پزشکیان؛ در مسیر نوری قزلجه، پسر دکتر عارف و پسر خودش
نگاهی انتقادی به عملکرد وزارت جهاد کشاورزی تحت مدیریت نوری قزلجه با حمایت پزشکیان؛ از رانتهای واردات و بیانضباطی مالی تا به حاشیه راندن مدیران توانمند و جایگزینی شایستهسالاری با وارداتسالاری.
روزی، روزگاری و پیش از آنکه پزشکیان به قدرت برسد، بخشی از جامعه به نام او قسم میخوردند. نهجالبلاغه خواندنش، نداشتن مطب خصوصی، پرهیز از دریافت زیرمیزی در اتاق عمل، زندگی در یک آپارتمان دوخوابه معمولی و دفاع از مظلومان، او را در ذهن مردم به چهرهای زبانزد تبدیل کرده بود.
اما زمانی که پزشکیان با حمایتهای مالی و تبلیغاتیِ «اربابانِ واردکننده» (در حوزههای نهادههای دامی، مواد پروتئینی و کالاهای استراتژیک) به قدرت رسید، گویی روح حامیان مالی در او حلول کرد؛ چرا که:
الف) در حالی که دکتر ظریف در روزهای نخست پیروزی اعلام کرده بود نامزد شایسته وزارت در کارگروه شورای راهبری انتخاب و معرفی میشود، پزشکیان زیر قول خود زد. او نفر دومِ کمیته تعیین وزیر جهاد کشاورزی را معرفی کرد؛ فردی که نهتنها دکترایش جای سوال دارد، بلکه در مدرک فوقلیسانس او نیز ابهاماتی وجود دارد و حتی رتبه دوم شدنش نیز با فریب اعضای کمیته حاصل شده بود. پزشکیان به دلیل فشار تأمینکنندگان هزینه تبلیغات انتخاباتی که میبایست از محل واردات جبران میشد، تن به این معرفی داد، هرچند بعدها مدعی شد وزیر کشاورزی انتخاب او نبوده و شخص دیگری مدنظرش بوده است.
ب) نوری قزلجه با ایجاد «کمیته استثنائات» و روشهای مشابه، با صدور مجوزهای چند ۱۰ هزار تنیِ خارج از ضوابط برای رفقا، همزبانان، همپیمانان و حامیان مالی رئیسجمهور، جایگاه خود را به عنوان حامیِ پزشکیان تثبیت کرد.
ج) طی دو سال صدارت نوری قزلجه، به دلیل ناتوانی در مدیریت، نداشتن قدرت تشخیص، دهنبینی و توصیهپذیری، بارها شاهد حذف، جابهجایی یا تغییر معاونین و رؤسای سازمانها بودهایم. برای نمونه، معاونت توسعه بازرگانی در این دوره نزدیک به پنج بار (هر پنج ماه یکبار) تغییر کرد. دهها مدیر توانمند و مستقل به دلیل «آذری نبودن» یا «تسلیم نشدن» خانهنشین شدند و جای خود را به افرادی دادند که پروندههای اختلاس، حکم قطعی زندان، رانتخواری و زمینخواری داشتند؛ و رئیسجمهور و قوه اجراییه بر تمام این موارد چشم بستند.
د) دهها تخلف و بیانضباطی مالی موسوم به «سه نون» از واردات برنجهای تقلبی با قیمتهای غیرواقعی گرفته تا گوشتهای آلوده، خالیفروشی نهادههای دامی، و توزیع مرغ و واکسنهای تاریخمصرفگذشته، همگی با امضا، تأیید یا سکوت وزیر جهاد کشاورزی انجام شد. این در حالی است که رئیسجمهور با اشراف به علم پزشکی میدانست مرغ تاریخمصرفگذشته (به دلیل حذف آزمایش سالمونلا از چرخه راستیآزمایی به دستور وزیر یا رئیس دامپزشکی)، احتمال سقطجنین در زنان باردار را افزایش میدهد؛ آن هم در شرایطی که کشور نیازمند افزایش جمعیت است.
از استخر زیتون تا طبقه شانزدهم
پزشکیان شاهد بود که سال گذشته هزاران واحد دام و طیور به دلیل ترکفعلهای وزیر، رانتها و باندبازیها، به دلیل کمبود یا گرانی نهادهها دچار ورشکستگی شدند. اما رئیسجمهور، پسر دکتر عارف و یوسف پزشکیان، با دیدارهای سرزده خود از استخر یا طبقه شانزدهم ساختمان وزارتخانه، عملاً بر این بیانضباطیها و سوءمدیریتها صحه گذاشتند.
هـ) در حالی که وزیر جهاد کشاورزی با تصمیمات خود، عملاً موجبات کاهش چهار میلیون تنی گندم و وابستگی به واردات را فراهم کرده بود، پزشکیان با اعطای لوح تقدیرِ «شهید رجایی» به او، در مقابل بیش از صد نماینده مجلسِ ضدفساد ایستاد؛ گویی میخواست به نمایندگان بفهماند که دست از حقطلبی و افشای فساد سیستماتیک بردارند. البته این تقدیرنامه ارتباطی به مدیریت نوری نداشت و صرفاً به دلیل تعدد ادارات کل استانی وزارتخانه به صورت روتین صادر میشود.
جایگزینی وارداتسالاری با شایستهسالاری
نکته تأملبرانگیز این است که حمایتهای بیجا و وقت و بیوقت پزشکیان از وزیر همزبانش (که خود پیشتر گفته بود انتخاب او نبوده)، همسو با حمایتهای پسر دکتر عارف و یوسف پزشکیان، پیامی آشکار به بدنه وزارتخانه مخابره میکند: تولید، امنیت غذایی و شایستهسالاری، امروز جای خود را به وارداتسالاری، رانت، ترکفعل، تخلفات مالی و عزل و نصبهای قومیتی داده است.
