اندکی عشق ، زمان محدود است
خشونت خانگی؛ چرا رخ میدهد و چگونه میتوان خانهای عاری از خشونت ساخت؟
خشونت خانگی، پدیدهای که امروز تقریباً تمام جوامع با آن دستوپنجه نرم میکنند چرا شکل میگیرد و چگونه میتوان از بروز آن پیشگیری کرد؟
قتل، ضرب و جرح، اسید پاشی و صدها حوادث دیگر سالها است که تیتر نشریات و خبرگزاریها بوده و میباشند.
طبق آمارهای اعلام شده جهانی، ۴۶ درصد از مردم، رفتار پرخاشگرانه و خشونتآمیز در خانوادهها دارند که بسیاری از آنها منجر به ضرب و شتم خفیف تا شدید و نهایتا قتل میشود.
متاسفانه خشونت خانگی، خاص یک جامعه یا طبقه نیست، بلکه امروزه تمام کشورهای دنیا از هرطبقه اجتماعی با آن دست و پنجه نرم میکنند و شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز مزید بر علت شده است. اما براستی چرا؟!
تعریف سلامت روان در بستر خانواده و جامعه
طبق تعریف عامیانه، سلامت روان یعنی سازش با خود و دیگران که از نهاد خانواده آغاز شده و به جوامع بزرگتر میرسد. در این تعریف، فرد صرفاً بهدلیل داشتن سلامت جسمی مورد توجه قرار نمیگیرد؛ بلکه باید از حیث روحی-روانی و اجتماعی نیز بطور کامل و نه نسبی از سلامت برخوردار باشد.
اما در شرایط فعلی و با وجود استرس و دغدغههای فراوان زندگی، چگونه میتوان به چنین سطحی از سلامت و آرامش رسید؛ آن هم در بستر خانواده و جامعه ؟
ضرورت پیشگیری و یادگیری مهارتهای ارتباطی
اکثر کارشناسان و صاحب نظران با استناد به این اصل که علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد معتقدند، سلامت، ابتدا باید در نهاد خانواده جدی گرفته شود. مهارت حل مسائل، روشهای صحیح گفتگو، نحوه ارتباط اصولی، احترام متقابل و شناخت نیازهای طرف مقابل، همه و همه میتوانند مانع از ایجاد مشکلات یا بروز خشم و خشونت شوند.
در کنار زن و مرد، کودکان هم بسیار حائز اهمیت هستند؛ چرا که از پدر مادر خود الگو می گیرند. تجربه تلخ و فراموش نشدنی خشونت در کودکی یکی از بارزترین عوامل بروز خشونت در بزرگسالی میباشد.
نقش مشاوره و مدیریت صحیح ابراز خشم
اگر فردی در خانواده به هر دلیلی قادر به کنترل رفتارهای خشن خود نباشد، یاری گرفتن از یک مشاور خبره و کاربلد تا حد زیادی موثر بوده و از بروز مجدد این رفتار جلوگیری میکند؛ البته مشروط بر اینکه بپذیریم عصبانی شدن و حتی بروز خشم امری غیر معمول نیست و هر انسانی ممکن است تحت تاثیر شرایط استرسزا و ناخوشایند دچار آن گردد.
پس آنچه مهم است بروز خشم به شیوهای معقول و منطقی میباشد.
از طرفی اگر همه افراد بیاموزند که به جای بروز عصبانیت و خشم، دلیل ناراحتی خود را مطرح و به بیان احساساتشان بپردازند، دیگر جایی برای خشونت و عصبانیت یا پرخاشگری باقی نمیماند.
مؤلفههای اصلی برای داشتن خانهای آرام و سالم
در همین زمینه اگر بخواهیم خانهای عاری از خشونت و پرخاشگری بسازیم باید در خشت خشت این خانه و ملات اولیه آن چند چیز را لحاظ کنیم:
- ابتدا افزودن چاشنی عشق در تار و پود خانه و اعضای آن
- احترام متقابل به یکدیگر و به رسمیت شناختن همه اعضای خانه بگونهای که در تمام تصمیمگیریها همه افراد خانه سهیم باشند.
- داشتن روحیه انتقادپذیری و انتقاد کردن درست از یکدیگر
- قدردانی وتشکر کردن متقابل که در این زمینه بکارگیری برخی کلمات و عبارات همچون سپاس، لطفا و ... بسیار مثمرثمر میباشد.
- عدم استفاده از کلمات رکیک و ناسزا و نسبت ناروا دادن بهم
- اعتماد و باور داشتن به یکدیگر
- اختصاص زمان مناسب برای بیشتر باهم بودن که در این راستا میتوان زمینه تفریح، گردش و یا مسافرتهای خانوادگی را فراهم کرد یا حتی اوقاتی را جهت بازگو کردن خاطرات یا گفتوشنود در کنار یکدیگر فراهم ساخت.
- حل اختلافات و سوء تفاهمات پیش آمده در اسرع وقت؛ که این مهم نیز در سایه گفتگوی مسالمت آمیز بهوجود می آید و از بروز فاصله یا کینه ورزی اعضای خانواده نسبت بهم جلوگیری میکند.
ریشهیابی آسیبهای اجتماعی در کانون خانواده
باید بپذیریم اکثر اختلافات خانوادگی، طلاق، بزهکاری کودکان و نوجوانان و بسیاری از مشکلات روانی افراد، ریشه در خانواده آنها دارد. خانوادههای سرد و بیعاطفه که در آنها مجالی برای ابراز احساسات نیست خلاء درونی خود را در بیرون از خانواده جستجو میکنند.
راهکارهای کلیدی برای کنترل عصبانیت در لحظه
- اول اینکه در اوج عصبانیت بهتر است محل را ترک کنید.
- نفس عمیق بکشید.
- کمی قدم بزنید.
- کلمات مثبت و امیدوارانه را با خود مرور کنید.
- به جسم و روحتان استراحت دهید تا آرام گیرد.
- به موسیقی دلخواهتان گوش دهید.
- در زمان عصبانیت کمتر حرف بزنید و بیشتر بهطرف مقابل گوش بسپارید.
سخن پایانی: ترویج فرهنگ مهربانی و عشق
امروزه صحبت از هنر شاد زیستن است؛ در خانههایی که اعضایش شادند و زندگی را سخت نمیگیرند خبری از تازیانههای بیمهری، جراحت قلبی و جسمی نیست. آنچه هست عشق است و الفبای مهربانی که کاش همین یک قلم، یعنی الفبای مهربانی و عشقورزی مسری شود و از خانهای به خانه دیگر سرایت کند انشالله.
