بحران تنگه هرمز خطری برای امنیت غذایی جهان

تنگه هرمز به عنوان یکی از گلوگاه‌های استراتژیک جهان شناخته می‌شود که بخش عمده‌ای از منابع نفت و انرژی از این آبراه بین‌المللی جابه‌جا و منتقل می‌گردد.

هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند پیامدهای بسیار زیان‌باری برای کشور، منطقه و حتی جهان به همراه داشته باشد. در این میان، تأثیر این اختلال بر بخش کشاورزی و بازار کودهای شیمیایی نیز کاملاً قابل مشاهده است.

بر اساس داده‌های شرکت‌های تحلیل کالایی مانند کپلر و CRU، اختلال در حمل‌ونقل دریایی از طریق تنگه هرمز حدود ۳۸ درصد از عرضه جهانی کود نیترات و ۲۰ درصد از عرضه جهانی کود فسفات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین قیمت اوره به عنوان پرکاربردترین کود نیتروژنه در جهان طی مدت کوتاهی افزایش شدیدی خواهد داشت و قیمت دیگر کودها مانند آمونیاک نیز روند صعودی پیدا می‌کند.

ماکسیم توررو، یکی از اقتصاددانان برجسته جهان، بیان می‌کند که افزایش هزینه‌های لجستیک و بیمه حمل‌ونقل، عرضه کود را حتی با وجود باقی‌ماندن ذخایر موجود مختل می‌سازد.

علاوه بر این، طبق گزارش جهانی فائو، سالانه تقریباً ۱۹۰ میلیون تن کود برای تولید محصولات کشاورزی جهان استفاده می‌شود و هرگونه اختلال در عرضه کود کشاورزی موجب کاهش عملکرد محصولات و در نتیجه تهدید امنیت غذایی جهان خواهد شد.

این مسئله به‌ویژه در فصل بهار نمود بیشتری پیدا می‌کند و کشورهای مختلف جهان در پی یافتن راهکاری برای حل این مشکل هستند. این بحران به‌خصوص برای کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه کشورهای آفریقایی و جنوب آسیا که وابستگی زیادی به واردات مواد غذایی و کود دارند، اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.

به هر حال، بحران تنگه هرمز تنها یک بحران منطقه‌ای یا محدود به مسئله انرژی نیست؛ بلکه به صورت زنجیره‌وار بر کشاورزی منطقه و جهان و در نهایت بر امنیت غذایی لطمه وارد می‌کند.

در اقتصاد جهانی امروز، خطرات مرتبط با تولید غذا همیشه از بخش کشاورزی سرچشمه نمی‌گیرد، بلکه تحت تأثیر عواملی همچون انرژی، لجستیک و تجارت بین‌المللی قرار دارد. این بحران باید هرچه سریع‌تر پایان یابد، چرا که مستقیماً با غذای میلیون‌ها نفر در داخل و خارج از منطقه گره خورده است.