فرزندان ما بچه امروزند؛ چرا فرمولهای قدیمی تربیت دیگر کارساز نیست؟
چالشهای تربیت فرزند در عصر دیجیتال؛ چرا فرمولهای قدیمی دیگر برای رابطه کودک و رسانه پاسخگو نیستند؟ راهنمای کاربردی برای والدین امروز.
کلنجار رفتن مداوم والدین با فرزندان بر سر تبلت و گوشی، به یک چالش روزمره تبدیل شده است؛ اما آیا راهکار نجات نسل جدید، محروم کردن آنهاست یا تغییر نگاه ما؟
جمله «کاش بچههای امروز مثل بچههای قدیم بودند» احتمالاً پرتکرارترین واگویه پدر و مادرهای معاصر است. تماشای کودکی که ساعتها غرق در صفحه جادویی تبلت یا گوشی است، حس دلتنگی برای بازیهای ساده و پرتحرک گذشته را در ما زنده میکند. اما به عنوان والدینی که در عصر شتابان فناوری زندگی میکنیم، باید با یک واقعیت روبرو شویم: جهان تغییر کرده و رابطه میان کودک و رسانه دیگر یک انتخاب تفننی نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از واقعیت زندگی نسل جدید است.
تقابل نسلها؛ دنیای متفاوت کودکان امروز
فرزندان ما در جهانی پا به عرصه وجود گذاشتهاند که شیوه یادگیری، ارتباط، بازی و حتی شناخت آنها از خود و جهان پیرامون با دوران کودکی ما کاملاً متفاوت است. در این دنیای جدید، تعامل میان کودک و رسانه به اندازه مدرسه، کتاب و گروههای همسالان اهمیت یافته است.
بسیاری از والدین از سر دلسوزی و نگرانی تلاش میکنند فرزندانشان را به دنیایی بازگردانند که خود در آن رشد یافتهاند؛ دنیایی بدون اینترنت و شبکههای اجتماعی. اما سوال اینجاست: اگر ما نیز امروز کودک بودیم، در مواجهه با این حجم از ابزارهای جذاب دیجیتال، همان مسیر سنتی گذشته را طی میکردیم؟
از محرومسازی تا آمادهسازی؛ مرز ظریف والدگری مدرن
پذیرش واقعیتهای دنیای دیجیتال به معنای رها کردن کودک در این فضای بیانتها نیست. همانطور که نمیتوان به دلیل خطرات خیابان، فرزندان را خانهنشین کرد، در فضای مجازی نیز راهحل، حذف صورت مسئله نیست. کارشناسان سواد رسانهای معتقدند هنر مادری و پدری در روزگار ما، حرکت از رویکرد «محرومکردن» به سمت «آمادهکردن» است.
به جای اینکه بپرسیم «چطور فرزندم را از فضای مجازی دور کنم؟»، باید از خود بپرسیم «چگونه به او آموزش دهم که در این فضا، آگاهانه و مسئولانه رفتار کند؟» تغییر این پرسش، آغازگر یک رویکرد تربیتی نوین در رابطه بین کودک و رسانه است.
نخستین نسل والدینی که تجربه کودکی متفاوتی دارند
ما احتمالاً نخستین نسل از والدین در تاریخ بشر هستیم که باید فرزندانمان را برای زندگی در جهانی آماده کنیم که خودمان هرگز آن را در دوران کودکی تجربه نکردهایم. این ماموریت بزرگ، بیش از آنکه نیازمند قضاوت و ممنوعیتهای سختگیرانه باشد، نیازمند شناخت، گفتگو و کنجکاوی است.
بچههای امروز نیازی به بازآفرینی نوستالژیهای دوران کودکی ما ندارند؛ آنها حق دارند کودکی خود را متناسب با زمانه خویش، با تمام فرصتها و چالشهای دنیای مدرن زندگی کنند. وظیفه ما نه ایستادن در برابر این موج، بلکه مجهز کردن آنها به مهارتهای لازم برای شنا در این دریای مواج است./ پیام ما
