نمایشگاههای برونمرزی؛ مسیر خروج کشاورزی ایران از بنبستهای داخلی
نمایشگاههای برونمرزی چگونه میتوانند کشاورزی ایران را از بنبستهای داخلی خارج کنند؟ بررسی فرصتهای صادراتی و نقش AgroWorld Uzbekistan 2026.
نشست تخصصی شناخت بازار کشاورزی و دامپروری ازبکستان، صبح سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ به دعوت شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران در سالن میلاد نمایشگاه بینالمللی تهران برگزار شد؛ نشستی که در آن مسئولان نمایشگاهی، فعالان صنفی و نمایندگان تشکلهای کشاورزی، از نمایشگاه AgroWorld Uzbekistan 2026 بهعنوان یکی از مهمترین فرصتهای پیشروی صادرات کشاورزی ایران و توسعه کشت فراسرزمینی یاد کردند و بر ضرورت تغییر نگاه از بازار داخلی به بازارهای منطقهای و بینالمللی تأکید شد.
قنبری: بیش از ۲۵ نمایشگاه خارجی در برنامه ۱۴۰۵
در این نشست ابتدا محمدجواد قنبری، معاون شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران، با اشاره به رویکرد حمایتی این شرکت گفت:هدف ما این است که تولیدکنندگان ایرانی در یک فضای حمایتشده و تخصصی وارد بازارهای خارجی شوند. برای سال ۱۴۰۵ بیش از ۲۵ نمایشگاه خارجی در تقویم نمایشگاهی کشور پیشبینی شده که بخش قابل توجهی از آنها در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی است.
وی با اشاره به نمایشگاه ازبکستان افزود: نمایشگاه AgroWorld Uzbekistan فرصت مناسبی برای شرکتهای ایرانی است؛ بازاری که تاکنون کمتر بهصورت برنامهریزیشده به آن ورود کردهایم، اما با این مدل حمایتی میتواند به نتایج ملموس منجر شود.
قنبری سپس از حمایت مالی شرکت سهامی نمایشگاهها از مشارکتکنندگان خبر داد و گفت: بخشی از درآمدهای نمایشگاههای داخلی، به حمایت از حضور شرکتهای ایرانی در نمایشگاههای برونمرزی اختصاص داده شده و این حمایتها در نمایشگاههایی مانند ازبکستان، چین، روسیه، عراق و سایر کشورها ادامه خواهد داشت.
شهبازی: حضور در نمایشگاه هزینه نیست، سرمایهگذاری است
در این نشست همچنین، علیاکبر شهبازی، مدیرعامل شرکت نمایشگاهی خزر اوراسیا و مجری پاویون ایران در نمایشگاه ازبکستان، با تأکید بر نقش نمایشگاههای خارجی در توسعه صادرات گفت: حضور در نمایشگاههای بینالمللی هزینه نیست، بلکه سرمایهگذاری هدفمند برای شناخت بازار، ایجاد ارتباطات تجاری و یافتن شرکای خارجی است؛ سرمایهگذاریای که شاید در کوتاهمدت دیده نشود، اما در میانمدت و بلندمدت بازدهی بالایی برای بنگاهها و اقتصاد کشور دارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای ازبکستان افزود :ازبکستان، کشوری کشاورزیمحور است و به دلیل شرایط اقلیمی و پیشینه تاریخی، این بخش در آن جایگاه ویژهای دارد. همین موضوع، ازبکستان را به یکی از بازارهای هدف جدی ایران در حوزه کشاورزی و دامپروری تبدیل کرده است.
بزرگترین مانع صادرات؛ «خودمان هستیم»
شهبازی در پاسخ به پرسش خبرنگار «اخبار سبز کشاورزی» درباره موانع صادرات به ازبکستان، گفت :بزرگترین مانع پیشروی صادرات کشاورزی ایران، خود ما هستیم. تا زمانی که نگاه برونمرزی در کسبوکارها نهادینه نشود، حتی بهترین بازارها هم دستنیافتنی خواهند بود.
او با اشاره به مشکلات ساختاری افزود: مسائلی مانند سپرده ارزی، تفاوت نرخ ارز، محدودیتهای بانکی، الزامات LC در کشورهای عضو FATF و تحریمها موانع جدی ایجاد کردهاند، اما شاید مهمتر از همه، فقدان اطلاعات تجاری دقیق و بهروز است.
به گفته شهبازی، ضعف بانکهای اطلاعاتی تجاری، نبود اطلاعات شفاف درباره استانداردها و شرایط ورود کالا به بازارهای هدف باعث شده است حتی تولیدکنندگانی که مجوز صادرات دارند، ندانند آیا امکان ورود محصولشان به کشور مقصد وجود دارد یا خیر.
فیضالهی: نمایشگاه ازبکستان جزو اولین رویدادهای ۱۴۰۵ است
فیضالهی، مدیر بخش نمایشگاههای خارجی شرکت سهامی نمایشگاهها، نیز در این نشست با تشریح سازوکار حمایتها گفت:امسال از میان دهها درخواست برگزاری نمایشگاه خارجی، حدود ۱۳ تا ۱۴ نمایشگاه مورد حمایت قرار گرفتند و نمایشگاه کشاورزی ازبکستان، جزو اولین رویدادهای سال ۱۴۰۵ خواهد بود.
وی افزود:در حال حاضر، میزان حمایت برای هر مشارکتکننده حدود ۳۰۰ میلیون تومان است و پیشنهاد افزایش آن برای سال آینده ارائه شده است. همچنین در صورت نیاز، هماهنگی با سفارتخانهها و رایزنان اقتصادی نیز انجام خواهد شد.
کوچکزاده: نمایشگاه، راه خروج از بنبستهاست
مرتضی کوچکزاده ، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، با نگاهی کلانتر به موضوع گفت: ایران، کشوری با پیشینه تاریخی و کشاورزی است. اگر امروز با محدودیتهایی مانند آب مواجه هستیم، راهحل آن ناامیدی نیست، بلکه اصلاح نگاه و استفاده از ظرفیتهای منطقهای مانند اوراسیا و بریکس است.
وی تأکید کرد: نمایشگاههای برونمرزی، یکی از راههای خروج از بنبستهاست و سازمان نظام مهندسی کشاورزی آمادگی دارد با بهرهگیری از جامعه مهندسان و بهرهبرداران، در این مسیر تشریک مساعی کامل داشته باشد.
عباسزاده: بازار ازبکستان برای ماشینآلات ایرانی بکر است
عباسزاده، دبیر انجمن تولیدکنندگان ماشینآلات کشاورزی ایران (اتماک)، با اشاره به رقابت جدی ترکیه در منطقه گفت:با وجود رقابت سنگین، تجربه ما نشان میدهد که کشاورزان ازبکستانی تمایل بالایی به استفاده از ماشینآلات ایرانی دارند؛ هم بهدلیل کیفیت و هم بهدلیل قیمت و خدمات پس از فروش.
او ازبکستان را بازاری قابل اعتماد و بکر برای فعالان ایرانی دانست و تأکید کرد:حضور در این نمایشگاه، حتی در زمان محدود باقیمانده، میتواند نتایج مثبتی برای تولیدکنندگان ایرانی به همراه داشته باشد.
خدابخشی: نمایشگاه، نشانه زنده بودن یک صنف است
امیرحسن خدابخشی، رئیس انجمن گلخانهسازان کشور، نیز با بیان این که برگزاری نمایشگاه نشاندهنده پویایی یک صنف است، گفت:صنفی که نتواند نمایشگاه برگزار کند، دچار بحران حیات شده است. نمایشگاهها، ابزار عبور از بنبستها هستند و خزر اوراسیا در سالهای اخیر نقش مؤثری در این مسیر داشته است.
اعتمادی: قوانین ضد صادرات، مانع صنایع کوچک
اعتمادی، دبیر انجمن ماهیان زینتی، با انتقاد از برخی تصمیمات اجرایی گفت: صنعت ماهیان زینتی هم اشتغالزا و هم ارزآور است، اما تصمیماتی مانند ممنوعیت ناگهانی واردات و صادرات گونهها، بدون هماهنگی با تشکلها، این صنعت را با تهدید جدی مواجه کرده است.
شهبازی: AgroWorld ازبکستان نمایشگاهی کاملاً تخصصی است
در پایان نشست، سیاوش شهبازی، مدیر اجرایی نمایشگاه، با ارائه توضیحاتی درباره AgroWorld Uzbekistan گفت:این نمایشگاه سالانه بین ۷ تا ۱۰ هزار بازدیدکننده تخصصی دارد و شرکتهایی از ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، ترکیه، روسیه و چین در آن حضور دارند. در دوره جدید نیز بخش قابل توجهی از غرفهها در اختیار شرکتهای چینی و ترک است.
وی با اشاره به تجربه دورههای گذشته افزود:اگرچه همه شرکتها به نتایج یکسان نمیرسند، اما بازخوردهای مثبتی از بسیاری از برندهای ایرانی دریافت شده و این نمایشگاه، بستری واقعی برای ایجاد ارتباطات تجاری مؤثر است.
