گمیشان زمین گیر شد

0

آسیب میگو پروری به تالاب گمیشان

تالاب بین المللی و ساحلی گمیشان در سال‌های گذشته به دلیل خشکسالی زمین گیر شده و روز به روز از میزان مساحت آن کاسته می شود؛ این مساله نگرانی های محیط زیستی زیادی ایجاد کرده است.
به گزارش مزرعه سبز به نقل از مهر، تالاب بین المللی گمیشان پهنه‌ای ۲۰ هزار هکتاری است که به عنوان یک ذخیره گاه ژنتیکی با ارزش پرندگان مهاجر و گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری به صورت نواری باریک در شمال غربی گرگان، غرب و شمال گمیشان قرار دارد.
تشدید کم آبی و عقب نشینی آب دریای خزر، کاهش دبی رودخانه‌های منتهی به خلیج، انجام اقدامات نادرست و حفر چاه‌های مجاز و غیر مجاز کشاورزی در حاشیه تالاب بین المللی گمیشان باعث شده تا روز به روز این تالاب به سمت نابودی کشیده شود.
به گفته کارشناسان اجرای برنامه‌های نادرست باعث خشک شدن این تالاب شده و احیای این تالاب نیازمند برنامه‌هایی برای انتقال آب و اصلاح کانال‌های ایجاد شده است.

اجرای پروژه‌های میگو پروری به تالاب آسیب زده است

پژوهشگر محیط زیست در گلستان در ارتباط با این تالاب گفت: کانال‌هایی که از بالادست تالاب برای توسعه و احداث برنامه میگو و آبزی پروری کشیده شده است، باعث شده تا این تالاب خشک و صدمات زیادی به آن وارد شود.
رمضانعلی قائمی افزود: در کنار تالاب دو کانال کشیده شده که آب را از دریا به داخل مجموعه می‌برند و فاضلاب آن به تالاب بین المللی گمیشان سرریز می‌شود، همچنین کانال سومی هم از نوار مرزی برای تأمین بیشتر آب به این مرکز کشیده شده که باعث شده تا این کانال مانند زهکش عمل کرده و تالاب خشک شود.
وی با توجه به شرایط اقلیم و عقب نشینی آب دریا ابراز کرد: متأسفانه این موضوع باعث شده تا این پهنه آبی که مرکز تجمع انواع پرندگان مهاجر و گونه‌های در خطر انقراض است، آسیب‌های جدی ببیند و در آینده نیز به جای یک اکوسیستم زنده، باید شاهد پدیده‌های ریزگرد و مشکلاتی برای مردم استان باشیم.
قائمی با اشاره به اینکه مرکز آبزی پروری با وجود همه مخالفت‌ها مجوز گرفت، اضافه کرد: در ابتدا فقط برای ۴۰۰ هکتار این مرکز مجوز صادر شد، این در حالی است که در سال های اخیر همچنان توسعه پیدا کرده و آیا واقعاً بر روی همه اینها مطالعات ارزیابی زیست محیطی انجام شده است.
وی گفت: باید برای اجرای چنین پروژه‌هایی، مطالعات سرزمینی و آمایش انجام شود، البته باید جلوی آلودگی‌ها و پساب‌ها هم گرفته شود تا از ورود گونه‌های مهاجم و غیربومی به تالاب و دریا گرفته شود.
این پژوهشگر محیط زیستی گلستانی با بیان اینکه برای احیای تالاب گمیشان تلاش‌های زیادی انجام شده، تصریح کرد: با توجه به سرریزهایی که از سمت آلاگل، اترک و پساب‌های پرورش ماهی انجام شده است، توانسته اند، بخش کوچکی از مجموعه را آبگیری کنند.

کانال‌های منتهی به تالاب گمیشان، آب را به سمت دریا سرازیر می‌کنند

قائمی در ارتباط با کانال‌هایی که به منظور آبگیری تالاب کشیده است، افزود: بعد از وقوع سیل‌های مختلف در استان، کانال‌هایی کشیده شد که متأسفانه کف آن از کف تالاب‌ها پایین‌تر است به طوری که آب‌به سمت دریا سرازیر می‌شود.
وی ادامه داد: باید این کانال‌ها را تا ابتدای تالاب آورده و بعد رها کنند و بعد از آن به دریا متصل شود، همچنین باید حق آبه اترک هم گرفته شده و پس از سرریز آلاگل به تالاب گمیشان وارد شود، همچنین کانال‌هایی که سطح آنها از سطح تالاب پایین‌تر است به حدی برسد که آب‌های ناشی از بارندگی‌ها و سیلاب‌ها به آنها وارد شده به تالاب گمیشان سرریز شود.

تأثیر عقب نشینی آب دریای خزر بر تالاب گمیشان و خلیج گرگان

در ادامه مدیر کل حفاظت محیط زیست گلستان در ارتباط با موضوع تالاب گمیشان گفت: تالاب گمیشان مانند خلیج گرگان یک تالاب ساحلی محسوب شده، بخش اعظمی از آب آن از طریق دریای خزر تأمین می‌شود، متأسفانه به دلیل پایین آمدن تراز آب دریای خزر هم خلیج گرگان و هم تالاب گمیشان از این موضوع متأثر شده اند.
محمدرضا کنعانی افزود: در حال حاضر هیچ رودخانه دائمی به تالاب گمیشان منتهی نمی‌شود، در گذشته رودخانه گرگانرود به این تالاب وارد می‌شد، ولی مسیر این رودخانه چندین دهه است که تغییر پیدا کرده است.

مطالعه حق آبه محیط زیستی تالاب گمیشان انجام شده است

وی در ارتباط با حق آبه محیط زیستی تالاب ادامه داد: در سال ۹۹ مطالعه حق آبه محیط زیست محیطی تالاب گمیشان با کمک مشاور انجام شد، این طرح مورد تصویب کارگروه زیربنایی و شورای برنامه ریزی استان قرار گرفت و به سازمان حفاظت محیط زیست نیز ارسال شد تا بررسی‌های مورد نظر توسط آنها انجام و اصلاحات لازم به مشاور ابلاغ شود.
کنعانی اضافه کرد: در حال حاضر منتظریم تا وزارت نیرو مطالعات را تأیید و تعیین کند و حق آبه زیست محیط تالاب در حوزه آبخیز بالادست و آب دریا مشخص شود، البته این حق آبه با توجه به اینکه حوزه آبخیز اترک سیلابی است، آبگیری در مواقع سیلابی مد نظر قرار گرفته شده است.
وی گفت: همچنین زه کشی کانال سرریز تالاب آلاگل، کانالی که خروجی تالاب آلاگل به سمت دریای خزر بود، توسط جهاد کشاورزی استان انجام شده است، این کارکمک می‌کند تا در زمان سیلابی در حوزه اترک، بتوانیم سرریز تالاب آلاگل را به سمت تالاب گمیشان داشته باشیم، سال گذشته برای اولین بار بخش شمالی تالاب آبگیری شد.

تعیین حد بستر و حریم تالاب‌ها توسط آب منطقه‌ای

مدیر کل محیط زیست گلستان با بیان اینکه حد بستر و حریم تالاب گمیشان بر اساس قانون بر عهده شرکت آب منطقه‌ای است، عنوان کرد: این شرکت مکلف است تا پایان برنامه ششم حد بستر و حریم تالاب‌ها را مشخص و تصویب کند، این کار کمک زیادی به جلوگیری از تصرف، تغییر کاربری و چرای بی رویه دام در محدوده تالاب‌ها می‌کند.
وی افزود: پیگیری‌های متعددی را از سمت شرکت آب منطقه‌ای در سطح استان انجام دادیم، البته هنوز مطالعات آنها نهایی نشده تا مصوب شود.
کنعانی با اشاره به کیفیت آب خروجی مجتمع میگوی گمیشان اظهار کرد: نظارت مستمر بر خروج پساب‌ها وجود دارد تا پسابی که از این مجتمع‌ها وارد تالاب می‌شود با رعایت استانداردها باشد، همچنین به دنبال انجام سیستم تصویه فاضلاب شهر «گمیش تپه» هستیم، این کار از طریق شرکت آب و فاضلاب مورد پیگیری قرار گرفته تا امسال فاز مطالعاتی آن آغاز شود.

انجام طرح جامع احیای تالاب گمیشان

وی افزود: در حال حاضر هم شرکت آب و خاک به عنوان مشاور، طرح جامع احیای تالاب گمیشان را تهیه کرده و همه مباحث از جمله کمیت، کیفیت و تغییر کاربری در این برنامه دیده شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان ابراز کرد: این برنامه مورد تصویب کارگروه زیربنایی و توسعه استان قرار گرفته و در سال ۹۹ هم در کارگروه ذیل ستاد ملی تالاب‌های کشور مصوب شده است و در حال حاضر هم در دستور کار پنجمین جلسه ستاد هماهنگی مدیریت تالاب‌های کشور قرار دارد.
وی ادامه داد: امیدواریم با تصویب آن بتوانیم مانند خلیج گرگان یک برنامه جامعی را برای احیای تالاب داشته باشیم، همچنین به دنبال پایدار کردن اعتبارات باشیم تا دستگاه‌ها تکالیف خودشان را انجام دهند.
در ادامه مدیر کل شیلات گلستان در ارتباط با مزارع پرورش میگو گفت: فاز یک مجتمع میگوی گمیشان حدود چهار هزار هکتار است که به بخش خصوصی واگذار شده و در حال حاضر هم بخشی از آن فعال است.

پیش بینی ۱۲۰ مزرعه ذخیره سازی میگو در کنار تالاب گمیشان

سید جواد قدس علوی افزود: همچنین در سال ۱۴۰۰ تعداد ۸۰ مزرعه فعال بوده، برای سال آینده نیز پیش بینی می‌شود که ۱۲۰ مزرعه ذخیره سازی شود.
وی در جواب این سوال که آیا ممکن است مزرعه‌ای بدون مجوز ایجاد شده باشد، عنوان کرد: خیر، ساخت و سازها با دریافت مجوز از دستگاه‌ها مربوطه، بخصوص «امور اراضی» انجام می شود، همچنین انتقال بچه میگو نیز با نظارت اداره کل دامپزشکی، نهادها و نظارت اداره کل شیلات انجام می‌شود.
وی گفت: آب مزارع مجتمع میگو نیز از طریق کانال‌های زهکش ابتدا به حوضچه ۲۴ هکتاری لاگون «ماند» انتقال پیدا می‌کند و پس از گرفتن رسوب آلاینده‌های احتمالی «آب بدون آلاینده» از طریق کانال زهکش اصلی به تالاب گمیشان وارد می‌شود.
مدیر کل شیلات افزود: این آب‌ها بعد از وارد شدن به تالاب نیز وارد دریا می‌شود و باعث کمک به احیای تالاب و جلوگیری از خطر ریزگردها می‌شود.
مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان هم گفت: تالاب گمیشان از جمله تالاب‌های کولایی است که آب آن از طریق دریا تأمین می‌شود و تا جایی که اطلاع دارم از خشکی حق آبه ای ندارد.
سید محسن حسینی افزود: ضمن اینکه عبارت حق آبه، یک اصطلاح حقوقی است که برای تالاب‌ها کاربردی ندارد، البته با توجه به لایروبی و زهکشی‌های اراضی، میزان آب به تالاب گمیشان روان شده است.
تالاب گمیشان با وسعت ۲۰ هزار هکتار یکی از مناطق مستعد ریزگرد در استان است و باید اعتبار و برنامه‌های ویژه ای برای احیای این تالاب در نظر گرفته شود زیرا با نابودی این تالاب شاهد خواهیم بود که بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری هم از بین خواهند رفت.
مقاله قبلینوشیدنی‌های پیرکننده مغز
مقاله بعدیمعرفی 31 رقم بذر اصلاح شده به کشاورزان

پاسخ شما

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید