کنند و قیمتی منصفانه ارایه دهند خوب هستش واین دلال بازی روازبین ببرند عالیست امیدواریم روزی برسد که حقوق کشاورز رعایت گردد

چندرسانه‌ای