جنگ را اقتصاد میبَرد؟ شرط پیروزی ایران از نگاه عباس عبدی
عباس عبدی در تحلیلی تازه میگوید پیروزی ایران در جنگ تنها در میدان تعیین نمیشود؛ اقتصاد قوی و بازسازی سریع کشور میتواند سرنوشت جنگ را مشخص کند.
در حالی که نگاهها بیشتر به میدان و تحولات نظامی دوخته شده، عباس عبدی تحلیل متفاوتی از مفهوم پیروزی در جنگ ارائه میدهد. به اعتقاد او، سرنوشت نهایی جنگ نه فقط در میدان نبرد، بلکه در اقتصاد و توان بازسازی کشور تعیین میشود.
پیروزی ایران در جنگ؛ فراتر از میدان نبرد
عباس عبدی در یادداشتی تحلیلی، درباره شرط پیروزی ایران در جنگ به نکتهای کلیدی اشاره میکند: پیروزی واقعی تنها به موفقیتهای نظامی محدود نمیشود. از نگاه او، جنگ مفهومی گستردهتر از میدان دارد و شاخص اصلی سنجش پیروزی یا شکست، توان اقتصاد کشور برای بازسازی و رشد پس از بحران است.
او معتقد است اگر اقتصاد ایران بتواند پس از خسارتهای ناشی از جنگ، به سرعت بازسازی شود و حتی به رشد اقتصادی ۸ درصدی یا در حالت مطلوب رشد دو رقمی برسد، میتوان گفت ایران در این جنگ پیروز شده است؛ حتی اگر در عرصههای دیگر مانند پرونده هستهای یا تحولات میدانی شرایط پیچیدهای وجود داشته باشد.
روایت یک گفتوگو و طرح یک ایده
عباس عبدی در یادداشت خود به گفتوگویی ویدیویی اشاره میکند که با یکی از چهرههای اصولگرا و عضو سابق هیأت مذاکرهکننده در پاکستان انجام شده بود. این گفتوگو بیشتر از زاویه اقتصاد جهانی و پیامدهای آن برای ایران به موضوع جنگ و آینده کشور نگاه میکرد.
به گفته عبدی، هرچند نمیتوان به طور قطعی صحت تمام تحلیلهای مطرحشده را تأیید یا رد کرد، اما یک نکته مهم در آن گفتوگو برجسته بود: پیروزی ایران در جنگ زمانی محقق میشود که اقتصاد کشور سامان پیدا کند.
تفاوت پیروزی در میدان با پیروزی در جنگ
در تحلیل عبدی، میان پیروزی در میدان و پیروزی در جنگ تفاوت مهمی وجود دارد.
سیاستمداران و فرماندهان نظامی معمولاً موفقیت در میدان را مقدمهای برای پیروزی نهایی میدانند، اما در واقع جنگ ابعاد گستردهتری دارد.
از این منظر، اگر اقتصاد ایران بتواند خسارتها را جبران کند و وارد مسیر رشد پایدار شود، میتوان آن را نشانهای مهم از پیروزی ایران در جنگ دانست.
چرا اقتصاد ایران به رشد نرسید؟
عباس عبدی در ادامه به یک تناقض اشاره میکند. اگر سیاستهای کلان اقتصادی که سالها پیش ابلاغ شدهاند قادر بودند چنین شکوفایی اقتصادی ایجاد کنند، چرا طی حدود ۱۵ سال گذشته وضعیت معیشت مردم و اقتصاد کشور دچار عقبگرد شده است؟
به گفته بسیاری از اقتصاددانان، مانع اصلی رشد اقتصادی ایران شرایط سیاسی و تنشهای موجود بوده است؛ عواملی که اجازه ندادهاند ظرفیتهای اقتصادی کشور به طور کامل فعال شوند.
دو پیششرط برای تحقق رشد اقتصادی
در تحلیل مطرحشده، حتی اگر سیاستهای اقتصادی مناسب باشند، تحقق رشد اقتصادی بدون دو پیششرط اساسی ممکن نیست:
- کاهش تنشهای خارجی و رفع سایه تحریم و جنگ
- ایجاد تفاهم و ثبات سیاسی در داخل کشور
به باور تحلیلگران، بدون این دو عامل، رسیدن به شکوفایی اقتصادی و در نتیجه تحقق شرط پیروزی ایران در جنگ دشوار خواهد بود.
آیا این شرط در شرایط فعلی قابل تحقق است؟
عباس عبدی در پایان یادداشت خود تأکید میکند که با توجه به شرایط فعلی، احتمال تحقق این شرط چندان بالا نیست؛ مگر اینکه هم در سیاست خارجی و هم در فضای داخلی کشور کاهش تنش و شکلگیری ثبات سیاسی رخ دهد.
در چنین صورتی تازه میتوان به مرحله بعد رسید: اینکه اقتصاد ایران چگونه میتواند مسیر رشد پایدار و توسعه واقعی را طی کند.
جمعبندی
تحلیل عباس عبدی نشان میدهد که در نگاه راهبردی، اقتصاد نقش تعیینکنندهای در نتیجه جنگها دارد. از این منظر، اگر اقتصاد ایران بتواند به سرعت بازسازی شود و وارد مسیر رشد پایدار شود، آنگاه میتوان از پیروزی ایران در جنگ سخن گفت؛ پیروزیای که فراتر از تحولات میدان نبرد تعریف میشود.
