سقوط قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه؛ واکنش بازارها به احتمال توافق

بازارهای جهانی تنها با یک سیگنال سیاسی، جهت خود را تغییر دادند. همزمان با انتشار خبرهایی درباره احتمال توافق و کاهش تنش‌ها، قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه با افتی محسوس مواجه شد و به زیر مرز روانی ۱۰۰ دلار سقوط کرد؛ رخدادی که نشان داد بازار انرژی همچنان بیش از هر چیز به اخبار ژئوپلیتیک واکنش نشان می‌دهد.

در این میان، سقوط قیمت نفت نه‌تنها بر بازار انرژی، بلکه بر ارز، طلا، سکه و بورس نیز اثر گذاشت. هرچند با انتشار جزئیات بیشتر، از شدت خوش‌بینی اولیه کاسته شد، اما نگاه مثبت بازارها به احتمال پایان درگیری‌ها همچنان حفظ شده است.

سقوط قیمت نفت؛ برنت و WTI وارد مسیر نزولی شدند

قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه ۶ مه کاهش قابل‌توجهی را ثبت کرد. بر اساس گزارش‌ها، بهای نفت برنت با افت ۱۰ درصدی به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با کاهش ۱۲ درصدی تا سطح ۸۹ دلار پایین آمد.

این افت در حالی رخ داد که هر دو شاخص نفتی در روز قبل نیز حدود ۴ درصد کاهش را تجربه کرده بودند. به این ترتیب، سقوط قیمت نفت برای دومین روز متوالی ادامه یافت و بازار را وارد فاز تازه‌ای از بازنگری نسبت به ریسک‌های سیاسی کرد.

چرا بازار نفت ناگهان ریزشی شد؟

محرک اصلی افت قیمت‌ها، اظهارات تازه مقام‌های آمریکایی درباره احتمال توقف درگیری‌ها و دستیابی به توافق عنوان شده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد که «عملیات خشم حماسی» پایان یافته و اهداف مورد نظر محقق شده است. همزمان، دونالد ترامپ نیز از توقف موقت تلاش‌های واشنگتن برای کمک به خروج کشتی‌های سرگردان از تنگه هرمز خبر داد و گفت این تصمیم با هدف ایجاد فرصت برای ارزیابی امکان توافق با ایران اتخاذ شده است.

همین سیگنال‌ها کافی بود تا بازارها احتمال کاهش تنش در منطقه و بازگشت بخشی از عرضه نفت به جریان عادی را جدی بگیرند. در نتیجه، واکنش بازارها به احتمال توافق به شکل مستقیم در افت قیمت نفت نمایان شد.

نقش تنگه هرمز در نوسان بازار نفت

در هفته‌های اخیر، افزایش قیمت نفت عمدتا تحت تاثیر اختلال در عرضه و توقف تردد دریایی از مسیر تنگه هرمز شکل گرفته بود. این آبراه یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و هرگونه محدودیت در آن، بلافاصله بر قیمت نفت اثر می‌گذارد.

اکنون با مطرح شدن احتمال توافق، بخشی از نگرانی‌ها درباره ادامه اختلال در این مسیر کاهش یافته است. با این حال، کاخ سفید اعلام کرده محاصره دریایی علیه کشتی‌های مرتبط با بنادر ایران همچنان ادامه خواهد داشت؛ موضوعی که نشان می‌دهد ریسک ژئوپلیتیک هنوز به‌طور کامل از بازار حذف نشده است.

موضع تهران و واشنگتن؛ امید محتاطانه به کاهش تنش

با وجود افت قیمت‌ها و واکنش مثبت اولیه بازارها، بن‌بست در روابط تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست. ایران تاکید کرده است که هرگونه مذاکره یا توافق، باید با رفع کامل محاصره دریایی آمریکا همراه باشد.

در همین چارچوب، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به‌طور مستقیم به پیشنهاد آمریکا درباره توقف موقت اسکورت کشتی‌ها پاسخ نداد، اما بر مواضع پیشین تهران مبنی بر ضرورت دستیابی به توافقی «عادلانه و جامع» تاکید کرد.

این موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهد که اگرچه احتمال توافق توانسته بازار را آرام‌تر کند، اما هنوز تا رسیدن به یک توافق قطعی فاصله زیادی وجود دارد.

افت ذخایر نفت آمریکا؛ عامل پنهان در نوسان قیمت‌ها

در کنار تحولات سیاسی، داده‌های جدید از وضعیت ذخایر انرژی آمریکا نیز به حساسیت بازار دامن زده است. بر اساس گزارش موسسه American Petroleum Institute، ذخایر نفت خام آمریکا برای سومین هفته متوالی کاهش یافته است.

طبق این گزارش:

• ذخایر نفت خام در هفته منتهی به اول مه: ۸ میلیون بشکه کاهش
• ذخایر بنزین: ۶ میلیون بشکه کاهش
• ذخایر فرآورده‌های تقطیری: ۴.۶ میلیون بشکه کاهش

کاهش متوالی ذخایر معمولا از قیمت نفت حمایت می‌کند، اما این بار وزن اخبار سیاسی و احتمال توافق، اثر این داده‌ها را تا حد زیادی خنثی کرد. به همین دلیل، سقوط قیمت نفت بیش از آنکه ناشی از عوامل بنیادین بازار باشد، تحت تاثیر انتظارات سیاسی رقم خورد.

واکنش همزمان بازارهای جهانی به احتمال توافق

تحولات روز چهارشنبه فقط به بازار نفت محدود نماند. همزمان با انتشار خبر احتمال توافق، بازارهای ارز، سکه، طلا و بورس نیز تغییر مسیر دادند. این واکنش هماهنگ نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران، خبرهای مربوط به کاهش تنش را به‌عنوان سیگنالی برای افت ریسک و تعدیل انتظارات تورمی تفسیر کرده‌اند.

با این حال، با انتشار اخبار تکمیلی، از شدت خوش‌بینی اولیه کاسته شد. در نتیجه، فضای بازار اکنون نه کاملا خوش‌بینانه است و نه کاملا بدبینانه؛ بلکه در وضعیت انتظار و ارزیابی قرار دارد.

بازار نفت در آستانه تصمیم‌های سیاسی

مجموع تحولات اخیر نشان می‌دهد بازار نفت بیش از هر زمان دیگری درگیر اخبار سیاسی و امنیتی شده است. از یک سو، احتمال توافق می‌تواند بخشی از عرضه متوقف‌شده را به بازار بازگرداند و قیمت‌ها را پایین‌تر بیاورد. از سوی دیگر، تداوم ابهام در وضعیت تنگه هرمز و روابط ایران و آمریکا همچنان یک ریسک مهم برای بازار جهانی انرژی است.

در چنین شرایطی، واکنش بازارها به احتمال توافق فعلا به افت محسوس قیمت نفت منجر شده، اما مسیر آینده همچنان به تصمیم‌های سیاسی و تحولات میدانی وابسته است.