بحران لغو پروازهای خارجی ایران؛ سردرگمی مسافران پشت مرزهای بسته
با تشدید تحریمها و لغو پروازهای خارجی ایران، هزاران مسافر، دانشجو و بیمار در فرودگاهها و مرزهای زمینی بلاتکلیف ماندهاند. گزارش میدانی از بحران.
تصاویر منتشرشده از پایانههای مرزی و سالنهای فرودگاهی، روایتی عریان از بلاتکلیفی مسافرانی است که چمدان به دست، میان پروازهای باطلشده و مرزهای شلوغ زمینی سرگردان ماندهاند. دانشجویانی که در آستانه آغاز ترم تحصیلی فرصت حضور در کلاسها را از دست میدهند، بیمارانی که روندهای درمانیشان متوقف شده و خانوادههایی که در دو سوی مرزها چشمانتظار یکدیگرند، همگی با یک بحران ناگهانی مواجه شدهاند. موج جدید لغو پروازهای خارجی ایران نه تنها ارتباط هوایی کشور با همسایگان را به حداقل رسانده، بلکه نبض سفر را در خاورمیانه برای صدها هزار ایرانی متوقف کرده است.
پشت باجههای فرودگاه امام خمینی و دفاتر خدمات مسافرتی، تلفنها بیوقفه زنگ میخورند. پاسخ کارمندان اما بیش از آنکه گرهگشا باشد، بازتابی از ابهام حاکم بر صنعت هوانوردی است؛ چراکه پیشبینی لغو پروازهای بعدی عملاً غیرممکن شده و هیچ چشمانداز مشخصی پیش روی مسافران قرار ندارد.
تشدید تحریمها و توقف زنجیرهای خطوط هوایی
ریشه این آشفتگی به بسته تحریمی جدید وزارت خزانهداری آمریکا بازمیگردد که ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی از جمله ایرانایرتور، آتا، قشمایر، کیشایر، آسمان، کارون، سپهران، ساها، تابان، وارش و زاگرس را هدف قرار داد. این تحریمها فراتر از ممنوعیت پروازی، زنجیره خدمات هوانوردی از جمله سوخترسانی، بیمه، کیترینگ، خدمات زمینی و فروش مشترک بلیت را برای طرفهای خارجی با ریسک حقوقی جدی روبهرو کرد. به دنبال این تصمیم و پس از همراهی بریتانیا، کشورهای منطقه نیز یکی پس از دیگری ورود هواپیماهای ایرانی را متوقف یا محدود کردند.
جمهوری آذربایجان پروازهای ورودی شرکتهای ایرانی را به حالت تعلیق درآورد و شرکت هواپیمایی «آزال» از مسافران خواست تا بلیتهای خود را مسترد کنند. همزمان، سفارت این کشور در تهران و تبریز به مسافران جامانده اعلام کرد که تنها راه بازگشت، استفاده از پایانههای زمینی است. در عراق نیز فرودگاه بغداد به دلیل ملاحظات شرکت بهرهبردار بریتانیایی، خدماتدهی به پروازهای ایرانی را متوقف کرد؛ موضوعی که پروازها را ناچار به سمت فرودگاه نجف سوق داد و بار سنگینی از بلاتکلیفی به زائران و مسافران تحمیل کرد.
همزمان گزارشها از عمان نشان میدهد که برخلاف گمانهزنیهای اولیه، پرواز تمامی خطوط هوایی ایران به مسقط لغو شده است. در ترکیه و گرجستان نیز وضعیت مشابهی رقم خورد؛ شرکتهای هواپیمایی از تعلیق پروازها به مقاصدی مانند استانبول، آنکارا، تفلیس و باتومی خبر دادند و شرکتهای خدمات فرودگاهی گرجستان از ارائه سوخت و ناوبری زمینی به پروازهای ایرانی خودداری کردند که این امر به بسته شدن سامانههای فروش تور و بلیت انجامید.
هجوم مسافران به مرزهای زمینی و ایستگاه پایانی توریسم
با لغو پروازهای خارجی ایران، بار اصلی ترافیک سفر به پایانههای زمینی منتقل شده است. مرز رازی در آذربایجان غربی با صفهای طولانی و ازدحام خودروها روبهروست؛ جایی که مسافران ناچارند خود را زمینی به شهر وان ترکیه برسانند تا شاید بتوانند از آنجا با پروازهای بینالمللی به مقصد نهایی سفر کنند. وضعیتی مشابه در گذرگاههای مرزی عراق و شمالغرب کشور به چشم میخورد.
حرمتاله رفیعی، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی، این وضعیت را سنگینترین ضربه به پیکر گردشگری کشور توصیف کرده و میگوید بیش از ۸۰ درصد مقاصد پروازی ایرانیان متوجه کشورهای ترکیه، عراق، عمان و افغانستان بوده است. به گفته او، هرچند پروازهای محدودی به مقاصدی نظیر چین، مالزی، اندونزی، افغانستان و برخی فرودگاههای ترکیه همچنان جریان دارد، اما ظرفیت صندلیهای این پروازها بسیار اندک بوده و تا ماهها پیشفروش شده است؛ وضعیتی که نشان میدهد سردرگمی مسافران ایرانی در کشورهای منطقه دستکم در کوتاهمدت پایان نخواهد یافت./برترین ها
