نبرد بر سر نان؛ ۲۰۰ همت اعتبار اضافه شد، اما آیا مسئله حل شد؟
در بررسی بودجه ۱۴۰۵، مجلس رقم خرید تضمینی گندم را از ۲۹۹ همت پیشنهادی دولت به ۵۰۸ همت رساند
در بررسی بودجه ۱۴۰۵، مجلس رقم خرید تضمینی گندم را از ۲۹۹ همت پیشنهادی دولت به ۵۰۸ همت رساند؛ افزایشی کمسابقه که نشاندهنده حساسیت بالای سیاستگذاران نسبت به امنیت غذایی و نارضایتی گندمکاران است.
اخبار سبز کشاورزی؛ حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی و رشد قیمت نهادههایی مانند جو، عملاً هزینه تولید را بالا برده و پیشبینی سازمان برنامه از افزایش ۱۰۰ همتی اعتبار هم کافی به نظر نمیرسید. مجلس با برآورد قیمت هر کیلو گندم حدود ۴۵ هزار تومان، تلاش کرد فاصله میان واقعیت بازار و ارقام بودجهای را پر کند.اما سؤال کلیدی اینجاست: آیا افزایش عدد، بهتنهایی مسئله را حل میکند؟
حمایت از کشاورز یا تعویق اصلاح ساختار؟
بیتردید تأمین منابع کافی برای خرید تضمینی، خیال کشاورز را راحت میکند و مانع کاهش تولید داخلی میشود؛ آن هم در شرایطی که پیشبینی تولید حدود ۱۱ میلیون تن و خرید تضمینی ۱۰.۲ میلیون تن مطرح است. با توجه به قیمت جهانی ۳۰۰ دلار برای هر تن گندم، وابستگی به واردات میتواند فشار ارزی سنگینی ایجاد کند.
اما افزایش اعتبار بدون اصلاح ساختار توزیع، بهرهوری و الگوی کشت، تنها مُسکّن کوتاهمدت است. اگر هزینه تولید بالا میرود، چرا سیاستی برای کاهش هزینههای آب، بذر، ماشینآلات و مدیریت زمین دیده نمیشود؟ اگر خشکسالی محتمل است، چرا بودجهای مشخص برای فناوریهای نوین آبیاری و اصلاح بذر به همان اندازه برجسته نیست؟
یارانه نان؛ ثبات امروز و بحران فردا؟
در بخش یارانه نان، مجلس همان رقم ۲۹۰ همت پیشنهادی دولت را تثبیت کرد. این تصمیم در ظاهر به معنای جلوگیری از فشار جدید بر سفره مردم است. در شرایط تورمی، هرگونه افزایش قیمت نان میتواند پیامدهای اجتماعی جدی داشته باشد.اما مدل فعلی یارانه نان همچنان با چالشهای جدی روبهروست:اتلاف منابع، قاچاق آرد، ناکارآمدی شبکه توزیع و نبود هدفمندی کامل. پرداخت مستقیم به مصرفکننده ایدهای مثبت است، اما بدون شفافیت دادهها و سامانههای دقیق نظارتی، احتمال انحراف منابع همچنان بالاست.
امنیت غذایی خط قرمز است
تصمیم مجلس پیام روشنی دارد: امنیت غذایی خط قرمز است. اما امنیت پایدار فقط با تزریق منابع تأمین نمیشود. اگر رشد هزینهها ادامه یابد و بهرهوری ثابت بماند، هر سال باید شاهد افزایشهای چند صد همتی باشیم؛ چرخهای که بودجه عمومی را فرسوده میکند.افزایش ۲۰۰ همتی شاید در کوتاهمدت آرامش ایجاد کند، اما آزمون واقعی در سالهای بعد مشخص میشود:آیا این تصمیم نقطه شروع اصلاحات عمیق در کشاورزی و نظام یارانهای است، یا صرفاً پاسخی بودجهای به بحرانی ساختاری؟
پاسخ این پرسش، آینده گندم و حتی ثبات مالی کشور را رقم خواهد زد.
