سقوط خاموش اقتصاد زنان روستایی؛ اینترنت قطع شد، گردشگر هم رفت
قطع اینترنت و کاهش گردشگری اقتصاد زنان سرپرست خانوار روستایی را با بحران روبهرو کرده است؛زنانی که با صنایعدستی و بومگردی زندگی خود را تأمین میکنند
قطع اینترنت، کاهش گردشگران و افزایش هزینههای زندگی، اقتصاد زنان سرپرست خانوار روستایی را با بحرانی بیسابقه روبهرو کرده است؛ زنانی که سالها با صنایعدستی و بومگردی خانههایشان را میچرخاندند، حالا هم بازار آنلاین را از دست دادهاند و هم مسافران را.
سقوط آرام اقتصاد زنان سرپرست خانوار روستایی
اقتصاد زنان سرپرست خانوار روستایی در ماههای اخیر تحت تأثیر دو عامل مهم قرار گرفته است: قطع اینترنت و کاهش گردشگری. بسیاری از این زنان که با فروش صنایعدستی در شبکههای اجتماعی یا اداره اقامتگاههای بومگردی امرارمعاش میکردند، اکنون با افت شدید درآمد روبهرو شدهاند.
در شرایطی که تورم هزینههای زندگی را بالا برده و وضعیت اقتصادی خانوارها دشوارتر شده است، این گروه از زنان روستایی عملاً بخش مهمی از بازار کار خود را از دست دادهاند. برای بسیاری از آنها، اینترنت تنها راه ارتباط با مشتریان و گردشگران بود؛ راهی که حالا بسته شده است.
قطع اینترنت؛ ضربه مستقیم به اقتصاد زنان روستایی
در سالهای اخیر، اینترنت به یکی از ابزارهای اصلی فروش محصولات روستایی تبدیل شده بود. بسیاری از زنان سرپرست خانوار روستایی صنایعدستی خود را از طریق شبکههای اجتماعی به فروش میرساندند یا با آن مشتریان اقامتگاههای بومگردی را جذب میکردند.
اما با قطع اینترنت از اسفند ۱۴۰۴، این مسیر درآمدی ناگهان متوقف شد. در بسیاری از روستاهای گردشگری ایران، از ابیانه در اصفهان گرفته تا ماسوله در گیلان و اورامان در کردستان، زنان روستایی عملاً دسترسی خود را به بازار آنلاین از دست دادهاند.
فاطمه، زن ۴۳ سالهای از روستای ابیانه که پس از فوت همسرش با رنگرزی پارچههای سنتی زندگی خود و سه فرزندش را اداره میکند، میگوید قطع اینترنت باعث شد ارتباطش با مشتریان کاملاً قطع شود. سفارشهایی که پیش از این از شهرهای مختلف دریافت میکرد، ناگهان متوقف شد و بازارش از بین رفت.
کاهش گردشگری؛ ضربه دوم به بومگردیهای روستایی
در کنار قطع اینترنت، کاهش گردشگری روستایی نیز ضربه دیگری به اقتصاد زنان سرپرست خانوار وارد کرده است. بسیاری از این زنان در سالهای اخیر با راهاندازی اقامتگاههای کوچک بومگردی در خانههای خود توانسته بودند درآمدی پایدار ایجاد کنند.
اما از نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و با افزایش نگرانیهای امنیتی و اقتصادی، سفرهای داخلی کاهش یافت. نتیجه آن، افت شدید رزرو اقامتگاههای روستایی بود.
مریم، زنی ۵۱ ساله در روستای کندوان، میگوید اقامتگاه کوچک او که پیشتر در بیشتر ماههای سال مهمان داشت، حالا به ندرت پذیرای گردشگر است. درآمدی که زمانی بخش اصلی معیشت او بود، اکنون به حداقل رسیده و حتی هزینههای نگهداری اقامتگاه را هم پوشش نمیدهد.
صنایعدستی بدون بازار
صنایعدستی یکی از مهمترین منابع درآمد زنان روستایی است؛ اما بدون اینترنت و بدون گردشگر، بازار این محصولات تقریباً از بین رفته است.
نرگس، زن ۳۸ سالهای از اورامان کردستان، از طریق گیوهبافی زندگی خانوادهاش را تأمین میکند. او میگوید افزایش قیمت مواد اولیه و قطع اینترنت باعث شده فروش محصولاتش بهشدت کاهش پیدا کند.
به گفته او، وقتی مشتریان نتوانند محصولات را در شبکههای اجتماعی ببینند یا گردشگری به روستا نیاید، فروش تقریباً غیرممکن میشود. بسیاری از زنان در چنین شرایطی مجبور شدهاند محصولات خود را با قیمت بسیار پایین به واسطهها بفروشند.
افزایش هزینهها در کنار کاهش درآمد
بحران اقتصادی برای زنان سرپرست خانوار روستایی فقط به کاهش فروش محدود نمیشود. همزمان با این وضعیت، هزینههای زندگی نیز بهشدت افزایش یافته است.
قیمت مواد اولیه صنایعدستی، انرژی، مواد غذایی و سایر نیازهای خانوار بالا رفته، در حالی که درآمد این زنان کاهش چشمگیری داشته است. این شکاف میان هزینه و درآمد، فشار اقتصادی مضاعفی ایجاد کرده است.
کارشناسان توسعه روستایی معتقدند این وضعیت میتواند بسیاری از کسبوکارهای کوچک روستایی را که طی سالهای اخیر شکل گرفته بودند، از بین ببرد.
هشدار کارشناسان درباره آینده اقتصاد زنان روستایی
کارشناسان حوزه توسعه روستایی میگویند زنان سرپرست خانوار از آسیبپذیرترین گروههای اقتصادی جامعه هستند. با این حال، در سالهای اخیر برخی از آنها توانسته بودند با استفاده از اینترنت، صنایعدستی و بومگردی به درآمدی مستقل دست پیدا کنند.
اکنون ترکیب قطع اینترنت، کاهش گردشگر و افزایش هزینهها باعث شده این ساختار اقتصادی شکننده در معرض فروپاشی قرار بگیرد.
به گفته فعالان این حوزه، اگر حمایتهای اقتصادی و زیرساختی برای این زنان در نظر گرفته نشود، بسیاری از آنها ممکن است منبع اصلی درآمد خود را از دست بدهند.
انتظار برای بازگشت بازار
با وجود همه این مشکلات، بسیاری از زنان روستایی هنوز کار خود را متوقف نکردهاند. آنها همچنان صنایعدستی تولید میکنند یا اقامتگاههای خود را آماده نگه میدارند؛ به امید روزی که گردشگران دوباره به روستاها برگردند و بازار فروش آنلاین دوباره فعال شود.
برای زنانی که تنها نانآور خانه هستند، اقتصاد روستا فقط یک شغل نیست؛ مسئله بقاست./ پیام ما
