افزایش مستمری ۵۰ درصدی مددجویان کمیته امداد ؛آیا فقر هم نصف میشود؟
افزایش ۵۰ درصدی مستمری مددجویان کمیته امداد در بودجه ۱۴۰۵ خبری امیدوارکننده است؛ اما آیا این رشد، قدرت خرید فرسوده خانوارهای فقیر را واقعاً ترمیم میکند؟
به گفته معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد امام خمینی، در بودجه سال ۱۴۰۵ میزان افزایش مستمری مددجویان از ۳۰ درصد به ۵۰ درصد رسیده است. در ظاهر، این تصمیم یک چرخش مثبت در سیاست حمایتی دولت محسوب میشود. اما مسئله اینجاست: عدد ۵۰ درصد وقتی معنا دارد که در برابر نرخ تورم سنجیده شود.
اخبار سبز کشاورزی؛اگر تورم سالانه همچنان در سطوح بالای ۳۰ تا ۴۰ درصد باقی بماند، افزایش ۵۰ درصدی بیش از آنکه «افزایش رفاه» باشد، نوعی «جبران عقبماندگی» خواهد بود. در سالهای گذشته، مستمریها معمولاً با تأخیر نسبت به رشد هزینههای زندگی افزایش یافتهاند؛ بنابراین بخشی از این رشد، صرفاً پر کردن شکاف قبلی است، نه ارتقای سطح زندگی.
حمایت حداقلی یا سیاستی توانمندساز؟
مستمری کمیته امداد، برای بسیاری از خانوارها تنها منبع درآمد ثابت است. اما سؤال کلیدی این است: آیا این سیاست به خروج از فقر منجر میشود یا فقط بقای در فقر را تضمین میکند؟
افزایش نقدی، بدون برنامه مکمل اشتغالزایی، آموزش مهارت و ایجاد فرصت اقتصادی، معمولاً اثر کوتاهمدت دارد. تجربه جهانی نشان میدهد سیاستهای حمایتی موفق، ترکیبی از «پرداخت نقدی»، «توانمندسازی شغلی» و «حمایت اجتماعی هدفمند» هستند. اگر ۵۰ درصد افزایش مستمری با اصلاح ساختارهای اشتغال و کارآفرینی همراه نشود، احتمالاً فقط فشار روانی کوتاهمدتی را کاهش میدهد.
بار مالی بودجه و پایداری منابع
افزایش ۵۰ درصدی مستمریها بار مالی قابل توجهی برای دولت ایجاد میکند. پرسش مهم این است که منابع تأمین آن چیست؟ اگر این افزایش از محل کسری بودجه یا استقراض غیرمستقیم تأمین شود، میتواند خود به تورم بیشتر دامن بزند؛ تورمی که دوباره قدرت خرید همان مددجویان را کاهش میدهد.
سیاست حمایتی وقتی پایدار است که منبع تأمین آن نیز پایدار باشد. در غیر این صورت، افزایش امروز میتواند کاهش فردا را رقم بزند.
پیام اجتماعی تصمیم جدید
با وجود همه نقدها، این تصمیم یک پیام روشن دارد: فشار معیشتی اقشار ضعیف به نقطهای رسیده که بیتفاوتی دیگر ممکن نیست. افزایش ۵۰ درصدی نشان میدهد سیاستگذار ناچار به پذیرش واقعیت شکاف درآمدی و کاهش شدید قدرت خرید شده است.
اما واقعیت تلخ این است که حتی با این افزایش، سطح مستمریها همچنان فاصله قابل توجهی با خط فقر رسمی دارد. بنابراین این اقدام، بیشتر یک «اقدام ترمیمی» است تا یک «تحول ساختاری».
جمعبندی: گام مثبت، اما ناکافی
افزایش ۵۰ درصدی مستمری مددجویان تصمیمی ضروری و قابل دفاع است. اما اگر با اصلاحات عمیق اقتصادی، مهار تورم و سیاستهای توانمندساز همراه نشود، اثر آن کوتاهمدت خواهد بود.
سیاست حمایتی موفق، فقط عدد بزرگتر نیست؛ ایجاد مسیری است که خانوادههای تحت پوشش را از چرخه فقر خارج کند. سؤال
اصلی اینجاست: آیا این افزایش آغاز یک تغییر جدی است، یا فقط مُسکن دیگری بر زخم مزمن اقتصاد؟
