فناوری جدید گلخانه‌ای در امارات
هدف‌گذاری برای کاهش ۹۰ درصدی مصرف آب خنک‌سازی
کاهش مصرف آب در گلخانه‌ها، به‌ویژه در مناطق گرم و خشک، یکی از چالش‌های اصلی توسعه کشت گلخانه‌ای است. در همین راستا، دو شرکت اماراتی در حال آزمایش فناوری‌هایی هستند که با مدیریت هوشمند دما و افزایش نگهداری رطوبت در خاک، می‌توانند مصرف آب در بخش کشاورزی را کاهش دهند.
تبادل حرارت زیرزمینی برای خنک‌سازی گلخانه‌ها
شرکت CRETA Group سامانه‌ای برای مدیریت دمای گلخانه طراحی کرده است که از تبادل حرارت با خاک، جریان هوای مهندسی‌شده و ساختار دوپوسته استفاده می‌کند. در این روش، به‌جای خنک‌کردن یکنواخت تمام فضای گلخانه، شرایط دمایی در محدوده نزدیک به گیاهان تنظیم می‌شود.
این فناوری در یک گلخانه آزمایشی به مساحت ۵۲۰ مترمربع در منطقه العین امارات در حال بررسی است؛ منطقه‌ای که دمای هوا در تابستان به حدود ۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. بر اساس گزارش شرکت، آزمایش‌ها تاکنون کاهش ۱۲ تا ۱۵ درجه‌ای دمای هوا و افت ۳۰ تا ۴۰ درصدی مصرف برق مرتبط با خنک‌سازی را نشان داده‌اند.
این شرکت همچنین کاهش ۸۵ تا ۹۰ درصدی مصرف آب خنک‌سازی را در مقایسه با سامانه‌های متداول فن و پد هدف‌گذاری کرده است؛ با این حال، این رقم هنوز هدف طراحی سامانه است و نتیجه نهایی اندازه‌گیری‌شده در پایلوت العین محسوب نمی‌شود.
افزایش نگهداری آب در خاک‌های شنی
فناوری دوم را شرکت Raincatcher Technologies توسعه داده است. این شرکت ماده‌ای زیست‌تخریب‌پذیر حاوی پلیمرهای جاذب آب و مواد مغذی تولید کرده که در نزدیکی ریشه گیاه قرار می‌گیرد. این ترکیب رطوبت آبیاری را جذب و به‌تدریج در اختیار ریشه قرار می‌دهد و می‌تواند بخشی از تلفات آب در خاک‌های شنی را کاهش دهد.
طبق اعلام شرکت، در یک آزمایش روی ۲۷ اصله نخل خرما در مرکز بین‌المللی کشاورزی شورزیست (ICBA) در دبی، مصرف آب ۸۵ درصد کاهش یافته است. همچنین در آزمایش کشت ذرت شیرین در العین، کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی مصرف آب گزارش شده است.
اهمیت فناوری‌های کم‌آب‌بر برای کشاورزی مناطق خشک
این فناوری‌ها در چارچوب برنامه «چالش آب برای کشاورزی» و با حمایت ابتکار آب محمد بن زاید در امارات ارزیابی می‌شوند. هدف این برنامه، شناسایی و آزمایش راهکارهایی برای کاهش مصرف آب در تولید محصولات کشاورزی است.
برای کشورهایی با اقلیم خشک و منابع آبی محدود، توسعه چنین فناوری‌هایی می‌تواند به کاهش هزینه‌های تولید و افزایش پایداری کشت گلخانه‌ای کمک کند. با این حال، میزان صرفه‌جویی واقعی به شرایط اقلیمی، نوع محصول، ساختار گلخانه و شیوه آبیاری وابسته است و ارزیابی اقتصادی آن به نتایج آزمایش‌های میدانی گسترده‌تر نیاز دارد.
