تولید کنندگان پسته بر سر دو راهی صادرات و بازار داخلی

پسته یکی از محصولات استراتژیک و مهم کشور است. با توجه به اینکه بسیاری از استان‌های کشور قابلیت کشت و برداشت این محصول را دارند، یکی از ارزآورترین محصولات کشاورزی کشور برآورد می‌گردد؛ که البته با فراز و نشیب‌هایی که در مدیریت تولید، عرضه و صادرات آن در طی سالیان گذشته روبه‌رو بوده، اما کماکان به عنوان محصولی با اهمیت و درآمدزا تلقی می‌شود.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک معاونت امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، داریوش سالم‌پور، می‌گوید: تولید پسته در سال ۱۴۰۴ نزدیک به ۳۰۰ هزار تن برآورد می‌شود و ایران با داشتن بیش از ۶۰۰ هزار هکتار باغ پسته، رتبه نخست را در جهان از نظر سطح زیر کشت داراست.

همچنین او اشاره می‌کند: در ۹ ماهه اول سال ۱۴۰۴ میزان صادرات این محصول به ارزش ۷۳۰ میلیون دلار به ۱۸ کشور جهان بوده است. سالم‌پور اضافه می‌کند: در سال گذشته وزارت جهاد کشاورزی به منظور پایداری تولید و ارتقای صادرات این محصول راهبردی، برنامه اقدام تکمیلی را با همکاری وزارت بهداشت و سازمان ملی استاندارد آغاز کرده است.

همچنین او اشاره کرد: وضعیت تولید پسته علی‌رغم چالش‌های اقلیمی و ناترازی‌ها، وضعیت مطلوبی دارد و به گفته او میزان تقاضا در بازار داخلی و خارجی برای عرضه به‌خوبی پاسخ داده می‌شود.

نایب‌رئیس هیئت امنای انجمن ملی پسته، جلیل کاربخش، می‌گوید: میزان تولید پسته در سال گذشته را ۲۴۰ هزار تن برآورد کرد که نیمی از آن مربوط به باغات استان کرمان و مابقی مربوط به استان‌های خراسان رضوی، خراسان جنوبی، فارس، اصفهان، سمنان، مرکزی و تهران بوده است. وجود تنش‌های آبی و قطع مکرر برق از جمله مشکلاتی بود که تولیدکنندگان را با آن مواجه کرد.

همچنین کاربخش اضافه کرد: میزان برداشت پسته تازه‌خوری در حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تن است.

به هر حال، جدای از نکات فنی و مسائل تولید و صادرات این محصول و پتانسیل بالای تولید آن در کشور، متأسفانه شاهد رشد فزاینده قیمت این محصول در داخل هستیم. بسیاری از تولیدکنندگان پسته مایل به صادرات هستند و بازار داخلی برای آنان جذابیت چندانی ندارد که این موضوع ناشی از کاهش قدرت خرید مردم برای این محصول است.

قاعدتاً رفع مشکلاتی از قبیل واسطه‌ها، مشکلات صادرات و تولید، عدم کمک‌های تشویقی دولت به پسته‌کاران و کاهش هزینه‌های تولید می‌تواند تا حدودی راهگشا باشد.

اما امروزه این محصول که قیمت آن بین ۱ تا ۲ میلیون تومان و حتی بیشتر در فروشگاه‌ها عرضه می‌شود، کمتر کسی توان خرید آن را دارد. به هر روی این محصول، در حالی که می‌تواند رتبه جهانی خود را حفظ کند، قادر است بازار داخلی را نیز به اشباع برساند؛ در صورتی که دولت و وزارت جهاد کشاورزی با راهکارهای منطقی و مالی و حمایت از مصرف‌کننده تلاش کنند.

می‌توان امیدوار بود که پسته نه به عنوان یک کالای لوکس، بلکه به عنوان یک خوراکی مغذی در سبد کالای آحاد مردم قرار گیرد.