یارانه چه خانوارهایی ممکن است قطع شود و چگونه باید اعتراض کرد
بازبینی دهکبندی یارانهبگیران شدت گرفته است؛ عوامل حذف یارانه، راههای پیشگیری و نحوه اعتراض را بخوانید.
بازبینی دهکبندی یارانهبگیران وارد مرحله تازهای شده و همزمان با تداوم پرداخت یارانه به دهکهای چهارم تا نهم، ارزیابی دقیقتر وضعیت اقتصادی خانوارها با جدیت بیشتری دنبال میشود؛ روندی که میتواند به تغییر مبلغ دریافتی یا حتی قطع یارانه برخی خانوارها منجر شود.
به گزارش اخبار سبز کشاورزی، به نقل از اقتصاد آنلاین، بررسی تازهترین آمارهای پرداخت یارانه نقدی نشان میدهد دولت در کنار ادامه واریز یارانه به دهکهای چهارم تا نهم، بازنگری در دهکبندی خانوارها و شناسایی دقیقتر مشمولان را با سرعت بیشتری پیش میبرد. این موضوع در شرایطی اهمیت یافته که افزایش هزینههای معیشتی، اثرگذاری یارانه نقدی و اعتبار کالابرگ الکترونیکی را برای بسیاری از خانوارها کاهش داده است.
جزئیات واریز یارانه تیر ۱۴۰۵
بر اساس آمارهای رسمی، بار مالی دولت برای پرداخت یارانه دهکهای چهارم تا نهم در تیرماه ۱۴۰۵ به ۱۳۵ هزار و ۴۹۴ میلیارد ریال رسیده است. این رقم در مقایسه با خردادماه که ۱۳۵ هزار و ۴۹۰ میلیارد ریال بود، تنها حدود ۴ میلیارد ریال افزایش نشان میدهد؛ موضوعی که از ثبات نسبی منابع اختصاصیافته به این بخش حکایت دارد.
پرداخت یارانه همچنان از طریق ۲۸ بانک عامل انجام میشود و وضعیت استحقاق خانوارها نیز بهصورت ماهانه و بر پایه اطلاعات اقتصادی بهروزرسانی میشود. به همین دلیل، هر تغییر در اطلاعات اقتصادی یا ترکیب خانوار میتواند بر میزان دریافتی یا تداوم پرداخت یارانه اثر بگذارد.
تغییر ترکیب خانوارها و اثر آن بر دهکبندی
یکی از نکات مهم گزارش تیرماه، تغییر در ساختار خانوارهای مشمول است. تعداد سرپرستان خانوار در دهکهای چهارم تا نهم از ۱۵ میلیون و ۶۳۹ هزار و ۱۳۲ نفر در خرداد به ۱۵ میلیون و ۶۵۵ هزار و ۸۵۹ نفر در تیر رسیده که افزایش ۱۶ هزار و ۷۲۷ نفری را نشان میدهد.
در مقابل، تعداد کل افراد تحت پوشش تنها ۳۸۳ نفر افزایش یافته و از ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر به ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۴۴۴ نفر رسیده است. این اختلاف معنادار نشان میدهد بخش مهمی از تغییرات به دلیل تفکیک خانوارها، ازدواج، استقلال فرزندان، تشکیل خانوارهای جدید و ثبت اطلاعات تازه در پایگاه رفاه ایرانیان رخ داده است.
چه کسانی بیشتر در معرض حذف یارانه قرار دارند
دهکبندی خانوارها بر اساس آزمون وسع و بهصورت مستمر بهروزرسانی میشود. بنابراین هر عاملی که نشاندهنده رشد توان اقتصادی خانوار باشد، میتواند جایگاه آن را در دهکهای درآمدی تغییر دهد.
مهمترین عوامل اثرگذار بر افزایش دهک و احتمال حذف یارانه عبارتاند از:
- افزایش درآمد خانوار از محل استخدام، رشد حقوق یا ایجاد کسبوکار جدید
- خرید ملک یا خودرو و افزایش داراییهای ثبتشده
- ثبت نشدن انتقال مالکیت اموالی که قبلاً فروخته شدهاند
- گردش حساب بالا و تراکنشهای غیرمتعارف بانکی
- استفاده دیگران از حساب بانکی سرپرست خانوار
- تغییر در ترکیب خانوار مانند ازدواج، طلاق، فوت یا جدایی فرزندان از خانوار اصلی
- اصلاح اطلاعات اقتصادی اشتباه که ممکن است جایگاه دهکی خانوار را تغییر دهد
در حال حاضر، دهک دهم همچنان از فهرست دریافتکنندگان یارانه نقدی خارج است و خانوارهای دهکهای هشتم و نهم نیز بیش از سایر گروهها در معرض بازبینی قرار دارند، هرچند قرار گرفتن در این دهکها به معنای حذف قطعی یارانه نیست.
راهکارهای مهم برای جلوگیری از قطع یارانه
دادههای تیرماه نشان میدهد رشد محسوس تعداد سرپرستان خانوار، بیش از هر چیز به تفکیک اعضای خانواده و تشکیل پروندههای مستقل مربوط بوده است. این روند میتواند از تجمیع درآمدها و داراییها جلوگیری کند و در بسیاری از موارد مانع از افزایش دهک اقتصادی کل خانواده شود.
کارشناسان مهمترین راهکارهای پیشگیری از حذف یارانه را چنین برمیشمارند:
- تفکیک یارانه افراد مجرد بالای ۱۸ سال و فرزندان متأهل
- بهروزرسانی اطلاعات خودرو و ملک در صورت فروش یا انتقال مالکیت
- خودداری از انجام تراکنشهای دیگران با حساب شخصی سرپرست خانوار
- بررسی دورهای اطلاعات ثبتشده در سامانه حمایت
- اصلاح سریع هرگونه مغایرت اطلاعاتی درباره درآمد، دارایی و اعضای خانوار
نحوه اعتراض به قطع یارانه و درخواست بازبینی
خانوارهایی که یارانه آنها قطع شده یا نسبت به دهکبندی خود اعتراض دارند، میتوانند با مراجعه به سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وضعیت دهک اقتصادی خود را بررسی و درخواست بازبینی ثبت کنند.
در این سامانه، امکان مشاهده علت قطع یارانه، بررسی اطلاعات اقتصادی خانوار و ثبت اعتراض با استفاده از کد ملی، شماره تلفن همراه و اطلاعات هویتی فراهم است. پس از ثبت اعتراض، اطلاعات خانوار دوباره از سوی مراجع ذیربط بررسی میشود و در صورت احراز خطا، دهک جدید اعلام خواهد شد.
همچنین در صورتی که حدود ۱۰ روز پس از ثبت درخواست پاسخی دریافت نشود، متقاضیان میتوانند پیگیری دوباره انجام دهند و درخواست بررسی مجدد را ثبت کنند.
بازبینی دهکها، محور جدید سیاست یارانهای
تازهترین آمارها نشان میدهد سیاست یارانهای دولت در حال ورود به مرحلهای است که در آن دقت در شناسایی مشمولان بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. در چنین شرایطی، آگاهی خانوارها از معیارهای دهکبندی، بهروزرسانی اطلاعات اقتصادی و پیگیری سریع مغایرتها، نقش تعیینکنندهای در حفظ یارانه و جلوگیری از حذف اشتباه خواهد داشت.
