نقشه راه جهاد کشاورزی برای کنترل قیمتها؛ از حمایت تولید تا برخورد با گرانفروشی
ابلاغ دستور ویژه رئیسجمهور به استانها؛ جهاد کشاورزی در خط مقدم تنظیم بازار و تأمین معیشت مردم
وزارت جهاد کشاورزی با ابلاغ دستور ویژه رئیسجمهور، برنامهای جامع برای کنترل قیمتها، حمایت از تولید و برخورد با گرانفروشی در سراسر کشور اجرا میکند
از پایداری تولید تا نظارت بر بازار؛ برنامه جهاد کشاورزی برای مهار قیمتها
با قدردانی از پیام صریح، مسئولانه و امیدآفرین رئیسجمهور محترم در حمایت از کارکنان وزارت جهاد کشاورزی، که با نگاهی واقعبینانه از تلاشهای شبانهروزی نیروهای این مجموعه از دورترین روستاهای مرزی تا پایتخت تقدیر کردند، باید تأکید کرد که این سخنان برای خانواده بزرگ جهاد کشاورزی تنها یک تقدیر اداری نیست، بلکه پشتوانهای معنوی و مسئولیتی مضاعف برای استمرار خدمترسانی به مردم و صیانت از امنیت غذایی کشور است. تأکید رئیسجمهور بر ضرورت بهکارگیری همه ظرفیتها برای کنترل قیمتها و حمایت از معیشت مردم، نشان میدهد که موضوع امنیت غذایی و آرامش بازار، یکی از اولویتهای اصلی دولت است و مجموعه وزارت جهاد کشاورزی نیز خود را موظف میداند با تمام توان در این مسیر حرکت کند.
واقعیت آن است که بازار محصولات کشاورزی و کالاهای اساسی، مجموعهای بههمپیوسته از تولید، تأمین، حملونقل، توزیع، ذخیرهسازی و نظارت است و هرگونه اختلال در یکی از این حلقهها میتواند بر قیمت نهایی کالا و معیشت مردم اثرگذار باشد. از اینرو، راهکار کنترل قیمتها صرفاً در برخوردهای مقطعی یا اقدامات کوتاهمدت خلاصه نمیشود، بلکه نیازمند برنامهریزی جامع، هماهنگی بینبخشی و مدیریت مستمر زنجیره تولید تا مصرف است.
بر همین اساس، نخستین و مهمترین اولویت وزارت جهاد کشاورزی، پایداری و استمرار تولید است؛ زیرا تا زمانی که تولید در کشور بهصورت مستمر و اقتصادی ادامه نداشته باشد، ثبات بازار نیز پایدار نخواهد بود. در این مسیر، تأمین بهموقع نهادههای مورد نیاز بخش کشاورزی، دامداری و طیور با جدیت در حال پیگیری است تا تولیدکنندگان در تأمین خوراک دام، کود، بذر، سم و سایر ملزومات با مشکل مواجه نشوند. همچنین رفع موانع تولید، تسهیل فرآیندهای اداری، کاهش بروکراسیهای غیرضرور و حمایت از سرمایه در گردش فعالان این بخش، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش هزینههای تولید و در نهایت کاهش قیمت تمامشده کالا برای مصرفکننده منجر شود.
امروز کشاورزان، دامداران و تولیدکنندگان خط مقدم تأمین امنیت غذایی کشور هستند و ضروری است اطمینان داشته باشند که تولید برای آنان صرفه اقتصادی دارد. اگر تولیدکننده در شرایط باثبات فعالیت کند، بازار نیز به سمت آرامش حرکت خواهد کرد. به همین دلیل، حمایت هدفمند از تولید، مهمترین ابزار برای کنترل پایدار قیمتها محسوب میشود.
در گام بعدی، تنظیم هوشمند بازار و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا با دقت بیشتری دنبال خواهد شد. وزارت جهاد کشاورزی با بهرهگیری از ذخایر راهبردی، پایش مستمر بازار و برنامهریزی دقیق برای مدیریت جریان کالا، تلاش میکند از ایجاد نوسانات ناگهانی جلوگیری کند. در شرایطی که برخی استانها، بهویژه کلانشهرهایی مانند تهران، به دلیل حجم بالای مصرف، وابسته به تأمین کالا از سایر استانها هستند، هماهنگی گستردهای برای انتقال بهموقع محصولات و تأمین مستمر نیاز بازار در حال انجام است تا کمبودهای مقطعی موجب افزایش قیمت یا التهاب بازار نشود.
یکی دیگر از محورهای مهم، اصلاح و تقویت شبکه توزیع و کوتاهکردن فاصله میان تولیدکننده و مصرفکننده است. در بسیاری از موارد، افزایش قیمتها بیش از آنکه ناشی از کمبود تولید باشد، حاصل تعدد واسطهها و توزیع غیرشفاف است. بر همین اساس، توسعه شبکههای عرضه مستقیم، استفاده از بسترهای قابل رصد، تقویت تعاونیهای تولید و توزیع و افزایش عرضه مستقیم محصولات کشاورزی در دستور کار قرار گرفته است. هرچه مسیر توزیع کوتاهتر و شفافتر شود، سهم واسطهگری کاهش یافته و کالا با قیمت عادلانهتری به دست مردم خواهد رسید.
همزمان، نظارت میدانی بر بازار و برخورد با تخلفات نیز با جدیت بیشتری دنبال میشود. در این زمینه، همکاری و هماهنگی مستمری میان وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان تعزیرات حکومتی، اتاق اصناف و سایر دستگاههای نظارتی برقرار شده است تا بازار بهصورت روزانه رصد شود و با هرگونه احتکار، گرانفروشی، اخلال در شبکه توزیع و سوءاستفاده از شرایط بازار برخورد قانونی و قاطع صورت گیرد. آرامش بازار زمانی پایدار خواهد بود که فعالان اقتصادی قانونمدار مورد حمایت قرار گیرند و متخلفان امکان ایجاد التهاب در بازار را نداشته باشند.
در کنار اقدامات اجرایی، شفافیت اطلاعات نیز نقش مهمی در مدیریت بازار دارد. بخشی از التهابهای بازار ناشی از انتشار اخبار ناقص، اطلاعات غیرواقعی یا شایعاتی است که موجب رفتارهای هیجانی در خرید و توزیع میشود. اطلاعرسانی دقیق و مستمر درباره وضعیت تولید، ذخایر، روند تأمین کالا و برنامههای تنظیم بازار میتواند به افزایش اعتماد عمومی و کاهش نگرانیها کمک کند.
در همین چارچوب، روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت ماه طی نامهای با امضای وزیر محترم جهاد کشاورزی، منویات و تأکیدات رئیسجمهور محترم درباره ضرورت کنترل قیمتها، پایداری تأمین کالاهای اساسی و تشدید نظارت بر بازار، در قالب بخشنامهای به تمامی سازمانهای جهاد کشاورزی استانها ابلاغ شد. در این ابلاغیه، بر بسیج همه ظرفیتهای استانی، هماهنگی با دستگاههای اجرایی و نظارتی و پیگیری مستمر وضعیت بازار در سراسر کشور تأکید شده است تا اقدامات لازم با سرعت و انسجام بیشتری اجرایی شود.
امروز مجموعه وزارت جهاد کشاورزی، از کارشناسان مستقر در روستاها و مراکز تولیدی تا مدیران ستادی و وزیر محترم جهاد کشاورزی، در کنار مردم و تولیدکنندگان ایستادهاند و با تمام ظرفیت برای حفظ آرامش بازار، تأمین امنیت غذایی و کاهش فشار بر معیشت خانوارها تلاش میکنند. باور ما این است که با همدلی، هماهنگی بین دستگاهها، حمایت از تولید داخلی و نظارت مستمر بر بازار میتوان شرایط را بهگونهای مدیریت کرد که مردم عزیز ایران کمترین فشار ممکن را متحمل شوند و ثبات و آرامش بیشتری بر بازار کالاهای اساسی حاکم شود.
اکبر فتحی
معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی
