مدیر دفتر نهال معاونت باغبانی در آستانه نمایشگاه آیفارم شهر آفتاب تشریح کرد
نهال گواهی‌شده؛ ضامن آینده اقتصادی باغداری/ نمایشگاه آیفارم، بستر ترویج ارقام سالم و سازگار با اقلیم
مهندس لطفی‌زاده در آستانه نمایشگاه آیفارم شهر آفتاب، از برنامه‌های ترویج نهال گواهی‌شده، چالش‌های ژرم‌پلاسم و توصیه‌های کلیدی به باغداران خبر داد.
نهمین نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی آیفارم ۱۴۰۵ در شهر آفتاب، محلی برای نمایش فناوری‌های گلخانه‌ای، پهپادها و سامانه‌های نوین آبیاری و ارائه راهکارهای نوین برای ارتقای امنیت غذایی و تولید است. در همین چارچوب، موضوع نهال‌های سالم، اصیل و گواهی‌شده نیز از محورهای مهم مرتبط با توسعه باغبانی کشور به شمار می‌رود.
اخبار سبز کشاورزی؛ در همین راستا، مهندس لطفی‌زاده، مدیر دفتر نهال و بهبود ارقام معاونت امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، در گفت‌وگویی تفصیلی به تشریح راهبردهای این دفتر، لزوم توسعه نهال‌های اصیل و استاندارد و برنامه‌های این بخش در نمایشگاه آیفارم پرداخته است.
آیفارم کانون اتصال زنجیره تولید و انتقال فناوری نهال به باغداران
لطفی‌زاده گفت: نمایشگاه آیفارم را صرفاً محلی برای عرضه محصولات و تجهیزات نمی‌دانیم، بلکه آن را فرصتی برای انتقال دانش و فناوری، آموزش باغداران، معرفی تولیدکنندگان معتبر و ایجاد ارتباط میان حلقه‌های زنجیره تولید نهال می‌دانیم.
وی افزود: معاونت امور باغبانی از برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی حوزه نهال حمایت کرده و تلاش دارد زمینه حضور فعال نهالستان‌های دارای مجوز، مراکز کشت بافت، مؤسسات تحقیقاتی، تشکل‌های صنفی و باغداران را فراهم کند. یکی از ظرفیت‌های مهم آیفارم، برگزاری پاویون‌ها و نشست‌های تخصصی نهال گواهی‌شده با حضور معاونت امور باغبانی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، مؤسسات تحقیقاتی، نهالستان‌های مجاز، مراکز کشت بافت و تشکل‌های تخصصی است. هدف، ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده، عرضه‌کننده، مشاور و باغدار و انتقال دانش و فناوری است و معاونت امور باغبانی نیز در چارچوب وظایف و امکانات خود از این فرآیند حمایت می‌کند.
آموزش میدانی تفاوت نهال اصیل با نهال‌های بی‌هویت
لطفی‌زاده گفت: یکی از مهم‌ترین اهداف ما، افزایش آگاهی باغداران و ایجاد تقاضای آگاهانه برای نهال سالم، شناسنامه‌دار و گواهی‌شده است. نهال گواهی‌شده محصولی استاندارد، سالم و دارای اصالت ژنتیکی است و تفاوت آن صرفاً در ظاهر یا اندازه نیست؛ بلکه اصالت رقم و پایه، سلامت، کیفیت و قابلیت ردیابی اهمیت اساسی دارد.
مدیر دفتر نهال و بهبود ارقام با اشاره به فرصت آموزش در این رویداد تصریح کرد: آیفارم ظرفیت مناسبی برای آموزش عملی باغداران است. در پاویون‌ها و نشست‌های تخصصی می‌توان مراحل تولید نهال، اهمیت باغ‌های مادری، نقش مراکز کشت بافت، فرآیند نظارت و گواهی و نحوه تشخیص نهال معتبر را معرفی کرد. ارتباط مستقیم باغداران با نهالستان‌های مجاز و مراکز کشت بافت نیز موجب می‌شود با فرآیند تولید نهال آشنا شوند و تفاوت نهال دارای هویت و سابقه تولید مشخص با نهالی که صرفاً بر اساس ظاهر و قیمت عرضه می‌شود را بهتر بشناسند.
عبور از کمیت به سوی سلامت، اصالت و انطباق اقلیمی نهال
لطفی‌زاده گفت: نهال یکی از مهم‌ترین نهاده‌های پایه و راهبردی در توسعه باغبانی کشور است و انتخاب صحیح آن، بخش مهمی از آینده اقتصادی باغ را تعیین می‌کند. نهال گواهی‌شده، به عنوان محصولی استاندارد، سالم و دارای اصالت ژنتیکی، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، افزایش عملکرد در واحد سطح، کاهش مخاطرات تولید و توسعه پایدار باغبانی دارد. تولید و مصرف نهال گواهی‌شده همچنین پشتوانه قوانین و اسناد بالادستی از جمله قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال، قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، سند ملی بذر و نهال، سند امنیت غذایی و برنامه هفتم پیشرفت را دارد.
وی درباره چالش‌های موجود خاطرنشان کرد: مهم‌ترین چالش‌های این حوزه عبارت‌اند از؛ تأمین مواد اولیه سالم و اصیل، توسعه باغ‌های مادری و افزایش تولید نهال گواهی‌شده، ارتقای نظام شناسنامه‌دار و ردیابی نهال و افزایش آگاهی باغداران. در سال‌های اخیر نیز اقداماتی از جمله واردات ارقام و پایه‌های تجاری در سطح بیسیک و پری بیسیک برای تقویت ژرم‌پلاسم، ایجاد صندوق حمایت از توسعه نهال، توسعه تولید و مصرف نهال گواهی‌شده، ساماندهی تولید و توزیع نهال و حمایت از زنجیره تولید و تکثیر مواد گیاهی سالم و اصیل انجام شده است. بنابراین، موضوع فقط افزایش تعداد نهال نیست؛ بلکه باید کیفیت، اصالت، سلامت، قابلیت ردیابی و تناسب نهال با شرایط اقلیمی و اقتصادی منطقه همزمان مورد توجه قرار گیرد.
نقشه راه پنج‌ساله باغبانی؛ احداث باغ‌های مدرن، متراکم و کم‌آب‌بر
لطفی‌زاده گفت: رویکرد معاونت امور باغبانی، حرکت از تولید صرف نهال به سمت تولید نهال متناسب با نیاز باغ آینده کشور است. وی محورهای اصلی این برنامه را برشمرد:
- توسعه تولید و مصرف نهال گواهی‌شده و شناسنامه‌دار و تقویت نظام کنترل و ردیابی؛
- تقویت باغ‌های مادری، مراکز کشت بافت و زیرساخت تأمین مواد اولیه سالم و اصیل؛
- توسعه ارقام و پایه‌های متناسب با شرایط اقلیمی، منابع آب و ویژگی‌های هر منطقه؛
- توسعه باغ‌های مدرن، متراکم و فوق‌متراکم با هدف افزایش بهره‌وری آب و زمین؛
- توسعه آموزش و ترویج و افزایش دانش باغداران در زمینه انتخاب نهال؛
- تقویت همکاری میان بخش دولتی، مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی در کل زنجیره تولید نهال.
لطفی‌زاده ادامه داد: همچنین توسعه کانون‌های تخصصی نهال، حمایت از نمایشگاه‌های تخصصی، توسعه صادرات نهال و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و شبکه‌های آموزشی در دستور کار قرار دارد. هدف نهایی این است که باغدار، نهال را یک سرمایه مولد و عامل تعیین‌کننده در آینده اقتصادی باغ بداند، نه صرفاً یک نهاده ارزان‌قیمت.
توصیه راهبردی به باغداران؛ اول شناخت اقلیم و آب، سپس خرید نهال شناسنامه‌دار
لطفی‌زاده گفت: پیام من به باغداران این است: نهال سالم، اصیل، استاندارد (گواهی‌شده) و متناسب با اقلیم و منابع آب منطقه، نقطه شروع یک باغ اقتصادی، پایدار و بهره‌ور است. برای احداث باغ، ابتدا اقلیم و آب خود را بشناسید و سپس نهال مناسب آن شرایط را انتخاب و از نهالستان‌های مجاز و معتبر تهیه کنید و تا حد امکان از نهال‌های شناسنامه‌دار و گواهی‌شده استفاده کنید؛ چراکه هویت رقم و پایه، سلامت نهال و امکان ردیابی آن باید کاملاً مشخص باشد.
وی در پایان تأکید کرد: معاونت امور باغبانی نیز در کنار باغداران، نهالستان‌ها، مراکز کشت بافت، مؤسسات تحقیقاتی و تشکل‌های بخش خصوصی، توسعه این زنجیره را با هدف افزایش بهره‌وری، کاهش مخاطرات تولید، استفاده بهینه از منابع آب و ارتقای تولید پایدار باغبانی کشور دنبال خواهد کرد.
بیشتر بخوانید:
