سیراف در آستانه جهانیشدن؛ پاییز امسال سرنوشت تعیین میشود
سیراف پاییز امسال میزبان کارشناسان یونسکوست و بیش از هرزمان به ثبت جهانی نزدیک شده ارزیابی میدانی، توسعه گردشگری و مرمتها راه جهانیشدن را هموار میکند
کارشناسان یونسکو پاییز امسال برای ارزیابی نهایی میدانی وارد سیراف میشوند و این بندر تاریخی بیش از هر زمان دیگری به ثبت جهانی نزدیک شده است.
اگر این ارزیابی مورد تأیید قرار گیرد، «سیراف» میتواند بهعنوان یکی از مهمترین میراث دریایی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شود؛ رویدادی سرنوشتساز که نگاه بسیاری از پژوهشگران، گردشگران و فعالان میراث فرهنگی را به خود جلب کرده است.
سیراف؛ گامی تا ورود به فهرست میراث جهانی
پرونده ثبت جهانی بندر تاریخی سیراف اکنون در حساسترین مرحله خود قرار دارد. نصرالله ابراهیمی، مدیرکل میراثفرهنگی استان بوشهر، اعلام کرده که سیراف بهعنوان نماینده قطعی ایران برای ثبت جهانی ۲۰۲۶ انتخاب شده است؛ انتخابی که پس از رقابت با پروندههای بزرگی مانند توس انجام شد.
او میگوید با وجود شرایط جنگی، ارزیابی کارشناسان یونسکو در شهریور و مهر طبق برنامه انجام خواهد شد. این یعنی سیراف، بندر کهن خلیجفارس، یک قدم تا جهانیشدن فاصله دارد.
بوشهر و نقشه تازه گردشگری دریایی
همزمان با روند ثبت جهانی سیراف، استان بوشهر چشمانداز تازهای برای توسعه گردشگری دریایی ترسیم کرده است. صدور نخستین مجوز احداث هتل پنجستاره در دیلم، یکی از نشانههای این برنامهریزی جدید است.
به گفته ابراهیمی، پروژههای گستردهای در حوزه گردشگری در حال اجراست که شامل موارد زیر میشود:
- توسعه گردشگری در جزیره خارگو
- احیای گورستان لنجها
- ساخت آکواریوم دریایی
- ایجاد اسکلههای تفریحی
- احداث مجتمعها و هتلهای گردشگری در شهرهای ساحلی استان
این اقدامات میتواند بوشهر و بهویژه سیراف را در مسیر تبدیلشدن به یکی از قطبهای گردشگری جنوب کشور قرار دهد.
ادامه روند ثبت جهانی باوجود خسارتهای جنگ
بهرغم آسیبهای ناشی از جنگ اخیر به برخی بناهای تاریخی و زیرساختهای گردشگری، روند ثبت جهانی سیراف ادامه دارد. ابراهیمی بزرگترین دستاورد سال گذشته را ارسال پرونده سیراف به یونسکو میداند.
اقدامات تکمیلی مانند نصب تابلوهای راهنما و ایجاد زیرساختهای اولیه نیز درحال انجام است تا سیراف آماده پذیرش هیئت ارزیاب یونسکو باشد.
پروژههای پژوهشی و باستانشناسی در سیراف
در سالهای اخیر بیش از ۱۰ برنامه پژوهشی در حوزه میراثفرهنگی اجرا شده است؛ از جمله:
- کاوشهای گسترده در بندر تاریخی سیراف
- بررسی محوطههای پیشاتاریخ در شهرستان دیر
- مطالعات سواحل خلیجفارس
- تعیین حریم محوطههای تاریخی
- برگزاری همایشها و رویدادهای علمی مانند «تاریخ و فرهنگ خلیجفارس»
این فعالیتها نقشی اساسی در تقویت پرونده ثبت جهانی سیراف داشتهاند.
مرمت گسترده بناهای تاریخی بوشهر و سیراف
در حوزه مرمت نیز بیش از ۴۰ کارگاه فعال در استان فعالیت میکنند. پروژههایی مانند سنگفرش گذر مسجد شیخ سعدون و مرمت درمانگاه فدک در بوشهر به بهرهبرداری رسیدهاند.
همچنین تکمیل موزه شهید رئیسعلی دلواری، مرمت کاروانسراهای تاریخی و توسعه موزههای سیراف، جم و چاهمبارک از جمله اقدامات مهم سالهای اخیر بوده است.
واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی
برای حفظ و بهرهبرداری بهینه از میراث تاریخی، چندین بنای ارزشمند از طریق صندوق احیا و ماده ۲۷ به بخش خصوصی واگذار شدهاند؛ از جمله:
- عمارت گلشن
- عمارت نجفی
- عمارت مهندسی
- قلعه نصوری سیراف
- کاروانسرای مشیرالملک
- عمارتهای تاریخی در نقاط مختلف بوشهر
این واگذاریها میتواند به توسعه گردشگری پایدار و حفظ بناها کمک کند.
صنایعدستی بوشهر؛ ظرفیتهایی که همچنان فعالاند
شاخصهای صنایعدستی نشان میدهد بوشهر یکی از استانهای توانمند در این حوزه است:
- ۱۲۶ اثر دارای مهر اصالت ملی
- ۳ اثر با مهر اصالت جهانی
- صدها هنرمند آموزشدیده
- ثبت فروش بیش از ۳۰۰ میلیارد ریال فقط در فروردین سال گذشته
البته حوادث اخیر خسارتهایی به برخی کارگاهها وارد کرده، اما ظرفیت استان همچنان قابل توجه است.
خسارتهای ناشی از جنگ به سیراف و میراث فرهنگی
در جنگ اخیر حدود ۴۰۰ میلیارد ریال خسارت به میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان وارد شده است.
در سیراف نیز آسیبهایی به بناهایی مانند قلعه نصوری، عمارت کلاهفرنگی، عمارت سبزقبا و موزه سیرافپارس وارد شده است. با این حال، مسئولان تأکید دارند که مرمت این بناها پس از بهبود شرایط آغاز خواهد شد و هیچکدام از این آسیبها روند ثبت جهانی سیراف را متوقف نخواهد کرد.
