حبوبات روی موج گرانی؛ پروتئینِ فقرا هم از سفرهها دور میشود؟
افزایش قیمت حبوبات همزمان با رمضان و نوروز؛ شوک ارزی، توقف واردات و هشدار انجمن حبوبات از تداوم گرانی و کوچکتر شدن سفره مردم.
در شرایطی که گوشت قرمز و مرغ از سبد غذایی بسیاری از خانوارها حذف شده، حالا حبوبات هم با جهش قیمتی تازهای روبهرو شدهاند؛ گرانیای که همزمان با رمضان و نوروز، زنگ خطر جدیدی برای امنیت غذایی دهکهای متوسط و پایین به صدا درآورده است.
حبوبات؛ آخرین پناه سفرههای کوچک
اخبار سبز کشاورزی؛ حبوبات طی سالهای اخیر بهعنوان مهمترین جایگزین پروتئین حیوانی در سفره ایرانیان شناخته شدهاند. عدس، نخود، لوبیا و لپه بهدلیل ماندگاری بالا، تنوع مصرف و قیمت مناسبتر نسبت به گوشت، نقش کلیدی در تأمین امنیت غذایی داشتهاند؛ اما حالا این گروه کالایی نیز از موج تورم در امان نمانده است.
قیمت حبوبات چقدر بالا رفت؟ (بررسی میدانی بازار)
بررسیهای میدانی از فروشگاهها نشان میدهد قیمت انواع حبوبات طی هفتههای اخیر افزایش چشمگیری داشته است. قیمتهای جدید به شرح زیر است:
- لپه ۹۰۰ گرمی: ۳۷۵ هزار تومان
- عدس ۹۰۰ گرمی: ۳۱۰ هزار و ۸۰۰ تومان
- لوبیا چیتی ۹۰۰ گرمی: ۶۴۹ هزار و ۹۰۰ تومان
- نخود ۹۰۰ گرمی: ۳۷۹ هزار و ۷۰۰ تومان
- عدس ریز ۹۰۰ گرمی: ۳۵۰ هزار تومان
این ارقام نشان میدهد حبوبات نیز عملاً به جمع کالاهای گرانقیمت پیوستهاند.
رمضان و نوروز؛ تقاضا بالا، بازار ملتهب
به گفته فعالان بازار، افزایش قیمت حبوبات همزمان با افزایش تقاضا در ماه رمضان و ایام نوروز رخ داده است. کاهش قدرت خرید مردم در بازار گوشت، مصرف حبوبات را بالا برده و همین موضوع فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است.
هشدار انجمن حبوبات: گرانی ادامهدار است
داوود لپهچی، رئیس هیأتمدیره انجمن حبوبات ایران، با اشاره به شرایط بازار میگوید: مصرف حبوبات در این مقطع بهطور طبیعی افزایش پیدا میکند، در حالی که بازار پیشتر هم نسبت به مشکلات ارزی هشدار داده بود و اکنون این نگرانیها جدیتر شده است.
وابستگی ۳۰ تا ۴۰ درصدی به واردات
به گفته لپهچی، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد حبوبات مصرفی کشور تولید داخل و ۳۰ تا ۴۰ درصد وارداتی است. اگرچه در حال حاضر بهدلیل فصل برداشت، وضعیت ذخایر داخلی مناسب است، اما با پایان فصل برداشت، کسری بازار باید از طریق واردات جبران شود؛ وارداتی که بهشدت تحت تأثیر سیاستهای ارزی قرار دارد.
شوک ارزی؛ واردکنندگان در آستانه ورشکستگی
رئیس انجمن حبوبات با اشاره به حذف ناگهانی ارز ترجیحی توضیح میدهد: واردکنندگانی که چند ماه پیش با ارز حدود ۷۰ هزار تومانی کالا وارد کرده بودند، اکنون برای تأمین مجدد باید ارز ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومانی تهیه کنند؛ اختلافی که فشار مالی سنگینی ایجاد کرده و برخی را تا مرز توقف فعالیت پیش برده است.
انباشت بدهی و توقف واردات
به گفته لپهچی، بدهی واردکنندگان به تأمینکنندگان خارجی و عدم تسویه مطالبات از سوی دولت باعث شده بسیاری از فعالان این حوزه واردات را متوقف کنند. هرچند وعدههایی برای جبران مابهالتفاوت ارزی داده شده، اما هنوز اقدام عملی انجام نشده است.
خشکسالی و آفات؛ ضربه به تولید داخلی
چند سال خشکسالی و آفتزدگی در استانهای تولیدکننده حبوبات نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. سال گذشته کمبود لوبیا چیتی نمونهای از اثر این عوامل بود؛ هرچند امسال با تولید و واردات بهموقع، بازار کمی متعادلتر شده است.
فله یا بستهبندی؟ چرا قیمتها متفاوت است
حدود ۷۰ درصد مصرف حبوبات در کشور بهصورت فله و تنها ۳۰ درصد بستهبندی است. هزینههای بوجاری، بستهبندی، حملونقل و توزیع باعث میشود قیمت حبوبات بستهبندیشده بالاتر از فله باشد.
به گفته رئیس انجمن حبوبات، حتی محصولات تولید داخل نیز از تورم ۴۰ تا ۵۰ درصدی تأثیر میپذیرند. افزایش قیمت کود، ماشینآلات، استهلاک و هزینههای زندگی کشاورزان، مستقیماً در قیمت تمامشده حبوبات اثر دارد.
هشدار نهایی: گرانیهای اصلی در راه است
لپهچی هشدار میدهد اثر واقعی تغییرات ارزی در ماههای آینده نمایان خواهد شد و احتمال افزایش بیشتر قیمت حبوبات و سایر کالاهای اساسی وجود دارد؛ بهویژه کالاهایی که پیشتر با ارز ترجیحی حمایت میشدند.
رئیس هیأتمدیره انجمن حبوبات تأکید میکند: حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز ضروری است، اما حذف ناگهانی ارز ترجیحی بدون برنامهریزی، مستقیماً سفره مردم را هدف قرار داده و تبعات اقتصادی و اجتماعی سنگینی به همراه دارد./ تابناک
