تله استراتژیک نیروگاهی؛ سناریوی سهمرحلهای یک بحران پنهان
تحلیل یک سناریوی سهمرحلهای نشان میدهد تهدید نیروگاهی میتواند بخشی از یک تله استراتژیک باشد که با حمله نرم شروع و به درگیری زیرساختی گسترده ختم میشود.
گزارشی تازه از یک سناریوی سهمرحلهای نشان میدهد آنچه «تهدید حمله به نیروگاههای ایران» خوانده میشود، ممکن است تنها یک تله استراتژیک نیروگاهی برای کشاندن منطقه به بحران گستردهتر باشد؛ سناریویی که با یک ضربه نرم آغاز میشود اما میتواند به درگیری سنگین در سطح زیرساختهای حیاتی ختم شود.
سناریوی سهفازی و نقش حملات نرم
براساس تحلیل ارائهشده، تهدید اخیر درباره هدفگیری نیروگاههای ایران میتواند بخشی از یک سناریوی طراحیشده برای تصاعد بحران باشد؛ سناریویی که در سه فاز پیش میرود.
فاز اول: حمله محدود با بمبهای گرافیتی
در گام نخست، آمریکا با استفاده از بمبهای گرافیتی به یک نیروگاه بزرگ حمله میکند. این نوع تسلیحات که پیشتر در جنگ کوزوو و جنگهای خلیج فارس بهکار رفتهاند، با پخش کربن روی خطوط انتقال برق، باعث قطع موقت جریان میشوند؛ بدون آنکه زیرساخت را تخریب کنند.
آسیبهای ناشی از این حملات معمولاً ظرف کمتر از سه هفته و در برخی موارد طی سه تا چهار روز با شستوشو یا تعویض کابلها قابل رفع است.
فاز دوم: واکنش سخت و نقطه حساس دام
در مرحله دوم، حمله کمشدت اولیه میتواند ایران را به واکنشی سخت و ترکیبی (موشکی–پهبادی) علیه تأسیسات کشورهای جنوبی خلیج فارس ترغیب کند.
در چنین شرایطی، ایران در فضای بینالمللی بهعنوان «آغازکننده یک درگیری ویرانگر» معرفی شده و فضای لازم برای اقدام تهاجمی دیگر کشورها فراهم میشود.
فاز سوم: عملیات گسترده علیه زیرساختهای حیاتی
در فاز سوم، کشورهای جنوب خلیج فارس—که از پیش آماده حالت دفاعی هستند—میتوانند تحت عنوان «دفاع از خود»، عملیات هوایی سنگین و هدفمند علیه نیروگاهها، پالایشگاهها و دیگر زیرساختهای حیاتی ایران آغاز کنند.
این نقطه، همان جایی است که مفهوم تله استراتژیک نیروگاهی معنا پیدا میکند؛ جایی که یک حمله نرم اولیه بهانهای برای حمله سخت ثانویه فراهم میسازد.
چرا این سناریو محتمل ارزیابی میشود؟
بر اساس برخی تحلیلها، دونالد ترامپ معمولاً از جنگهای طولانیمدت پرهیز میکند، اما به اقدامات فشارمحور و پاسخهای نامتقارن علاقه دارد. همین الگو میتواند احتمال اجرای سناریوی یک «ضربه اولیه سبک برای توجیه حمله سنگین» را افزایش دهد.
ماهیت یک تله استراتژیک
در این الگو، حمله نخست—که نرم و محدود است—تنها نقش جرقه را دارد؛ جرقهای که میتواند پاسخ ایران را به سمت واکنش شدید سوق دهد. همین واکنش، در ادامه دست کشورهای منطقه و آمریکا را برای انجام حملات تخریبی گسترده باز میگذارد و زیرساختهای حیاتی را در معرض خطر قرار میدهد.
یدالله کریمیپور