چوبخط سوریه
واکنش تند ایران به ادعای بدهی سوریه: طلب ۳۰ میلیاردی را پس میخواهیم!
ادعای جنجالی وزیر دارایی سوریه درباره بدهی به ایران و درخواست غرامت! واکنش تند تهران و تحلیل کارشناسی از پیگیری تاریخی طلب ۳۰ میلیارد دلاری
تنش دیپلماتیک تازهای میان تهران و دمشق درگرفته است. وزیر دارایی دولت جدید سوریه با ادعایی شگفتانگیر، نه تنها بدهی کلان این کشور به ایران را به چالش کشیده، بلکه از «حق» دمشق برای دریافت غرامت سخن میگوید. این موضعگیری بیسابقه، واکنش سریع و قاطع مقامات ایرانی را در پی داشته است.
ادعای جنجالی در دمشق: از بدهی تا درخواست غرامت
اخبار سبز کشاورزی؛ محمد یسر برنیه، وزیر دارایی دولت جدید سوریه، در اظهاراتی کمسابقه حجم بالای بدهیهای دمشق به ایران و روسیه را موضوعی بحثبرانگیز خواند و همزمان از آمادهسازی پروندههایی برای طرح ادعاهای متقابل خبر داد. او ادعا کرد در صورت مطالبه طلب توسط تهران و مسکو، سوریه به دلیل «نقش این کشورها در ویرانی زیرساختها»، خود محق به دریافت غرامتی چندین برابر است.
این نخستین بار است که چنین ادعایی از سوی یک مقام بلندپایه سوری مطرح میشود و چوبخط سوریه در روابط مالی دوجانبه را به کلی دگرگون کرده است.
واکنش فوری تهران: یک موضع حقوقی شفاف
در پاسخ به این اظهارات، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اسماعیل بقائی، با کماهمیتخواندن این ادعاها، بر استمرار تعهدات مالی طبق قواعد حقوق بینالملل تأکید کرد.
او تصریح کرد مطالبات مالی با تغییر دولتها از بین نمیروند و مستندات آنها پابرجاست. این پاسخ قاطع، نشاندهنده عزم ایران برای پیگیری جدی چوبخط سوریه و وصول حقوق مالی خود از طریق مجاری قانونی است.
تحلیل یک پیگیر قدیمی پرونده: فرار رو به جلوی دمشق
حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس، که سالهاست موضوع بدهی سوریه را پیگیری میکند، اظهارات اخیر را «فرار رو به جلو» خواند.
او به روزنامه شرق گفت: «وزیر خارجه همین دولت جدید سوریه، سال گذشته به بدهی حدود ۳۰ میلیارد دلاری اعتراف کرد.»
به گفته فلاحتپیشه، این ادعاهای تازه بیشتر یک مانور سیاسی است و پایه حقوقی ندارد. تحلیل او پرده از واقعیتهای پشت چوبخط سوریه برمیدارد.
استناد به حقوق بینالملل: بدهی ساقطشدنی نیست
این نماینده اسبق مجلس با استناد به قواعد حقوق بینالملل توضیح داد که تغییر دولتها بههیچوجه تعهدات مالی یک کشور را زائل نمیکند و بدهیها به دولت جانشین منتقل میشوند. بنابراین، چوبخط سوریه و رقم ۳۰ میلیارد دلاری بدهی آن به ایران، مسئلهای روشن و تثبیتشده است.
او همچنین ادعای غرامت از ایران را به دلیل «دعوت رسمی دولت سوریه برای مقابله با تروریسم» فاقد وجهه حقوقی دانست.
هزینههای شخصی یک پیگیری تاریخی
فلاحتپیشه از جنبه شخصی این پرونده نیز گفت و اشاره کرد که حتی به دلیل پیگیری این موضوع، علیه او پرونده قضایی تشکیل شد که نهایتاً به تبرئه او انجامید.
او تأکید کرد که این پیگیریها برای احقاق حق ملت ایران بود. این بخش از ماجرا نشان میدهد که حتی در داخل، چوبخط سوریه تا چه اندازه حساس و پیچیده بوده است.
یک پرونده مالی بستهنشده
به نظر میرسد با وجود ادعاهای جدید مقامات سوری، پرونده مالی دو کشور به نقطه پایانی نرسیده است. موضع قاطع ایران بر پایه اسناد و حقوق بینالملل، و تحلیلهای کارشناسانی مانند فلاحتپیشه نشان میدهد که تهران قصد ندارد از چوبخط سوریه و مطالبات قطعی خود کوتاه بیاید. این تنش دیپلماتیک احتمالاً فصل تازهای در روابط اقتصادی دو کشور خواهد گشود./شرق
