بانک کشاورزی وارد باشگاه ۷۰۰ همتیها شد
بانک کشاورزی با عبور از ۷۰۰ همت سپرده و رشدهای خیرهکننده، به نقطهای تاریخی رسیده؛ اما آیا این جهش، پایدار و مولد است؟
بانک کشاورزی اعلام کرده سپردههایش با رشد ۶۶ درصدی از ۷۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده و سهمی ۶ درصدی از بازار پول را به دست آورده است. همزمان، تسهیلات پرداختی نیز با رشد ۴۲ درصدی به ۲۱۴ همت رسیده؛ رشد اعتبارات اسنادی داخلی (۲۰۸ درصد)، اوراق گام (۱۱۰ درصد) و سپردههای بانکداری شرکتی (۱۰۲ درصد) هم به این تصویر صعودی اضافه شده است.
اخبار سبز کشاورزی؛ در نگاه اول، این ارقام نشاندهنده یک جهش کمسابقه در ترازنامه است. اما سؤال کلیدی اینجاست: کیفیت این رشد تا چه اندازه با مأموریت توسعهای بانک همخوان است؟
رکورد در سپردهها؛ رشد واقعی یا اثر تورم؟
رشد ۶۶ درصدی سپردهها در شرایط تورمی اقتصاد ایران میتواند دو معنا داشته باشد: یا بانک توانسته اعتماد جدیدی خلق کند، یا از جریان پول داغ و جابهجایی منابع بین بانکها بهره برده است. اگر ترکیب سپردهها بیشتر کوتاهمدت و نرخمحور باشد، این رشد میتواند شکننده باشد و با کوچکترین تغییر در نرخ سود، منابع جابهجا شوند.
از سوی دیگر، رشد ۹۲ درصدی سپردههای ارزی نکتهای مثبت است؛ اما در فضایی که انتظارات ارزی نوسانی است، مدیریت ریسک این منابع اهمیت دوچندان دارد.
جهش اعتبارات؛ توسعه کشاورزی یا انبساط ترازنامه؟
افزایش ۴۲ درصدی تسهیلات پرداختی و رشد خیرهکننده ابزارهایی مانند اعتبارات اسنادی داخلی و اوراق گام، نشان میدهد بانک به سمت تأمین مالی زنجیره تولید حرکت کرده است. این میتواند خبر خوبی برای بخش کشاورزی و صنایع وابسته باشد.
اما باید دید سهم واقعی بخش کشاورزی از این تسهیلات چقدر است و چه میزان از رشد، ناشی از افزایش اسمی ارقام در اثر تورم بوده است. رشد عددی بدون بهبود بهرهوری و ارزش افزوده در بخش هدف، بیشتر به بزرگتر شدن ترازنامه شباهت دارد تا توسعه پایدار.
کاهش ریسک اعتباری؛ موفقیت ساختاری یا اثر حسابداری؟
کاهش ۰.۷ درصدی ریسک اعتباری و تحقق بیش از ۹۰ درصد برنامه وصول مطالبات، سیگنال مثبتی است. اگر این دستاورد حاصل اصلاح فرآیند اعتبارسنجی و نظارت باشد، باید آن را یک تغییر ساختاری دانست. اما اگر عمدتاً ناشی از تمدید یا تجدید ساختار بدهیها باشد، اثر آن موقتی خواهد بود.
افزایش سرمایه ۲۰۰ همتی؛ فرصتی برای اصلاح یا صرفاً تقویت ظاهری؟
مصوبه افزایش سرمایه ۲۰۰ همتی میتواند نسبت کفایت سرمایه را بهبود دهد و دست بانک را برای تسهیلاتدهی بازتر کند. اما افزایش سرمایه زمانی ارزشمند است که با اصلاح مدل کسبوکار، کنترل هزینهها و تمرکز بر بهرهوری همراه شود. تزریق سرمایه بدون انضباط اعتباری، تنها ظرفیت ریسک را بالا میبرد.
جمعبندی: عدد بزرگ کافی نیست
بانک کشاورزی وارد «باشگاه ۷۰۰ همتیها» شده؛ اما عضویت در این باشگاه، موفقیت نهایی نیست. معیار واقعی، کیفیت داراییها، پایداری منابع و اثرگذاری بر تولید کشاورزی است.
اگر رشد اخیر بر پایه اصلاحات واقعی و تأمین مالی هدفمند باشد، میتوان آن را نقطه عطف دانست. در غیر این صورت، این جهش تاریخی، تنها بزرگتر شدن یک ترازنامه در اقتصاد تورمی خواهد بود—نه تحول در نظام بانکی توسعهای کشور.
