پایان بینتیجه مذاکرات ایران و آمریکا؛ آینده چه میشود؟
گزارش کامل از پایان بینتیجه مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد؛ اختلافات اصلی چه بود و در روزهای آینده چه سناریوهایی پیشِ روست؟
تنها ساعاتی پس از پایان گفتوگوهای فشرده در اسلامآباد، خبر «توافق نشد» میان ایران و آمریکا، فضای سیاسی منطقه را در حالت انتظار و بیم فرو برد. حالا پرسش اصلی این است: پس از شکست مذاکرات ایران و آمریکا، چه اتفاقی در روزهای آینده رخ خواهد داد؟
پایان مذاکرات در اسلامآباد؛ توافقی حاصل نشد
پس از ورود هیأت ایرانی به ریاست قالیباف و همراهی سیدعباس عراقچی و علی باقری در شب ۲۰ فروردین به اسلامآباد، سلسله دیدارهایی با عاصم منیر فرمانده ارتش و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان انجام شد.
گفتوگوهای رسمی با نخستوزیر پاکستان از ظهر ۲۱ فروردین آغاز و سپس مذاکرات با طرف آمریکایی وارد مرحلهای فشرده شد؛ مذاکراتی که در مجموع بیش از ۲۱ ساعت به طول انجامید.
روایت طرف ایرانی؛ «زیادهخواهی آمریکا مانع توافق بود»
طبق گزارش منابع نزدیک به هیأت ایرانی، تیم مذاکرهکننده چندین ابتکار تازه ارائه کرده و تلاش کرده است طرف آمریکایی را به واقعبینی سوق دهد.
با این حال، این منابع تأکید میکنند که زیادهخواهی واشنگتن اجازه دستیابی به چارچوب مشترک را نداده و در نهایت با وجود میانجیگری پاکستان برای ادامه مذاکرات، هیأت آمریکایی بدون نتیجه اسلامآباد را ترک کرد.
واکنش آمریکا؛ «هیچ توافق رضایتبخشی شکل نگرفت»
جیدی ونس، معاون ترامپ، در نشست خبری پس از مذاکرات اعلام کرد: «با وجود ۲۱ ساعت مذاکرهٔ فشرده، توافقی که رضایت دو طرف را جلب کند حاصل نشد.»
او مدعی شد ایران تضمین معتبری درباره برنامه هستهای ارائه نکرده است.
منابع ایرانی: «آمریکا دنبال خروج از مذاکره بود»
منابع مطلع در گفتوگو با رسانهها تأکید دارند تیم آمریکایی بیشتر بهدنبال خروج از مذاکره بوده و کاهش انتظارات خود را نپذیرفته است.
به گفته یک منبع آگاه، ایران فعلاً برنامهای برای دور بعدی گفتوگوها ندارد.
اختلافات اصلی چه بود؟
طبق گزارش اکسیوس، محور اختلافات در مذاکرات ایران و آمریکا شامل دو موضوع کلیدی بوده است:
- درخواست ایران برای کنترل تنگه هرمز
- عدم موافقت با واگذاری ذخایر اورانیوم غنیشده
این دو موضوع اصلیترین گره مذاکرات ۲۱ ساعته اعلام شدهاند.
پس از شکست مذاکرات؛ سناریوهای پیشرو
با توجه به آتشبس دو هفتهای، عدم توافق از یک سو و تحرکات اسرائیل از سوی دیگر، برخی تحلیلها احتمال از سرگیری تنش را قبل از پایان دوره آتشبس مطرح میکنند.
در عین حال، نقش میانجیهای منطقهای مانند پاکستان و ترکیه همچنان پررنگ است و احتمال تلاش دوباره برای آغاز گفتوگوها وجود دارد، هرچند موفقیت آن نامشخص است.
تحرکات جدید در پاکستان
برخی منابع پاکستانی خبر داده بودند که ویتکاف و کوشنر همچنان در پاکستان ماندهاند و اسلامآباد از آنها خواسته مذاکرات را در غیاب ونس ادامه دهند.
اما ساعاتی بعد مشخص شد هیأت ایرانی نیز پاکستان را ترک کرده و فعلاً گفتوگویی در جریان نیست.
هنوز پایان راه نیست
در روندهای دیپلماتیک، قهر، خروج از مذاکرات یا توقف ناگهانی جلسات بخشی از تاکتیکهای رایج طرفین است. با وجود فضای بیاعتمادی عمیق میان ایران و آمریکا، این احتمال وجود دارد که مذاکرات در قالبی تازه از سر گرفته شود؛ هرچند چشمانداز فعلی بیشتر به تنش نزدیک است تا تفاهم.