امنیت سایبری باید همپای توسعه خدمات افزایش یابد

افتتاحیه امروز نمایشگاه الکامپ ۲۹ آن‌قدر به تأخیر انداخته شد تا مهمان ویژه آن، وزیر اتصالات (ارتباطات) عراق نیز در مراسم افتتاحیه شرکت کند.

با این حال و پس از تبلیغات فراوان، بیست‌ونهمین نمایشگاه تجهیزات و صنایع الکترونیک و مخابرات ایران (الکامپ) با حضور دکتر سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، مهندس مصطفی سند، وزیر اتصالات (ارتباطات)، دکتر یاسر عبدالزهرا الحجاج، سفیر جمهوری عراق در ایران، و تنی چند از نمایندگان کشورهای خارجی، علای حکیم جوادی، رئیس انجمن صنفی نظام رایانه کشور و فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران افتتاح شد.

اگرچه ساعت افتتاحیه در ابتدا ۹ صبح اعلام شده بود، اما بعداً به ۱۰ و سپس به ۱۱ و دست آخر به ساعت ۱۳:۳۰ منتقل شد تا مهمان ویژه این مراسم، که وزیر اتصالات عراق بود، نیز در این آیین حضور پیدا کند.

البته نفس برگزاری این نمایشگاه، کارگاه‌ها و ملاقات‌های جانبی آن، به‌عنوان بزرگ‌ترین رویداد صنعت دیجیتال و ارتباطات ایران، قابل استقبال است و از این بابت ستار هاشمی در مقابل وزیر عراقی فخرفروشی کرد، اما نمایشگاه امسال به نسبت نمایشگاه‌های گذشته رونق کمتری داشت و احتمالاً برگزارکننده زحمت زیادی برای جذب غرفه‌داران و فعالان صنعت ارتباطات متحمل شده است. این مسئله را رئیس نظام صنفی رایانه‌ای کشور در سخنرانی خود مورد اشاره قرار داد و گفت که اگر زمان بیشتری برای جذب فعالان این صنعت در نظر گرفته می‌شد، تعداد غرفه‌داران بیشتر می‌شد، اما به دلیل سفر وزیر عراقی و هیئت همراه، تصمیم گرفته شد که برگزاری نمایشگاه به تعویق نیفتد.

با این حال، نبود شرکت‌های بزرگی همچون همراه اول و ایرانسل در این رویداد بزرگ کاملاً مشهود بود. گمان می‌رود که درصد قابل‌اعتنایی از فضای نمایشگاه به‌طور رایگان به پارک‌های فناوری، اعضای نظام صنفی رایانه‌ای کشور و دانشگاه‌ها اختصاص یافته است. این فضاها به صورت غرفه‌های کوچک حدود ۲ مترمربعی یا یک میز در یک غرفه بزرگ اشغال شده و برپا کننده همین میز یا غرفه کوچک برای این فضا بهایی پرداخت نکرده است. بخشی از فضای نمایشگاه نیز به مجموعه‌هایی اختصاص پیدا کرده که ارتباط چندانی با موضوع الکامپ ندارد؛ مانند شرکت توزیع نیروی برق یا مجموعه‌های تولیدکننده باتری‌های خودرو. گمان می‌رود برگزارکننده برای جلب و جذب شرکت‌های تخصصی تولید و ارائه خدمات در حوزه‌های صنعت ارتباطات توفیق چندانی به دست نیاورده و این مجموعه‌ها را جایگزین شرکت‌های بزرگ کرده است.

در این همایش، دکتر یاسر عبدالزهرا الحجاج، سفیر عراق در ایران، به نیابت از وزیر عراقی سخنرانی کرد. وی که سخنرانی خود را به دو زبان فارسی و عربی ایراد کرد، عراق را بازار بزرگی خواند که از نیروی جوان و متخصص برخوردار است و می‌تواند از تجارب و دانش ایرانی‌ها استفاده کند. وی ابراز اطمینان کرد که در روزهای پیش‌روی نمایشگاه، اتفاق‌ها و رویدادهای بزرگی در حوزه تجارت و صنعت دیجیتال میان کشورهای ایران و عراق رخ دهد.

ستار هاشمی نیز در این همایش، با بیان اینکه برگزاری این مراسم پیام تاب‌آوری و مقاومت را مخابره می‌کند، گفت: حوزه ارتباطات در جنگ ۴۰ روزه رمضان به‌شدت مورد آسیب واقع شد و در یک مصداق، بیش از ۵۰۰ سایت زیرساختی مخابراتی و ارتباطاتی مورد هجمه دشمن واقع شد، اما ارتباطات در کشور ما خاموش نشد و خدمات برقرار ماند که نکته قابل‌توجهی است. وی در مورد علت پایداری شبکه مخابراتی توضیح داد: شما عزیزان در سال‌های گذشته همت کردید و تلاش شبانه‌روزی شما باعث شد که ما خدمات و محصولات بومی در کشور داشته باشیم که برخی از آن، بدون اغراق، از بهترین‌هاست و بخشی از این خدمات و محصولات در این نمایشگاه عرضه شده است تا همگان با افتخارآفرینی‌هایی که در یک سال گذشته و سنوات گذشته در کشور ما رقم خورده، آشنا شوند.

وی تأکید کرد: تجربه به ما یاد داده است؛ این درس‌آموخته‌ای است که ما در سنوات گذشته یاد گرفته‌ایم و آن این است که هرچقدر ما به توسعه خدمات فکر کنیم، باید به امنیت سایبری هم توجه کنیم. خدا را شاکریم که امروز در محصولات امنیت شبکه و سایبری، محصولات بسیار ویژه و با قابلیت‌های بالایی داریم.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان گفت: در بحث هوش مصنوعی هم ظرفیت‌های بسزایی در کشورمان وجود دارد که فقط بخشی از آن در این نمایشگاه عرضه شده است.

با این حال، نمایشگاه الکامپ ۲۹ به‌خوبی نشان می‌دهد که صنعت دیجیتال و ارتباطات کشورمان هنوز بسیار نحیف و نیازمند تقویت است و بعید به نظر می‌رسد که در چشم‌انداز آن بتوان پدید آمدن یا توسعه یافتن و رسیدن مجموعه‌های ایرانی را به حد شرکت‌های بزرگی همچون گوگل، مایکروسافت و مانند آن، چه در حوزه‌های سخت‌افزار و چه در حوزه‌های نرم‌افزار، انتظار کشید. در واقع، رویای آقای وزیر فعلی و گذشتگان او در این باره که روزی ایران بتواند سهم قابل‌اعتنایی از کیک بزرگ صنعت دیجیتال و ارتباطات جهان را به دست آورد، چشم‌انداز بسیار ضعیفی دارد.

چنین به نظر می‌رسد که در حال حاضر، محصولات سخت‌افزاری در ایران به صورت مونتاژ قطعات آماده که عمدتاً از مبدأ چین وارد کشور می‌شوند، تولید می‌شود. علاوه بر این، در حوزه‌های هوش مصنوعی که بخشی جدید و نوین است، امسال غرفه‌هایی در نمایشگاه به آن اختصاص داده شده و گرچه نوآوری‌هایی در آن دیده نمی‌شود، ولی ایرانی‌سازی‌های نسبتاً قابل‌اعتمادی روی هوش مصنوعی بین‌المللی صورت گرفته است. چنان‌که به صورت نمادین، نمایشگاه امسال نیز با استفاده از همین هوش مصنوعی افتتاح شد.

در مجموع و با توجه به شرایط کشور و رویدادهای جنگی و بحران‌های جاری، همین که امسال زنجیره برگزاری نمایشگاه‌های الکامپ تداوم یافت و فعالان این صنعت، با همه مشکلات مبتلابه و جاری بعد از دوران جنگ و وضعیت غیرقابل‌پیش‌بینی حال حاضر، ریسک پرداخت هزینه‌های نمایشگاه و حضور در آن را قبول کردند، محل امیدواری است.