عبور صندوق بیمه کشاورزی از ضرر ۴ همتی به سود ۲۱۰ میلیارد ریالی
صندوق بیمه کشاورزی با کاهش زیان انباشته، افزایش سرمایه و رشد پرتفوی، پرداخت غرامت و پوشش بیمهای را توسعه میدهد.
سال گذشته ۱۶ همت خسارت به کشاورزان پرداخت شد و امسال پرداخت خسارت هفتگی شد
دکتر بهزاد باباخانی، مدیر خودساختهای که از شهرستان با کار کارشناسی تا سطح معاونت استاندار و سپس معاونت برنامهریزی شرکت زیرساخت و توسعه را پیموده، یک سال و اندی است در جایگاه قائممقام مدیرعامل صندوق بیمه کشاورزی فعال است.
باباخانی با بهرهگیری از کارشناسان و مدیران بدنه صندوق کشاورزی، این مجموعه ضررده را به سوددهی رسانده و سرمایه آن را صدها برابر افزایش داده است.
باباخانی در نشست رسانهای امروز صندوق بیمه کشاورزی، با قدردانی از حمایتهای بیدریغ وزیر جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه، نمایندگان مجلس و رئیسجمهور گفت: همراهی بزرگان و اختصاص بهموقع اعتبار و کمکهای مادی و معنوی آنان و همچنین همافزایی و اهتمام اعضای محترم هیأتمدیره صندوق و معاونین، مدیران و کارشناسان و پرسنل پرتلاش صندوق، این امکان را فراهم کرد تا با افزایش ضریب نفوذ بیمه کشاورزی و پیگیری دو رویکرد راهبردی، بتوانیم صندوق را از زیاندهی به سوددهی برسانیم و امسال پرداخت غرامتها را هفتگی کنیم.
در گزارشی که در این نشست در جمع اصحاب رسانه و خبرنگاران ارائه شد، بر دو محور اصلی ارتقای کمی و کیفی خدمات بیمه کشاورزی تأکید شد؛ به این معنا که صندوق از یک سو به دنبال افزایش ضریب نفوذ بیمه و تحت پوشش قرار دادن بخش بیشتری از فعالیتهای کشاورزی است و از سوی دیگر، با افزایش توانگری مالی، سطح تعهدات و میزان غرامتهای قابل پرداخت را افزایش خواهد داد.
عبور صندوق بیمه کشاورزی از زیان انباشته ۴ همتی
یکی از مهمترین چالشهای سالهای گذشته صندوق بیمه کشاورزی، ناترازی مالی و ایجاد زیان انباشته بود. بر اساس این گزارش، صندوق تا پایان سال ۱۴۰۳ حدود ۴ همت زیان انباشته داشت که بخش قابل توجهی از آن ناشی از ایفای نقش حمایتی صندوق در بخش کشاورزی و محدودیت در تأمین منابع مالی بود.
با مجموعه اقدامات انجامشده، وضعیت مالی صندوق به شکل محسوسی بهبود یافته و تراز مالی از منفی حدود ۴ همت به مثبت ۲۱ میلیارد تومان رسیده است؛ اتفاقی که به گفته مسئولان صندوق، زمینه را برای افزایش توان ارائه خدمات و پذیرش تعهدات بیشتر فراهم میکند.
همچنین یکی از اهداف مهم صندوق، خروج از شمولیت ماده ۱۴۱ قانون تجارت بود که با بهبود وضعیت مالی و افزایش سرمایه محقق شده است.
افزایش ۴ هزار و ۳۰۰ درصدی سرمایه صندوق بیمه کشاورزی
سرمایه صندوق بیمه کشاورزی که در سالهای گذشته حدود ۱۶ میلیارد تومان بود، در سال ۱۴۰۴ به ۷۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است؛ رقمی که نشاندهنده رشد حدود 4 هزار و 375 درصدی سرمایه صندوق است.
همچنین افزایش سرمایه دیگری از محل داراییها در دست اقدام قرار دارد و صندوق امیدوار است تا پایان سال جاری، مجوز افزایش سرمایه جدید را دریافت کند.
در این نشست رسانهای تأکید شد که افزایش سرمایه برای یک مجموعه مالی و حمایتی همچون صندوق بیمه کشاورزی، یکی از الزامات اساسی برای افزایش توانگری مالی و توسعه فعالیتهای بیمهای محسوب میشود.
تسویه ۱۰ همت از بدهی ۱۱ همتی صندوق کشاورزی به بانک کشاورزی
یکی دیگر از اقدامات مهم انجامشده، کاهش بدهیهای انباشته صندوق بیمه کشاورزی به بانک کشاورزی بوده است.
افزایش تخصیص منابع دولتی از ۴۸ به حدود ۹۰ درصد
یکی از عوامل مؤثر بر ناترازی مالی صندوق طی سالهای گذشته، عدم جذب کامل سهم دولت از منابع پیشبینیشده در قوانین بودجه عنوان شد.
بر اساس اعلام صندوق، طی ۱۰ سال منتهی به سال ۱۴۰۳، بهطور میانگین تنها حدود ۴۸ درصد منابع پیشبینیشده به این امر تخصیص یافته بود؛ یعنی کمتر از نیمی از اعتبارات بودجهای مربوط به صندوق بهطور کامل جذب شده بود.
با این حال، در سال گذشته میزان تخصیص منابع به حدود ۹۰ درصد افزایش یافت؛ موضوعی که به گفته مسئولان صندوق، نقش مهمی در اجرای برنامههای توسعهای و بهبود وضعیت مالی آن داشته است.
رشد ۱۰۲ درصدی پرتفوی بیمه کشاورزی
در بخش فعالیتهای بیمهای نیز صندوق بیمه کشاورزی رشد قابل توجهی را تجربه کرده است.
چرا که پرتفوی صندوق طی سال گذشته بیش از ۱۰۲ درصد رشد داشته و از حدود ۱۲ همت به بیش از ۲۴.۵ همت رسیده است.
پیشبینی صندوق برای سال مالی جاری نیز دستیابی به پرتفویی بالغ بر ۵۵ همت تا پایان سال ۱۴۰۵ است.
افزایش پرتفوی بیمهای، علاوه بر گسترش دامنه پوشش بیمهای، توان صندوق برای پرداخت خسارت و افزایش سطح تعهدات در مقابل کشاورزان را نیز تقویت میکند.
صندوق بیمه کشاورزی در سال مالی گذشته حدود ۱۶ همت غرامت به بخش کشاورزی پرداخت کرده است؛ رقمی که تقریباً معادل مجموع غرامت پرداختی صندوق طی سه سال گذشته بوده است.
پرداخت این حجم از غرامت در کنار تلاش برای اصلاح وضعیت مالی صندوق، از مهمترین اقدامات انجامشده در راستای ایفای نقش حمایتی بیمه کشاورزی عنوان شد.
افزایش ۱۵۰ درصدی سطح تعهد بیمه گندم دیم
گندم به عنوان یکی از محصولات راهبردی کشور، جایگاه ویژهای در برنامههای جدید صندوق بیمه کشاورزی دارد.
در سال ۱۴۰۳ سطح تعهد بیمه گندم دیم برای هر هکتار حدود ۳ میلیون تومان بود. این رقم در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۵۰ درصدی به ۷.۵ میلیون تومان در هکتار افزایش یافت.
برنامه صندوق این است که این رقم در سال زراعی آینده به حدود ۱۲ میلیون تومان در هکتار برسد تا بخش بیشتری از هزینه تمامشده تولید گندم تحت پوشش بیمه قرار گیرد.
به این ترتیب، سطح تعهد بیمه گندم دیم در فاصله دو سال از ۳ میلیون تومان به ۱۲ میلیون تومان خواهد رسید.
بیمه رایگان ۶.۵ میلیون هکتار گندم با حمایت دولت
یکی از مهمترین اقدامات در حوزه بیمه گندم، اجرای بیمهنامه پایه فراگیر برای این محصول بود.
در این طرح، کل حق بیمه محصول گندم (سهم دولت و سهم کشاورز) توسط دولت پرداخت شد.
این طرح در مجموع حدود ۶.۵ میلیون هکتار از اراضی گندم کشور را تحت پوشش قرار داده و برای سال بعد در حال افزایش است.
در کنار بیمهنامه پایه فراگیر، صندوق بیمه کشاورزی طرحهای ارتقایی را نیز برای کشاورزان تعریف کرده است.
این طرحها در سه سطح ۱، ۲ و ۳ ارائه شده و در برخی سطوح، امکان افزایش تعهد بیمهای تا حدود ۳۵ میلیون تومان به ازای هر هکتار گندم وجود دارد.
کشاورزان میتوانند در صورت تمایل، علاوه بر پوشش پایه، از بیمههای ارتقایی استفاده کنند تا سطح سرمایه و تعهد بیمهای خود را افزایش دهند.
پرداخت هفتگی غرامت؛ کاهش زمان پرداخت به یک هفته
یکی دیگر از تغییرات مهم در فرآیند پرداخت خسارت، حرکت به سمت پرداخت هفتگی غرامتها است.
بر اساس برنامه جدید، غرامتهایی که مراحل ارزیابی و تأیید آنها به پایان رسیده باشد، روزهای شنبه هر هفته پرداخت میشوند.
هدف صندوق این است که فاصله زمانی میان تأیید خسارت تا پرداخت غرامت، حداکثر به یک هفته کاهش پیدا کند.
به گفته مسئولان، ارزیابی و بررسی خسارت همچنان فرآیندی فنی است که در استانها انجام میشود، اما پس از تأیید نهایی، تأمین منابع مالی باید به شکلی انجام شود که پرداخت غرامت با کمترین تأخیر صورت گیرد. قرار است از مهرماه، بیمه پایه فراگیر برای ۱۷ محصول زراعی اجرا شود.
گندم آبی و دیم، برنج، ذرت، چغندرقند، دانههای روغنی و حبوبات از جمله محصولات مشمول این طرح هستند.
در این مدل، حق بیمه پایه توسط دولت پرداخت خواهد شد و در کنار آن، امکان خرید پوششهای ارتقایی برای کشاورزان فراهم میشود تا بتوانند سطح تعهدات بیمهای خود را افزایش دهند.
ورود جدی صندوق بیمه کشاورزی به بیمه عوامل تولید
یکی دیگر از برنامههای جدید صندوق بیمه کشاورزی، توسعه بیمه عوامل تولید است. بیمه عوامل تولید در قانون اصلاحیه سال ۱۳۸۷ پیشبینی شده و به عنوان یکی از تکالیف قانونی صندوق مطرح بوده است، اما طی سالهای گذشته فعالیت گستردهای در این زمینه شکل نگرفته بود.
در سال گذشته، با ایجاد ساختار جدید در بدنه صندوق و راهاندازی حوزهای با محوریت عوامل تولید و توسعه کسبوکار، فعالیت در این بخش، وارد مرحله جدیدی شد.
بر اساس برنامه اعلامشده، صندوق در حوزههایی مانند ماشینآلات کشاورزی، تأسیسات و ابنیه ورود جدیتری خواهد داشت و طرحهای مربوط به این حوزهها نیز آماده شده است.
هدف از این اقدام، افزایش ضریب نفوذ بیمه در بخش عوامل تولید و کاهش ریسکهای اقتصادی ناشی از آسیب به تجهیزات و زیرساختهای بخش کشاورزی است.
تدوین برنامه راهبردی و سند جامع صندوق بیمه کشاورزی
در بخش مدیریتی نیز تدوین یک برنامه راهبردی مشخص برای صندوق بیمه کشاورزی در دستور کار قرار گرفته است.
این برنامه با مشارکت اعضای علمی دانشگاه تهران تدوین شده است تا فعالیتهای صندوق بر اساس یک نقشه راه مشخص دنبال شود.
حرکت صندوق بیمه کشاورزی از جبران خسارت به سمت بیمه فراگیر
مجموع اقدامات انجامشده در صندوق بیمه کشاورزی نشان میدهد که سیاست جدید این مجموعه بر دو محور اصلی استوار است: تقویت توان مالی صندوق و گسترش پوشش بیمهای.
افزایش سرمایه، خروج از شمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت، تسویه بخش عمده بدهی به بانک کشاورزی، افزایش تخصیص منابع دولتی، رشد پرتفوی، پرداخت ۱۶ همت غرامت و افزایش سطح تعهدات بیمه گندم، بخشی از اقدامات انجامشده در این مسیر است.
در ادامه نیز اجرای بیمه پایه فراگیر برای ۱۷ محصول زراعی، توسعه بیمه عوامل تولید، افزایش پوشش بیمه دام و حرکت به سمت پرداخت سریعتر غرامتها، مهمترین برنامههای پیشروی صندوق عنوان شدهاند.
در صورت تحقق این برنامهها، صندوق بیمه کشاورزی میتواند از یک سازوکار صرفاً جبرانکننده خسارت، به یکی از ابزارهای اصلی مدیریت ریسک، حفظ سرمایه تولیدکنندگان و پایداری اقتصادی بخش کشاورزی تبدیل شود.
