تزریق ۱۳۰ همت اعتبار به زنجیره دام و طیور؛ نوی‌پو چطور چالش نقدینگی را مهار کرد؟
تأمین مالی زنجیره دام و طیور با نوی‌پو به ۱۳۰ همت رسید؛ ابزاری تعهدی برای ورود نهاده‌های دامی و نجات مرغداران از بحران سرمایه در گردش.
جهش هزینه‌های خوراک دام و طیور پس از اصلاح سیاست‌های ارزی، مرغداران و دامداران را با بحران جدی سرمایه در گردش روبه‌رو کرده است؛ وضعیتی که هرگونه اختلال در چرخه تأمین نقدینگی آن، مستقیماً بر بازار گوشت و مرغ اثر می‌گذارد.
در این میان، تازه‌ترین آمارها حاکی از آن است که حجم تأمین مالی زنجیره دام و طیور از مسیر ابزار اعتباری «نوی‌پو» در بانک کشاورزی از مرز ۱۳۰ هزار میلیارد تومان گذشته است؛ رقمی معادل ۱۳۰ همت که توانسته بار خرید بخش مهمی از نهاده‌های دامی را بدون نیاز به اسکناس و تسهیلات نقدی بر دوش بکشد.
جهش ۱۴ همتی اعتبار نوی‌پو در یک ماه؛ چرخش تعهد به‌جای پول نقد
آمارهای مهرماه نشان می‌داد عملکرد نوی‌پو روی رقم ۱۱۶ همت متوقف بوده، اما حالا ثبت رکورد ۱۳۰ همتی نشان می‌دهد تمایل تولیدکنندگان به بهره‌گیری از ابزارهای اعتباری با سرعت رو به رشد است.
در این روش، تولیدکننده به‌جای صف‌های طولانی دریافت وام بانکی و پرداخت اقساط سنگین نقدی، با تکیه بر اعتبار تعهدی بانک اقدام به خرید دان و خوراک می‌کند. اعتبار در طول زنجیره گردش می‌کند و دست‌به‌دست می‌شود؛ اتفاقی که نه فقط عطش نقدینگی واحد تولیدی را فرو می‌نشاند، بلکه از اضافه شدن پول پرقدرت به اقتصاد و دامن زدن به تورم جلوگیری می‌کند.
پشتیبانی از واردات ۳۸۰ میلیون دلاری خوراک دام در روزهای سخت ارزی
تغییر ریل ارزی و حذف رانت‌های گذشته، هزینه تمام‌شده تأمین بار را برای بازرگان و تولیدکننده چندبرابر کرده است. محمدرضا پویافرد، عضو هیأت‌مدیره بانک کشاورزی، با اشاره به همین تنگنای ارزی تأکید کرده که زنجیره دام و طیور بیش از هر زمان دیگر محتاج منابع شناور است.
به گفته این مدیر بانکی: «استفاده از سازوکارهای تعهدی توانسته در این مدت، زمینه پشتیبانی مالی از واردات ۳۸۰ میلیون دلار نهاده دامی را برای بازار کشور هموار کند.»
رسیدن به‌موقع ذرت، سویا و جو به آخورها و سالن‌های پرورش، فقط یک مبادله تجاری نیست؛ بلکه ضامن مستقیم بقای جوجه‌ریزی، تنظیم بازار پروتئین و حفظ تعادل در سبد مصرفی خانوارهاست. از این جهت، اثرگذاری تأمین مالی زنجیره دام و طیور پیوندی مستقیم با پایداری امنیت غذایی پیدا کرده است.
هزینه ۳ درصدی در برابر سودهای بالای بانکی؛ فرصت‌ها و گره‌های اعتباری
یکی از مهم‌ترین برتری‌های نوی‌پو برای پرورش‌دهندگان، شفافیت و پایین بودن هزینه نهایی دسترسی به منابع است:
- هزینه پایه ضمانت‌نامه: حداکثر حدود ۲.۲۵ درصد
- مجموع هزینه‌ها با احتساب فرآیندهای جانبی: نزدیک به ۳ درصد
این هزینه تمام‌شده در مقایسه با نرخ بهره تسهیلات متعارف بانکی، مزیتی رقابتی برای مرغدارانی است که در پایان هر دوره با حاشیه سود شکننده دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
چالش سررسید ۹۰ روزه؛ آیا تقویم بانکی با چرخه زیستی هماهنگ است؟
با وجود همه مزایا، یک مانع عملیاتی در کاربری این ابزار به چشم می‌خورد: دوره بازپرداخت سه‌ماهه (۹۰ روزه).
چرخه تولید در صنعت مرغ گوشتی شاید ظرف ۴۵ تا ۶۰ روز بسته شود، اما در بخش‌های دیگر زنجیره مانند دامداری‌های شیری، پرواربندی سنگین و آبزی‌پروری، برگشت پول و فروش نهایی به زمانی به‌مراتب طولانی‌تر نیاز دارد. کارشناسان صنعت معتقدند اگر زمان‌بندی سررسید این اعتبارات متناسب با نوع محصول و طول دوره فیزیولوژیک تولید منعطف نشود، بخشی از تولیدکنندگان توان استفاده مستمر از آن را از دست خواهند داد.
پایداری تولید مرغ و گوشت در گرو توسعه ابزارهای زنجیره‌ای
سیاست‌گذاری در بانک کشاورزی نشان می‌دهد که تمرکز روی تأمین مالی زنجیره‌ای (SCF) به‌مرور جایگزین مدل‌های سنتی اعطای وام می‌شود. با این حال، ثبت رکورد ۱۳۰ همت زمانی معنای واقعی پیدا می‌کند که دامدار در دورافتاده‌ترین واحد پرورشی، برای تأمین یک کامیون کنجاله به بن‌بست نقدینگی نخورد.
توسعه هدفمند تأمین مالی زنجیره دام و طیور و تعمیق ابزارهایی مانند نوی‌پو، در صورتی که با افزایش مهلت تسویه و تسهیل وثایق برای واحدهای خرد همراه شود، می‌تواند نوسان‌های بازار مرغ و گوشت را کاهش داده و آرامش را به خطوط تولید محصولات پروتئینی بازگرداند.
