بیمه کشاورزی هشترود متحول می‌شود؛ پایان کابوس سرمازدگی؟
با توافق مجلس و صندوق بیمه، طرح پرداخت سریع غرامت و مدیریت هوشمند ریسک برای مقابله با سرمازدگی و خشکسالی در هشترود و چاراویماق کلید خورد.
کشاورزان دیم‌کار و باغداران هشترود و چاراویماق سال‌هاست که دسترنج خود را در قمار با نوسانات اقلیمی می‌بینند؛ از سرمای غافلگیرکننده بهاره تا دوره‌های فرسایشی خشکسالی. حالا پس از سال‌ها گلایه بهره‌برداران از روند ارزیابی خسارت‌ها، به نظر می‌رسد مدل حمایتی دولت در این منطقه کوهستانی وارد فاز جدیدی شده است.
در نشستی میان بهنام رضوانی (نماینده مجلس) و مدیران ارشد صندوق بیمه کشاورزی، چراغ سبز برای بازنگری در ساختار پرداخت خسارت و پوشش فراگیر حوادث طبیعی روشن شد.
گذار از جبران سنتی خسارت به پایش هوشمند ریسک
علی درجانی، قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی، در این دیدار آب پاکی را روی دست سازوکارهای قدیمی ریخت و از ضرورت تغییر ریل حمایت‌ها سخن گفت. به گفته او، موقعیت جغرافیایی خاص هشترود و چاراویماق در استان آذربایجان شرقی و نقش این دو شهرستان در امنیت غذایی کشور، ایجاب می‌کند که مدل‌های قدیمی تعیین خسارت کنار بروند.
درجانی با تاکید بر اینکه نسخه واحد بیمه‌ای دیگر پاسخگوی نیاز مزارع سردسیر نیست، اظهار داشت: «هشترود و چاراویماق به‌دلیل اقلیم شکننده و جایگاه استراتژیک در تولید غلات، به سازوکارهای اختصاصی نیاز دارند. هدف ما گذار قطعی از حمایت‌های قطره‌چکانی و سنتی به الگوهای نوین، پایدار و داده‌محور است تا کشاورز برای ماندن بر سر زمین، امنیت اقتصادی ملموس داشته باشد.»
چرا ارتقای بیمه کشاورزی هشترود و چاراویماق حیاتی است؟
- آسیب‌پذیری بالا در برابر سرمازدگی دیررس: افت ناگهانی دما در فروردین و اردیبهشت، سالانه بخش عمده‌ای از باغات منطقه را تا مرز نابودی می‌برد.
- خشکسالی‌های متوالی در اراضی دیم: بخش بزرگی از گندم‌زارهای این پهنه به بارندگی وابسته‌اند و بدون پوشش مؤثر، ریسک معیشتی بالایی دارند.
- تاخیر در پرداخت غرامت‌ها: فاصله زمانی میان ارزیابی تا واریز وجه، در سال‌های اخیر انگیزه کشاورزان را برای تمدید بیمه‌نامه‌ها کاهش داده بود.
خط قرمز اقتصاد محلی؛ از دامداران تا گندم‌کاران دیم
در بخش دیگری از این نشست، بهنام رضوانی، نماینده مردم هشترود و چاراویماق در مجلس، مطالبات میدانی تولیدکنندگان منطقه را روی میز گذاشت. او با اشاره به اینکه شریان‌های اقتصادی این حوزه انتخابیه مستقیماً به زمین و دام پیوند خورده، نسبت به تبعات کاهش ضریب نفوذ بیمه هشدار داد.
رضوانی صراحتاً خواستار تسهیل شروط بیمه‌نامه‌ها و افزایش سرعت عمل در واریز خسارت‌ها شد و گفت: «کشاورزان و دامداران این منطقه ستون فقرات اقتصاد محلی هستند. اگر کشاورز احساس کند فرایند اثبات خسارت و دریافت غرامت طاقت‌فرساست، حمایت دولتی بی‌معنی می‌شود. انتظار ما افزایش ضریب نفوذ واقعی بیمه و به حداقل رسیدن زمان بررسی تا پرداخت نقدی غرامت است تا جامعه روستایی و عشایری با خاطری آسوده به چرخه تولید برگردند.»
نقشه راه تازه؛ آیا کشاورزان تغییر را احساس خواهند کرد؟
برآیند گفت‌وگوهای انجام‌شده نشان می‌دهد که دو طرف بر اجرای فوری یک برنامه زمان‌بندی‌شده مشترک برای گره‌گشایی از موانع قبلی توافق کرده‌اند. این توافق بیش از هر چیز متمرکز بر سه محور اساسی است:
- ارزیابی سریع و ماهواره‌ای حوادث غیرمترقبه
- بازتعریف تعرفه‌های بیمه‌ای متناسب با افت درآمد واقعی زارعان
- گسترش چتر حمایتی برای دامداری‌های سبک و عشایری
اگر این تصمیمات از سطح اتاق‌های دربسته پایتخت به دشت‌های چاراویماق و مزارع هشترود منتقل شود، می‌توان امیدوار بود که بیمه کشاورزی از یک کاغذ اداری ناکارآمد، به سپری واقعی در برابر بلاهای اقلیمی تبدیل شود.
