گرفتاری بیپایان خانوادههای جنگزده در مسیر دریافت خسارت
روایتی دقیق از گرفتاری خانوادههای جنگزده برای دریافت خسارت؛ از ارزیابیهای حداقلی تا پرداختهای ناقص و روند کند بازسازی خانههای آسیبدیده.
هزاران خانواده جنگزده میگویند هنوز در مسیر دریافت خسارت، اسکان و بازسازی خانههای خود گرفتارند؛ از ارزیابیهای حداقلی تا پرداختهای ناقص و صفهای طولانی برای گرفتن سادهترین وامها، روایتها تصویری آشکار از فشار مضاعف بر خانوادههایی است که خانه و زندگیشان در جنگ از هم پاشیده است.
گرفتاری خانوادههای جنگزده برای دریافت خسارت؛ روایت یک بحران طولانی
گزارشها نشان میدهد که «گرفتاری خانوادههای جنگزده برای دریافت خسارت» همچنان ادامه دارد و بسیاری از آنها بعد از ماهها هنوز نتوانستهاند ریالی برای ترمیم خانه یا حتی ودیعه مسکن دریافت کنند. برخی از این خانوادهها در هتلها اسکان دارند، گروهی به برآورد خسارت اموال خود اعتراض کردهاند و عدهای نیز میگویند با وجود پرداخت بخشی از خسارت، مجبور شدهاند عمده هزینهها را شخصاً پوشش دهند.
خسارت گسترده به خانهها؛ فشار مضاعف بر خانوادههای جنگزده
در دو جنگ رخداده طی هشت ماه اخیر، بیش از ۵۴ هزار میلیارد تومان خسارت به واحدهای مسکونی کشور وارد شده است. طبق گزارشها، حداقل ۴۲ هزار خانه مسکونی و مجموعاً بیش از ۱۰۰ هزار واحد مسکونی، تجاری و اداری در این دو جنگ آسیب دیدهاند.
با وجود این وسعت تخریب، روند پرداخت خسارت و بازسازی برای بسیاری از خانوادهها فرسایشی و دشوار بوده است. برخی از جنگزدگان میگویند ارزیابیها معمولاً بین یکسوم تا نصف خسارت واقعی محاسبه شده و مصالح مورد استفاده در بازسازی نیز کیفیت پایینتری نسبت به وضعیت اولیه داشته است.
اعتراض جنگزدگان به برآورد خسارت؛ هزینههای پنهان و فرساینده
بسیاری از مالکان خانههای جنگزده معتقدند خسارت خانههایشان «حداقلی» برآورد شده است. به گفته آنها:
- تجهیزات ساختمان با نمونههای کمکیفیتتر جایگزین شده
- آسانسورهای ظرفیتبالا با آسانسورهای کوچکتر تعویض شده
- هزینه نقاشی و برخی اقلام دیگر از سوی دولت پرداخت نشده
دولت در پاسخ به اعتراضها گفته است که امکان شکایت وجود دارد؛ اما هزینه وکیل، کارشناس و فرآیند قضایی، عدد قابلتوجهی به هزینههای جنگزدگان اضافه میکند و همین موضوع بسیاری را از شکایت منصرف کرده است.
مشکل جدی در جبران هزینه اثاثیه؛ پرداختیها بسیار کمتر از واقعیت
خانوادههای جنگزده میگویند حداکثر پرداخت ۲۵۰ میلیون تومانی دولت برای خرید وسایل تخریبشده، تنها بخشی از حداقل نیاز آنها را پوشش میدهد؛ رقمی که گاهی فقط کفاف یکی دو کالای اساسی را میدهد.
گروهی دیگر نیز هنوز هیچ دریافتی نداشتهاند و میگویند میان دستگاههای مختلف «پاسکاری» میشوند و حتی وام ودیعه مسکن نیز به آنها تعلق نگرفته است.
جنگ ۱۲روزه؛ تخریب پنج هزار خانه و مسیر کند بازسازی
بر اساس گزارشها، در جنگ ۱۲روزه سال گذشته حدود پنج هزار واحد مسکونی آسیب دید. تهران با ۳۵۰۰ واحد آسیبدیده بیشترین سهم را داشت. این واحدها شامل سه دسته بودند:
- تخریب کامل
- نیازمند تعمیر اساسی
- دارای آسیبهای سبک مانند شکستگی شیشه
شهرداری تهران اعلام کرده بود که تعمیرات سبک انجام شده و پرداخت خسارت اثاثیه ادامه دارد. با این حال، بسیاری از جنگزدگان همچنان با گرفتاری برای دریافت خسارت روبهرو هستند.
تا پایان تیر، مجموعاً بیش از ۲۳۸۱ میلیارد تومان برای بازسازی خانههای آسیبدیده در این جنگ هزینه شده است. اما برآورد کل خسارت واحدهای مسکونی حداقل ۱۳ تا ۱۴ هزار میلیارد تومان بوده است.
جنگ ۴۰روزه؛ آسیب هفتبرابری و افزایش تعداد خانوادههای آواره
در جنگ ۴۰روزه اخیر، بیش از ۳۷ هزار واحد مسکونی آسیب دیدند؛ یعنی حدود هفت برابر جنگ ۱۲روزه. طبق گزارشها:
- ۷۰۰ واحد کاملاً تخریب شده
- ۷۰۰۰ واحد نیازمند تعمیر جزئی
- ۱۹۳۰ واحد نیازمند تعمیر اساسی، مقاومسازی یا نوسازی کامل
همچنین حدود ۹۰ هزار واحد مسکونی، تجاری و اداری در این جنگ ارزیابی شدهاند که بخش زیادی از آنها نیازمند تعمیر بودهاند.
تهران رکورددار خسارت است؛ بین ۳۳ تا ۳۸ هزار واحد در این شهر آسیب دیدهاند و بیش از پنجهزارو ۵۰۰ نفر در هتلها ساکن شدهاند. پس از تهران، استانهای کرمانشاه، کردستان و ایلام بیشترین آسیب را داشتهاند.
هزینه بازسازی؛ اختلاف چشمگیر بین نیاز واقعی و پرداختها
برآورد اولیه دولت از هزینه بازسازی و جبران خسارت جنگ ۴۰روزه، حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان بوده است. از این میان:
- تهران به ۲۳ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد
- سایر استانها به حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان
با وجود این ارقام، روند پرداخت خسارت همچنان کند است و مشکل اصلی خانوادههای جنگزده برای دریافت خسارت پابرجا مانده است.
بحران ادامهدار؛ فرایندهایی که خانوادهها را فرسوده کرده است
از عدم تطابق برآورد خسارت با واقعیت تا دشواری دریافت وام یا خسارت مستقیم، خانوادههای جنگزده با یک مسیر طولانی و پرتنش روبهرو هستند. بسیاری از آنها حتی پس از اسکان موقت در هتلها یا خانه بستگان نمیدانند چه زمانی میتوانند دوباره در خانهای امن زندگی کنند.
مسیر بازسازی طولانی است، اما آنچه امروز بیش از هر چیز بر دوش خانوادههای جنگزده سنگینی میکند، نه فقط تخریب خانه، بلکه آشفتگی در روند جبران خسارت است.
